วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต

สุขภาวะทางจิตใจของวัยรุ่นโรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด

ปิยรัตน์ สมันตรัฐ — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาสุขภาวะทางจิตใจของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด และเปรียบเทียบสุขภาวะทางจิตใจของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคมะเร็งที่มีอายุ เพศ ชนิดของโรคมะเร็ง และอยู่ในระยะของการรักษาแตกต่างกัน

วิธีการศึกษา : การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง ในกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยวัยรุ่นโรคมะเร็งได้รับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด จำนวน 100 คน รับการรักษาที่คลินิกโรคเลือดและมะเร็งในเด็ก โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขั้นสูง ในกรุงเทพมหานคร เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลโรคและการรักษา และแบบวัดสุขภาวะทางจิตใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา t-test และ one way ANOVA

ผลการศึกษา : สุขภาวะทางจิตใจของผู้ป่วยวัยรุ่นโรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดอยู่ในระดับปานกลาง คะแนนเฉลี่ย 77.30 (S.D. = 8.66) ผู้ป่วยวัยรุ่นที่มีอายุแตกต่างกัน มีการรับรู้สุขภาวะทางจิตใจแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F_2,97 = 3.136, p < .05) โดยไม่พบการรับรู้สุขภาวะทางจิตใจ แตกต่างกัน ในปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ ชนิดของโรคมะเร็ง และระยะของการรักษา

สรุป : บุคลากรด้านสุขภาพ และผู้ปกครอง ควรติดตาม สังเกตถึงความวิตกกังวล ความเครียด และการจัดการปัญหาของวัยรุ่น เพื่อช่วยให้วัยรุ่นปรับรูปแบบการดำเนินชีวิตให้เข้ากับแผนการรักษาโดยพยายามคงไว้ซึ่งสุขภาวะทางจิตใจที่ดีได้

มุมมองการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้ดูแลเด็กพิเศษในด้านสุขภาพจิตที่อยู่ในชุมชน จ.สุพรรณบุรี

เสาวลักษณ์ ศรีโพธิ์ — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อบรรยายการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้ดูแลเด็กพิเศษในด้านสุขภาพจิตที่อยู่ในชุมชน จ.สุพรรณบุรี

วิธีการศึกษา : การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบบรรยาย ผู้ให้ข้อมูลหลักในชุมชน คือ ผู้มีส่วนร่วมในการดูแลเด็กพิเศษในชุมชน จำนวน 30 ราย เลือกแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกรายบุคคลโดยใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการศึกษา : มุมมองของผู้มีส่วนร่วมในการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้ดูแล มี 2 ประเด็น คือประเด็นแรก รับรู้ปัญหาของผู้ปกครองด้านทัศนคติของผู้ปกครอง แบ่งออกเป็น 2 ประเด็นย่อย คือ 1) ผู้ปกครองขาดความรู้ความเข้าใจในการดูแลเด็กพิเศษ และ2) ผู้ปกครองกังวลต่ออนาคตของเด็ก ประเด็นที่สอง แสวงหาวิธีการช่วยเหลือผู้ดูแล มี 3 ประเด็นย่อย 1) สนับสนุนให้ผู้ปกครองได้รับการอบรมการดูแลเด็กพิเศษ 2)สนับสนุนให้ผู้ปกครองได้รับการส่งเสริมสุขภาพจิต3) สนับสนุนให้ใช้เทคโนโลยีในการช่วยเหลือผู้ปกครอง มุมมองของผู้ดูแลในการเสริมสร้างพลังอำนาจในสุขภาพจิต มี 2 ประเด็น 1) ดูแลกายและใจของตนเองก่อน และ 2) พัฒนาการของเด็กดี จิตใจก็ดีตาม

สรุป : การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสนับสนุนผู้ดูแลเด็กพิเศษทั้งด้านความรู้ ทักษะ และสุขภาพจิต เพื่อเสริมสร้างพลังอำนาจในการดูแลเด็กอย่างมีประสิทธิภาพ

