ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะไส้ติ่งแตกในผู้ป่วยแผนกศัลยกรรมทั่วไป โรงพยาบาลแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ - ธวัชพงศ์ธร พีรกูล (วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 2025)
หลักการและเหตุผล: โรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลันเป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของอาการปวดท้องเฉียบพลันที่ทำให้ผู้ป่วยเข้ามารับบริการที่แผนกฉุกเฉินและต้องได้รับการผ่าตัด วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อการเกิดภาวะไส้ติ่งแตกในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดไส้ติ่งโรงพยาบาลแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ วิธีการศึกษา: การศึกษา Retrospective study โดยศึกษาผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยไส้ติ่งอักเสบและได้ผ่าตัดในโรงพยาบาลแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ถึงวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2567 โดยแบ่งผู้ป่วยเป็นกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งอักเสบ และกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตก ทั้งสองกลุ่มได้มีการศึกษาข้อมูลทั้ง ข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วย ข้อมูลทางคลินิก ข้อมูลระหว่างผ่าตัด รวมถึงข้อมูลหลังการผ่าตัด และมีการศึกษาหาปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะไส้ติ่งแตก ผลการศึกษา: จากกลุ่มประชากรทั้งหมด 237 คน พบภาวะไส้ติ่งธรรมดา 185 คน (ร้อยละ 78.1) และ พบภาวะไส้ติ่งแตก 52 คน (ร้อยละ 21.9) อายุเฉลี่ยในกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตก 43.8±19.5 ปี และภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดา 31.8±20.5 ปี (p<0.001) ,ระยะเวลาเริ่มปวดท้องจนถึงโรงพยาบาล เฉลี่ยในกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตก 35.7±28.8 ชั่วโมง และภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดา 20.3±18.2 ชั่วโมง (p<0.001) กลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตกมีอาการปวดท้องย้ายมาขวาล่าง ร้อยละ 78.8 (41 คน) และกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดามีอาการปวดท้องย้ายมาขวาล่าง ร้อยละ 73.5 (136 คน) (p=0.435) ในขณะที่ภาวะไส้ติ่งแตกมีอาการปวดทั่วท้อง ร้อยละ 76.9 (40 คน) และกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดา ร้อยละ 7.0 (13 คน) (p<0.001) ระยะเวลาของ Operation Time เฉลี่ยในกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตก 45.7±16.2 นาที และในภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดา 29.2±11.6 นาที (p<0.001) Estimate Blood Loss เฉลี่ยในกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตก 33.8±49.7 มิลลิลิตร และในภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดา 8.8±16.2 มิลลิลิตร (p<0.001) ระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลเฉลี่ยในกลุ่มที่มีภาวะไส้ติ่งแตก 3.8±1.7 วัน และในภาวะไส้ติ่งอักเสบธรรมดา 2±1.1 วัน (p<0.001) จากการวิเคราะห์แบบ Multivariable logistic regression พบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะไส้ติ่งแตก ได้แก่ การตรวจร่างกายพบอาการปวดทั่วท้อง OR = 89.7 (95%CI 15.7-513.5 และ ระยะเวลาของ Operation Time AOR = 1.1 (95%CI 1.0-1.1) และระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล AOR = 2.0 (95% CI 0.1-21.7) สรุป: ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะไส้ติ่งแตกได้แก่ การตรวจร่างกายพบอาการปวดทั่วท้อง ผลของการเกิดไส้ติ่งแตกเพิ่มระยะเวลาของ Operation Time และระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