วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม

ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราในผู้ป่วยติดสุรา

ศิริญพร บุสหงษ์ — 2026-01-06

การศึกษาแบบกึ่งทดลองชนิดสองกลุ่มวัดซ้ำนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราในผู้ป่วยติดสุรา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยชาย อายุ 19-59 ปี ได้รับการวินิจฉัยโรคติดสุรา จำนวน 60 คน รับไว้รักษาในกลุ่มงานการพยาบาลจิตเวช สุรา และสารเสพติด โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ แบ่งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เก็บข้อมูลเดือนกรกฎาคม-ตุลาคม 2568 เครื่องมือวิจัยมี 3 ส่วน ดังนี้ 1) ข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบประเมินความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.93 และ 3) โปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา จำนวน 6 กิจกรรม ระยะเวลา 2 สัปดาห์ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.94 กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวน 2 ทางแบบวัดซ้ำ

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา มีคะแนนเฉลี่ยความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราเพิ่มขึ้นชัดเจนในระยะก่อนการทดลองสู่ระยะหลังการทดลองและระยะติดตามผล 2 สัปดาห์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F=273.43, p<0.001) และพบว่า คะแนนความตั้งใจเลิกดื่มของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมโดยรวม (F=13.55, p<0.001) โปรแกรมฯ ดังกล่าวมีประสิทธิผลช่วยให้ผู้ป่วยติดสุรามีแรงจูงใจสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพในทางที่ดีขึ้น สามารถเลิกดื่มสุราได้ถาวรและลดการกลับมารักษาซ้ำในโรงพยาบาล

บทบาทของครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่น

ทิพย์นภา สาวันดี — 2026-01-08

การวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อศึกษาสถานการณ์บทบาทของครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่น และวิเคราะห์ปัจจัยเงื่อนไขของบทบาทของครอบครัวต่อการมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่น โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มเป้าหมายครอบครัวไทย จำนวน 30 ราย รวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า บทบาทหลักของครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับเด็กวัยรุ่น 6 ด้านหลัก ได้แก่ 1) การเป็นแบบอย่างและผู้นำ ผู้ปกครองที่มีพฤติกรรมการออกกำลังกายเป็นประจำจะส่งผลให้เด็กวัยรุ่นเกิดการเลียนแบบ และสนใจในกิจกรรมทางกายมากขึ้น 2) การสนับสนุนและจูงใจ การให้กำลังใจที่เน้นกระบวนการมากกว่าผลลัพธ์และการให้อิสระในการเลือกกิจกรรมส่งผลต่อการสร้างแรงจูงใจภายในที่ยั่งยืน 3) การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย การจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพและทางสังคมให้เอื้อต่อการมีกิจกรรมทางกาย 4) การให้ความรู้และการศึกษา การให้ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์และความปลอดภัยในการออกกำลังกายเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความเข้าใจและแรงจูงใจ 5) การจัดการข้อจำกัดและอุปสรรค ครอบครัวที่ประสบความสำเร็จจะหาทางแก้ไขปัญหาอย่างสร้างสรรค์และมีความยืดหยุ่น และ 6) การปรับตัวในยุคเทคโนโลยี การผสมผสานเทคโนโลยีกับกิจกรรมทางกายอย่างสร้างสรรค์สามารถเพิ่มความสนใจของเด็กวัยรุ่นได้

ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้ บทบาทครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่นมีดังนี้ การพัฒนาตนเองเป็นแบบอย่าง การสร้างแผนกิจกรรมครอบครัว การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย การให้การสนับสนุนที่สมดุล และการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ สำหรับสถานศึกษาและชุมชน ควรพัฒนาหลักสูตรการศึกษาครอบครัว จัดกิจกรรมครอบครัว และสร้างเครือข่ายครอบครัว

การพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

วิชัย เจริญสุข — 2026-01-07

การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ ทำการศึกษาระหว่างธันวาคม 2565-พฤศจิกายน 2567 กลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม 1) ภาคีเครือข่ายสำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ 33 คน คัดเลือกแบบเจาะจง 2) อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ 75 คน คัดเลือกแบบเจาะจง และ 3) ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 178 คน เก็บข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถาม ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ คือสถิติเชิงพรรณนา และการเปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05 ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพทำการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการมีส่วนร่วมในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ที่พัฒนาขึ้น PARTICARE Model 6 องค์ประกอบ 1) การมีส่วนร่วม 2) การประเมินสภาพและความต้องการ 3) การพัฒนาและเสริมพลังอาสาสมัคร 4) การดูแลแบบทีมสหวิชาชีพ 5) การดำเนินงานและบูรณาการในชุมชน และ 6) การสะท้อนผล หลังการพัฒนาพบว่า อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุมีคะแนนเฉลี่ยการดูแลระยะยาว และการมีส่วนร่วมในการดูแลรยะยาวมากกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) และผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตสูงกว่าก่อนการพัฒนา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) ดังนั้นกระบวนการดำเนินงานจากการเตรียมการ การพัฒนาแนวทางและศักยภาพและความรู้ของอาสาสมัครดูแล การนำแนวทางไปใช้จริงในพื้นที่ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงให้ได้รับการดูแลต่อเนื่อง ติดตามและประเมินผลสามารถเพิ่มคุณภาพการดูแลระยะยาว และยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในพื้นที่

ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะทางประชากรกับความตั้งใจคงอยู่ในงาน ของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุในระบบการดูแลระยะยาวระดับชุมชนของประเทศไทย

เฉลิมวุฒิ จันทรสวัสดิ์ — 2026-01-11

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยคุณลักษณะประชากรกับความตั้งใจคงอยู่ในงานของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ (Care manager: CM) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ CM ที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตรของกรมอนามัย และปฏิบัติงานในระบบ Long-term care อย่างน้อย 2 ปี จำนวน 277 คน จาก 12 เขตสุขภาพทั่วประเทศ โดยสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลในเดือนเมษายน 2568 ผ่านแบบสอบถามออนไลน์ ข้อคำถามมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) 0.67-1.00 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Independent t-test และ One-way ANOVA ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า เพศ ระดับการศึกษา และรายได้ต่อเดือนที่แตกต่างกันมีผลต่อความตั้งใจคงอยู่ในงานที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยเพศชาย มีความตั้งใจคงอยู่ในงาน (=4.14, SD=0.67) สูงกว่าเพศหญิง (=3.77, SD=0.68) (t=2.540, p=0.012) ผู้ที่มีระดับการศึกษาสูงกว่าปริญญาตรี มีความตั้งใจคงอยู่ในงาน (=4.12, SD=0.62) สูงกว่าผู้ที่มีระดับปริญญาตรีหรือต่ำกว่า (=3.74, SD=0.69) (t=-3.520, p<0.001) และผู้ที่มีรายได้ต่อเดือน 50,000 บาทขึ้นไป มีความตั้งใจคงอยู่ในงานสูงกว่ากลุ่มรายได้น้อยกว่า (F=3.154, p=0.025) ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ในการวางแผนกลยุทธ์เพื่อธำรงรักษา CM โดยเฉพาะการสนับสนุนโอกาสทางการศึกษา ความก้าวหน้าในสายงาน ค่าตอบแทน และการจัดหาวัสดุอุปกรณ์สนับสนุนการปฏิบัติงาน เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพและความตั้งใจคงอยู่ในงานอย่างยั่งยืน

ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ

เขมิกา ณภัทรเดชานนท์ — 2026-01-11

ปัจจุบันภาวะน้ำหนักเกินในกลุ่มเยาวชนและนักศึกษามีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตในระยะยาว การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรี จำนวน 214 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามเกี่ยวกับสุขภาพจิต ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.86 และแบบสอบถามเกี่ยวกับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.84 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีน้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ปกติ ร้อยละ 77.6 ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 89.3 ไม่ออกกำลังกาย ร้อยละ 51.9 เคยสูบบุหรี่ ร้อยละ 5.10 เคยดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร้อยละ 59.3 มีระดับสุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป ร้อยละ 41.6 มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 89.8 ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินของนักศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เพศ (β=0.199, p<0.004) โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของภาวะน้ำหนักเกินได้ร้อยละ 3.9 (R^²=0.039, p<0.05)

ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพัฒนากิจกรรมและมาตรการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของนักศึกษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดความเสี่ยงต่อภาวะน้ำหนักเกิน โดยอาจพิจารณาความแตกต่างระหว่างเพศในการออกแบบโปรแกรม เช่น จัดกิจกรรมหรือแนวทางให้เหมาะสมกับเพศของนักศึกษา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมในกลุ่มนักศึกษา

ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตนเอง ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับบริการสุขภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี

ณัฏฐากุล บึงมุม — 2026-01-28

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับบริการสุขภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี จำนวน 82 ราย โดยใช้แบบสอบถามความรู้ ทดสอบด้วยค่าคูเดอร์-ริชาร์ดสันได้เท่ากับ 0.82 แบบสอบถามทัศนคติและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ทดสอบด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้เท่ากับ 0.73 และ 0.89 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์สเปียร์แมน

ผลการวิจัยพบว่า ความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานและการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในระดับดี ทัศนคติและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพรายด้าน พบว่าด้านการจัดการสุขภาพและการพัฒนาทางจิตสังคมอยู่ในระดับดี ส่วนด้านโภชนาการ การออกกำลังกาย การจัดการความเครียด และการสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่น อยู่ในระดับปานกลาง และพบว่าความรู้มีความสัมพันธ์ทางบวกกับทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพด้านการจัดการสุขภาพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.318, p<0.01 และ r=0.262, p<0.05 ตามลำดับ) แต่ความรู้และทัศนคติไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพในภาพรวมและรายด้านอื่น ๆ

สรุป ทัศนคติและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพโดยรวมยังอยู่ในระดับปานกลาง สะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดในการนำความรู้ไปสู่การเปลี่ยนแปลงทัศนคติและพฤติกรรม จึงเป็นข้อมูลสนับสนุนการจัดทำโปรแกรมการส่งเสริมทัศนคติและพฤติกรรมต่อไป

ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยง อำเภอคำตากล้า จังหวัดสกลนคร

วิชา ไชยรา — 2026-02-01

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง โดยประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพการป้องกันพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยง กลุ่มตัวอย่างคือ กลุ่มเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับอายุระหว่าง 40-59 ปี อำเภอคำตากล้า จังหวัดสกลนคร จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 36 คน สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือ โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยง ระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน พิสัยระหว่างคลอไทล์ วิเคราะห์ข้อมูลสถิติอนุมาน ได้แก่ การเปรียบเทียบข้อมูลภายในกลุ่ม ใช้สถิติ Wilcoxon signed-rank test การเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างกลุ่ม ใช้สถิติ Mann-Whitney U test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า การเปรียบเทียบภายในกลุ่ม กลุ่มทดลอง ก่อนและหลังทดลอง การรับรู้โอกาสเสี่ยง (z=-4.499, p-value<0.001) effect size=0.75 การรับรู้ความรุนแรง (z=-5.040, p-value<0.001) effect size=0.84 การรับรู้ประโยชน์การป้องกันและรักษาโรค (z=-3.911, p-value<0.001) effect size=0.65 การรับรู้อุปสรรค (z=-3.738, p-value<0.001) effect size=0.62 และพฤติกรรมการป้องกันโรค (z=-4.379, p-value<0.001) effect size=0.73 แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ค่าขนาดอิทธิพล(effect size) มีขนาดใหญ่ ผลของการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยงมีประสิทธิภาพสามารถเพิ่มการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรค ควรนำโปรแกรมดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่นที่มีกลุ่มเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับ

การมีส่วนร่วมของชุมชนในการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคไวรัสโคโรนา 19 (COVID-19)

อัมราภรณ์ ภู่ระย้า — 2026-01-30

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 19 ใน ตำบลท่าโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ผู้ร่วมวิจัยคือบุคคลสำคัญในชุมชนรวม 50 คน และตัวแทนสมาชิกในครอบครัว 100 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามคุณลักษณะส่วนบุคคล และแบบสอบถามเกี่ยวกับโรคฯ ประกอบด้วย แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับโรคฯ (ค่าความเชื่อมั่น 0.85) แบบสอบถามการรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ (ค่าความเชื่อมั่น 0.89) และแบบสอบถามพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคฯ (ค่าความเชื่อมั่น 0.92) แบบสัมภาษณ์ แบบสนทนากลุ่ม และแบบสังเกต การวิจัยดำเนินการ 2 ระยะ ช่วงเดือนสิงหาคม 2564-มกราคม 2565 แต่ละระยะใช้ 4 ขั้นตอนคือ การวางแผน การปฏิบัติ การสังเกตการณ์ และการสะท้อนผล การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ก่อนการพัฒนา ชุมชนมีปัญหาหลักคือประชาชนขาดความรู้เกี่ยวกับโรคฯ ขาดการรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ มีพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคฯ ที่ไม่เหมาะสม 2) กิจกรรมการพัฒนา มุ่งเน้นไปที่การให้ความรู้ การสร้างการรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ การพัฒนาพฤติกรรมการมีส่วนร่วมฯ และ 3) ภายหลังการพัฒนาพบว่า บุคคลสำคัญและตัวแทนสมาชิกในครอบครัวมีคะแนนเฉลี่ยทั้งด้านความรู้เกี่ยวกับโรคฯ การรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ และพฤติกรรมการป้องกันโรคฯสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)

ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการรับประทานอาหารของประชาชนวัยทำงาน ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านยวนแหล ตำบลโพธิ์เสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ภากร ช่วยสกุล — 2026-02-01

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมการรับประทานอาหาร และภาวะโภชนาการ 2) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ และทัศนคติ กับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร และ 3) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการรับประทานอาหาร กับภาวะโภชนาการของประชาชนวัยทำงานในเขตพื้นที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านยวนแหล ตำบลโพธิ์เสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง ประชากรคือประชาชนวัยทำงาน จำนวน 3,207 คน กำหนดขนาดตัวอย่างโดยใช้สูตรของเครซี่และมอร์แกน ได้จำนวน 394 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ไคสแควร์ และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการศึกษาพบว่า 1) โดยภาพรวมกลุ่มตัวอย่างมีความรู้เกี่ยวกับการรับประทานอาหารอยู่ในระดับปานกลาง (=0.64, SD=0.14) ทัศนคติเกี่ยวกับการรับประทานอาหารอยู่ในระดับดี (=3.81, SD=0.42) พฤติกรรมการรับประทานอาหารอยู่ในระดับดี (=3.77, SD=0.43) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีดัชนีมวลกาย อยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 40.92 ในขณะที่มีดัชนีมวลกายอยู่ในระดับน้ำหนักเกินและอ้วน ร้อยละ 59.90 กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีรอบเอวอยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 50.51 ในขณะที่มีรอบเอวเกินมาตรฐาน ร้อยละ 49.49 2) ระดับการศึกษา ความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับการรับประทานอาหาร มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 3) อายุ สถานภาพสมรส และอาชีพ มีความสัมพันธ์กับดัชนีมวลกายและรอบเอว ในขณะที่ระดับการศึกษาและทัศนคติเกี่ยวกับการรับประทานอาหารมีความสัมพันธ์กับรอบเอว อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ประสิทธิผลของสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ต่อความรู้ และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก

ลัลน์ลลิต ไชยโคตร — 2026-01-31

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก ก่อนและหลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่เป็นโรคต้อกระจกและได้รับการผ่าตัดต้อกระจกที่เข้ารับการรักษาหอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลสกลนคร จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ดำเนินการวิจัยคือ สื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดความรู้และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก และแบบประเมินความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิด้านเนื้อหา จำนวน 3 ท่าน ซึ่งแบบทดสอบความรู้ แบบการปฏิบัติและแบบวัดความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์มีค่าความตรงตามเนื้อหา 0.97, 0.97 และ 1.00 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.72, 0.92 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบ Paired t-test

ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยของความรู้การป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจกหลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD (𝑥̅=14.70, SD=1.57) สูงกว่าก่อนรับสื่อ (𝑥̅=13.56, SD=1.59) และค่าเฉลี่ยของการปฏิบัติการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก หลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD (𝑥̅=71.97, SD=5.28) สูงกว่าก่อนรับสื่อ (𝑥̅=69.26, SD=6.75) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05