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการปฏิเสธการเสพกัญชาของนักเรียนอาชีวศึกษา

ชญานิษฐ์ ทิศพรม — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความแข็งแกร่งในชีวิต ความผูกพันในครอบครัว การสนับสนุนทางสังคม และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการปฏิเสธการเสพกัญชาของนักเรียนอาชีวศึกษา

วิธีการศึกษา : กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชายและหญิงที่กำลังศึกษาในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) จำนวน 332 คน จากจังหวัดหนึ่งในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความแข็งแกร่งในชีวิต แบบประเมินความผูกพันในครอบครัว แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม และแบบประเมินการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการปฏิเสธการเสพกัญชา โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น (Cronbach's alpha) ของเครื่องมือเท่ากับ .97, .93, .95 และ .97 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการศึกษา : พบว่า ความแข็งแกร่งในชีวิต ความผูกพันในครอบครัว และการสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการปฏิเสธการเสพกัญชา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .45, .47, .50, p < .01 ตามลำดับ)

สรุป : ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าความแข็งแกร่งในชีวิต ความผูกพันในครอบครัว และการสนับสนุนทางสังคมเป็นปัจจัยสำคัญที่สัมพันธ์กับความสามารถในการรับรู้ของนักเรียนอาชีวศึกษาในการปฏิเสธการเสพกัญชา ผลลัพธ์เหล่านี้สามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการพัฒนาโปรแกรมการแทรกแซงที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างสมรรถนะแห่งตนของนักเรียนในการต่อต้านการใช้กัญชา

ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตที่มีต่อความรอบรู้สุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้าในนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า

ศริญญา ชาญสุข — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตที่มีต่อระดับความรอบรู้สุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้า

วิธีการศึกษา : รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดซ้ำ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี จำนวน 38 คน คัดเลือกแบบจำเพาะเจาะจง ตามเกณฑ์คัดเข้า โดยมีคะแนนซึมเศร้าในระดับปานกลาง แบ่งกลุ่มตัวอย่างเป็น 2 กลุ่ม ด้วยวิธีจับคู่เพื่อแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม คือ กลุ่มทดลอง เข้าร่วมโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้สุขภาพจิต มีกิจกรรม 8 ครั้ง ครั้งละ 60 - 90 นาที กลุ่มควบคุมได้รับการอบรมโครงการวิศวกรสังคม เพื่อพัฒนาทักษะ Soft skill ประเมินระดับความรอบรู้สุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้า ก่อน - หลังทดลอง และระยะติดตามผล 1 เดือน โดยใช้แบบวัดความรอบรู้สุขภาพจิต แบบคัดกรองและแบบประเมินภาวะซึมเศร้า (2Q, 9Q) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบที

ผลการศึกษา : ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมหลังได้รับโปรแกรม และในระยะติดตามผล 1 เดือน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ < .001 และความเสี่ยงโรคซึมเศร้า กลุ่มทดลองในระยะหลังทดลองและระยะติดตามผล 1 เดือน ต่ำกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ < .001

สรุป : โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้สุขภาพจิตเป็นทางเลือกหนึ่ง ที่สามารถช่วยลดภาวะซึมเศร้าของนักศึกษาได้ จึงอาจเป็นทางเลือกหนึ่งในการนำมาใช้สำหรับการป้องกันภาวะซึมเศร้าในนักศึกษา

ผลของโปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวต่อความผาสุกทางใจของมารดาเด็กออทิซึมสเปกตรัม

ศศิมา แหลมดีกล่ำ — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวต่อความผาสุกทางใจของมารดาเด็กออทิซึมสเปกตรัม

วิธีการศึกษา : ใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลอง แบบมีกลุ่มควบคุมวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือมารดาของเด็กออทิซึมสเปกตรัมจำนวน 58 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 29 คน ได้รับโปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัว และกลุ่มควบคุม 29 คน ได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือแบบวัดความผาสุกทางจิตจำนวน 18 ข้อ มีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ 0.85 และเครื่องมือที่ใช้ทดลอง คือ โปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัว จำนวน 7 ครั้ง ดำเนินการทดลองสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ๆ ละ 60 นาที รวม 6 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการทดสอบไคสแควร์ และการทดสอบที

