ผลลัพธ์ทางคลินิกและปัจจัยเสี่ยงของระบบการทำงานของไตที่ลดลงในผู้ป่วยไตเรื้อรังในคลินิกโรคไต - ตันรัตนานนท์ ดวงรัตน์ (วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 2018)
หลักการและเหตุผล: คลินิกโรคไตโรงพยาบาลสุรินทร์ได้ดำเนินการคัดกรอง ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังจาก เบาหวานและจากความดันโลหิตสูง ตั้งแต่ พ.ศ. 2550 โดยมีวัตถุประสงค์เพี่อให้ การดูแลผู้ป่วยไตเรื้อรังและชะลอความการเสื่อมหน้าที่ของไต ในผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์ โดยทีมสหวิชาชีพ ผลลัพธ์ทางคลินิกและปัจจัยเสี่ยงของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเป็นข้อมูล ที่ทีมสหวิชาชีพต้องตระหนักเพื่อพัฒนามาตรฐานการดูแลผู้ป่วยไตเรื้อรังต่อไป วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลลัพธ์ทางคลินิกและปัจจัยเสี่ยงของระบบการทำงานของไตที่ลดลงในผู้ป่วยไตเรื้อรังในคลินิกโรคไต โรงพยาบาลสุรินทร์ รูปแบบการวิจัย: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคดัดขวาง (cross-sectional analytical study) ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง: คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (purposive sampling) ในผู้ป่วย ที่มารับการรักษาอย่างต่อเนื่องที่คลินิกโรคไต โรงพยาบาลสุรินทร์ ทุกรายในช่วง ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2550 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2551 จำนวน 316 คน กำหนดคำนิยามและการแบ่งระยะของโรคไตเรื้อรังตามแนวทางของ K/DOQI 2002 การวิเคราะห์ข้อมูล: สถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และสถิติวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบข้อมูลที่เป็นตัวแปรต่อเนื่องด้วย Independent t-test และเปรียบเทียบข้อมูลที่เป็นตัวแปรไม่ต่อเนื่องด้วย Chi-square test วิเคราะห์ ปัจจัยเลี่ยงของระดับการทำงานของไตที่ลดลงด้วย Logistic regression analysis ผลการวิจัย: จากกลุ่มตัวอย่าง 316 คน มีอายุเฉลี่ย คือ 58.2 + 16.6 ปี ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง 172 ราย (ร้อยละ 54.4) เป็นกลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในเขตอำเภอเมืองร้อยละ 45.3 พบผู้ป่วยที่มีระดับการทำงานของไตอยู่ที่ระดับ 3-5 เท่ากับร้อยละ 93.0 และ 89.5 เมื่อคำนวณด้วยสูตร MDRD และ Cockroft & Gault ตามลำดับ ผู้ป่วยสามารถ ควบคุมระดับ systolic blood pressure, diastolic blood pressure, Fasting plasma glucose, Total cholesterol, Triglyceride ได้ตามเกณฑ์ของสมาคม เบาหวานแห่งสหรัฐอเมริกาเท่ากับ 36.1%, 71.5%, 21.5%, 94% และ 94% ตาม ลำดับ ผู้ป่วยจำนวน 194 คน (ร้อยละ 82.3) ได้รับยาลดความดันโลหิต 1-3 ตัว ในการรักษาภาวะความดันโลหิตสูง โดยยาลดความดันโลหิตที่ผู้ป่วยได้รับสามลำดับ แรก คือ CCB (66.0%), alpha blocker (45.0%) และ hydrochlorothiazide (36.5%) ผู้ป่วยจำนวน 88 คน (ร้อยละ 27.9) มีระดับการทำงานของไตที่ลดลง ภายในระยะเวลา 1 ปีของการศึกษา โดยปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อระดับการทำงานของ ไตที่ลดลง ได้แก่ ระดับ systolic blood pressure (OR = 1.13, 95% CI : 0.66-1.92, p = 0.04), diastolic blood pressure (OR = 1.36, 95% CI : 1.28-3.74, p = 0.01), Fasting plasma glucose (OR = 1.74, 95% CI : 0.71-2.48, p = 0.01) สรุปผลการศึกษา: ปัจจัยเลี่ยงที่มีผลต่อระดับการทำงานของไตที่ลดลงภายโนระยะเวลา 1 ปี อย่าง มีนัยสำคัญ ในผู้ป่วยไตเรื้อรังใน คลินิกโรคไต คือ ความดันโลหิต และระดับ น้ำตาลในเลือด ดังนั้นการควบคุมระดับความดันและระดับน้ำตาลในเลือดให้ได้ ตามเป้าหมายจะช่วยชะลอความเสื่อมของไตในผู้ป่วยกลุ่มนี้ได้ คำสำคัญ: โรคไตเรื้อรัง, ระดับการทำงานของไต, ผลลัพธ์ทางคลินิก, ปัจจัยเสี่ยง