การวินิจฉัยก้อนที่ต่อมไทรอยด์โดยการเจาะดูดด้วยเข็มขนาดเล็กโรงพยาบาลสุรินทร์ - เริงกมล, สุชาติ (วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 2018)
ความสำคัญของปัญหา: ก้อนเนื้องอกที่ต่อมไทรอยด์พบได้บ่อยในเวชปฏิบัติทั่วไป อาจเป็นก้อนในต่อมไทรอยด์ปกติหรึอเป็นก้อนเด่นชัดในก้อนคอพอกหลายก้อน (Multinodular) อุบัติการณ์ของก้อนที่ต่อมไทรอยด์สูงขึ้นในช่วง 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมาคาดว่า จากการมีการฉายแสงบริเวณลำคอเพิ่มมากขึ้น แต่ก็ยังพบก้อนที่ต่อมไทรอยด์ใน ผู้ป่วยที่ไม่มีความผิดปกติอื่น การวินิจฉัยแยกโรคในผู้ป่วยก้อนที่ต่อมไทรอยด์มี ความจำเป็นเนื่องจากในรายที่วินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งหรือเนื้อร้ายจำเป็นต้องรักษา โดยการผ่าตัด ส่วนในรายไม่ใช่มะเร็งก็ต้องมีการติดตามดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด การเจาะดูดก้อนที่ต่อมไทรอยด์โดยใช้เข็มขนาดเล็ก (FNAB) ถือเป็นมาตรฐานหลักในการพิจารณาตัดสินว่าผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่าตัดหรือไม่ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเปรียบเทียบระหว่างผลของการเจาะ FNAB กับผลชิ้นเนื้อศัลยกรรมหลังผ่าตัดต่อมไทรอยด์ รวมทั้งศึกษาการนำไปใช้ ความน่าเชื่อถือ และประสิทธิผล ของ FNAB เปรียบเทียบกับผลวิจัยอื่น สถานที่ศึกษา: คลินิกพิเศษการเจาะดูดก้อนเนื้องอกโดยเข็มขนาดเล็ก, กลุ่มงานโสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลสุรินทร์ รูปแบบการวิจัย: เป็นการศึกษาย้อนหลัง วิธีการศึกษา: ผู้ป่วยโรงพยาบาลสุรินทร์ที่มาด้วยเรื่องก้อนที่ต่อมไทรอยด์ซึ่งได้รับการวินิจฉัย โดยใช้เข็มเจาะดูดขนาดเล็ก และได้รับการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ โดยผู้ทำการวิจัย ตั้งแต่มิถุนายน 2546 - ธันวาคม 2550 จำนวน 110 ราย โดยรวบรวมและ วิเคราะห์ข้อมูลของผู้ป่วยก้อนที่ต่อมไทรอยด์จากเวชระเบียน ใบรายงานผล FNAB และใบรายงานผลพยาธิวิทยาของชิ้นเนื้อจากการผ่าตัด และเปรียบเทียบ รายงาน FNAB กับรายงานผลพยาธิวิทยาของชิ้นเนื้อจากการผ่าตัด ผลการศึกษา: ผู้ป่วยก้อนที่ต่อมไทรอยด์ 110 คน เป็นเพศหญิง 102 ราย เพศชาย 8 ราย อัตราส่วนเพศหญิงต่อเพศชาย 11.5 : 1 ช่วงอายุ 20 ถึง 70 ปี อายุเฉลี่ย 43.55 ปี ± 9.81 ปี ผลของการทำ FNAB ก่อนผ่าตัดพบเป็นเนื้อร้ายหรือ สงลัยว่าเป็นเนื้อร้าย 8 ราย โดย 7 ราย เป็น Papillary carcinoma (7.27%) ผล FNAB เป็น follicular lesion จำนวน 25 ราย (22.73%) ซึ่งไม่สามารถ บอกได้ว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ ผล FNAB ที่ไม่ใช่เนื้อร้าย พบ 87 ราย (70%) เป็น nodular goiter 47 ราย (42.73%), hemorhagic cyst 24 ราย, colloid cyst 5 ราย thyroiditis 1 ราย สำหรับผลพยาธิวิทยาของชิ้นเนื้อจากการผ่าตัดก้อน ที่ต่อมไทรอยด์ พบเป็นเนื้อร้าย 14 ราย (12.73%) เป็น papillary carcinoma 10 ราย (9.09%) เป็น follicular carcinoma 4 ราย (3.64%) พบไม่ใช่เนื้อร้าย จำนวน 96 ราย (87.26%) ประกอบด้วย nodular goiter 44 ราย (40%) adenoma 32 ราย (29.09%) hemorhagic cyst 9 ราย colloid cyst 6 ราย multinodular 5 ราย เมื่อเปรียบเทียบผล FNAB กับผลพยาธิวิทยาของชิ้นเนื้อจากการผ่าตัดพบว่าความน่าเชื่อถือและประสิทธิผลของการทำ FNAB สรุปได้ ดังนี้ accuracy 94.12% specificity 100% sensitivity 61.54% false negative rate 38.46% false positive rate 0% predictive value for malignancy 100% predictive value for benignancy 93.64% สรุปผลการศึกษา: การเจาะดูดก้อนที่ต่อมไทรอยด์โดยใช้เข็มขนาดเล็ก (FNAB) เป็นวิธีที่ปลอดภัย, ง่าย เชื่อถือได้, ราคาไม่แพงสำหรับการวินิจฉัยแยกโรคว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ เป็นวิธีที่ถูกเลือกเป็นอันดับแรกในการวินิจฉัย ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ไม่ใช่การทำการวินิจฉัย ทางรังสี (thyroid scanning) หรือการตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasonography) จากผลการศึกษาส่วนใหญ่พบว่าผลของ FNAB เชื่อถือได้ค่อนข้างสูงในการ ประเมินผู้ป่วยก้อนที่ต่อมไทรอยด์และเป็นตัวที่บ่งบอกว่าผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่าตัด หรือไม่ ส่วนความน่าเชื่อถือของ FNAB ในการศึกษาครั้งนี้ยังต่ำกว่าของผลการ วิจัยอื่น ทำให้เราต้องนำมาศึกษาและพัฒนาในทุก ๆ ขั้นตอนของการดูแลผู้ป่วย ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ของโรงพยาบาลสุรินทร์ต่อไป คำสำคัญ: การเจาะดูดก้อนเนื้องอกด้วยเข็มขนาดเล็ก, ก้อนที่ต่อมไทรอยด์, โรงพยาบาลสุรินทร์