ผลการศึกษา : ค่าเฉลี่ยคะแนนความผาสุกทางใจของมารดาเด็กออทิซึมสเปกตรัมหลังเข้าร่วมโปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งครอบครัวสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม (t = 11.58 , p < .05) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean difference = 5.10, t = 28.58, p < .05)

สรุป : โปรแกรมเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวช่วยเพิ่มความผาสุกทางใจของมารดาเด็กออทิซึมสเปกตรัม

ภาวะซึมเศร้า ผลกระทบจากภาวะซึมเศร้า และปัจจัยที่มีผลต่อภาวะซึมเศร้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

กชพงศ์ สารการ — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความชุกของภาวะซึมเศร้าและผลกระทบจากภาวะซึมเศร้า และปัจจัยที่มีผลต่อภาวะซึมเศร้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

วิธีการศึกษา : การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาระดับปริญญาตรีของมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี จำนวน 560 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินภาวะซึมเศร้า และแบบสอบถามผลกระทบจากภาวะซึมเศร้า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติก

ผลการศึกษา : ความชุกภาวะซึมเศร้าของนักศึกษา ร้อยละ 29.5 ผลกระทบที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของนักศึกษา คือ ความเพียงพอของการใช้จ่าย (OR = 1.86, 95%CI = 1.22 - 2.82) ปัญหาสุขภาพจากการเรียน (OR = 1.62, 95%CI = 1.07 - 2.44) ภาวะเหนื่อยอ่อนเพลีย (OR = 2.12, 95%CI = 1.41 - 3.18) ความยุ่งยากในชีวิตประจำวัน (OR = 2.24, 95%CI = 1.46 - 3.45) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (OR = 1.73, 95%CI = 1.18 - 2.55)ความพึงพอใจต่อระบบการช่วยเหลือของมหาวิทยาลัย (OR = 0.27, 95%CI = 0.11 - 0.69) ความรู้สึกดีต่อสิ่งแวดล้อมอาจารย์และเพื่อน (OR = 1.72, 95%CI = 1.11 - 2.67) แบบแผนการนอน (OR = 1.88, 95%CI = 1.29 - 2.74) และการออกกำลังกาย (OR = 3.80, 95%CI = 1.15 - 12.55)

สรุป : ผลการศึกษาสามารถนำไปใช้จัดกิจกรรมป้องกันภาวะซึมเศร้าของนักศึกษา เพื่อช่วยเหลือนักศึกษาที่มีภาวะซึมเศร้าไม่ให้ภาวะซึมเศร้ารุนแรงมากขึ้น

การพัฒนาโปรแกรมการพัฒนาทักษะการควบคุมตนเองเพื่อป้องกันพฤติกรรมการรังแกกันในเด็กประถมศึกษาปีที่ 1 - 3

พัชริน คุณค้ำชู — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของโปรแกรมการพัฒนาทักษะการควบคุมตนเองเพื่อป้องกันพฤติกรรมการรังแกในเด็กประถมศึกษาปีที่ 1 - 3

วิธีการศึกษา : การวิจัยและพัฒนา ประกอบด้วย ระยะพัฒนาโปรแกรม ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่น ครูระดับประถมศึกษาปีที่ 1 - 3 และผู้รับผิดชอบงานวัยเรียน และระยะทดสอบผลโปรแกรมในกลุ่มครูและนักเรียนโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรปราการ ที่ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรมการพัฒนาทักษะการควบคุมตนเองเพื่อป้องกันพฤติกรรมการรังแกในเด็กประถมศึกษาปีที่ 1 - 3 แบบสอบถามความคิดเห็นของครูต่อโปรแกรมและต่อนักเรียนที่เข้าร่วมโปรแกรมฯ แบบประเมินจุดแข็ง - จุดอ่อน และแบบสอบถามปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนในโรงเรียนระดับประถมศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Chi-Square Test เปรียบเทียบคะแนนก่อน - หลัง และติดตามผล

ผลการศึกษา : โปรแกรมที่พัฒนาประกอบด้วยแผนการสอนสำหรับครูและนักเรียน กลุ่มละ 3 แผน พบว่าคะแนนเฉลี่ยความคิดเห็นของครูต่อโปรแกรมฯ ในระยะติดตามผลสูงกว่าระยะก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม คะแนนเฉลี่ยด้านความรู้และด้านทักษะของนักเรียน ในระยะก่อนกับระยะหลัง และระยะก่อนกับระยะติดตามผล มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 รวมถึงคะแนนเฉลี่ยจุดแข็ง - จุดอ่อน และคะแนนเฉลี่ยปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพื่อน ด้านการเป็นผู้ถูกรังแกและด้านการเป็นผู้รังแกในระยะก่อนและระยะติดตามผล แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

สรุป : โปรแกรมนี้ช่วยส่งเสริมความรู้ ทักษะ และทัศนคติของครู เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและการเรียนรู้ของนักเรียน จึงเป็นโปรแกรมทางเลือกในการนำไปใช้ส่งเสริมสุขภาพจิตและป้องกันพฤติกรรมการรังแกในนักเรียนประถมศึกษาตอนต้น

การพัฒนาระบบป้องกันและเฝ้าระวังปัญหาการฆ่าตัวตายระดับอำเภอโดยชุมชนมีส่วนร่วมในจังหวัดสตูล

ดาริน ธนปัญญาบูรณ์ — 2026-03-29

วัตถุประสงค์ : 1) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์สาเหตุ ปัจจัยของปัญหาการฆ่าตัวตายร่วมกับชุมชน 2) เพื่อพัฒนาระบบเฝ้าระวังและป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายระดับอำเภอโดยชุมชนมีส่วนร่วมในจังหวัดสตูล 3) เพื่อประเมินผลการใช้ระบบเฝ้าระวังและป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายในพื้นที่ 7 อำเภอในจังหวัดสตูล

วิธีการศึกษา : เป็นการวิจัยและพัฒนาเชิงแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แกนนำชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุข 2) คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขอำเภอ (คปสอ.) ผู้นำทางจิตวิญญาณ ญาติ ครอบครัว และผู้มีประวัติทำร้ายตนเอง คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ เช่น นายอำเภอ นายกเทศมนตรี สาธารณสุขอำเภอ นายกองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้อำนวยการโรงพยาบาล โดยกำหนดพื้นที่ เป้าหมายจากหมู่บ้านที่มีประวัติการฆ่าตัวตายในปี 2566 จำนวน 9 หมู่บ้าน จำนวน 110 คน

ผลการศึกษา : ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างอยู่ในบริบทชุมชนชนบทที่มีความเข้มแข็งของครอบครัวและความผูกพันทางสังคมสูง ซึ่งเป็นปัจจัยคุ้มกันสำคัญต่อการป้องกันพฤติกรรมฆ่าตัวตาย ขณะเดียวกันบทบาทของสื่อโทรทัศน์และสื่อสังคมออนไลน์มีอิทธิพลต่อทัศนคติของประชาชนอย่างมาก อีกทั้งยังพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับความเชื่อ ความคิด ความรู้สึก และทัศนคติเกี่ยวกับการฆ่าตัวตายและการจัดการศพและไว้ทุกข์หลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และผลการประเมินความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างต่อระบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

สรุป : ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าระบบป้องกันและเฝ้าระวังปัญหาการฆ่าตัวตายระดับอำเภอโดยชุมชนมีส่วนร่วมในจังหวัดสตูลสามารถเสริมสร้างความตระหนักรู้ ความเข้าใจ และการมีส่วนร่วมของประชาชนในระดับพื้นที่ อีกทั้งยังเป็นมีความเหมาะสม สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมและสังคม