วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม

ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราในผู้ป่วยติดสุรา

ศิริญพร บุสหงษ์ — 2026-01-06

การศึกษาแบบกึ่งทดลองชนิดสองกลุ่มวัดซ้ำนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราในผู้ป่วยติดสุรา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยชาย อายุ 19-59 ปี ได้รับการวินิจฉัยโรคติดสุรา จำนวน 60 คน รับไว้รักษาในกลุ่มงานการพยาบาลจิตเวช สุรา และสารเสพติด โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ แบ่งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เก็บข้อมูลเดือนกรกฎาคม-ตุลาคม 2568 เครื่องมือวิจัยมี 3 ส่วน ดังนี้ 1) ข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบประเมินความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.93 และ 3) โปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา จำนวน 6 กิจกรรม ระยะเวลา 2 สัปดาห์ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.94 กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวน 2 ทางแบบวัดซ้ำ

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา มีคะแนนเฉลี่ยความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราเพิ่มขึ้นชัดเจนในระยะก่อนการทดลองสู่ระยะหลังการทดลองและระยะติดตามผล 2 สัปดาห์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F=273.43, p<0.001) และพบว่า คะแนนความตั้งใจเลิกดื่มของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมโดยรวม (F=13.55, p<0.001) โปรแกรมฯ ดังกล่าวมีประสิทธิผลช่วยให้ผู้ป่วยติดสุรามีแรงจูงใจสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพในทางที่ดีขึ้น สามารถเลิกดื่มสุราได้ถาวรและลดการกลับมารักษาซ้ำในโรงพยาบาล

บทบาทของครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่น

ทิพย์นภา สาวันดี — 2026-01-08

การวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อศึกษาสถานการณ์บทบาทของครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่น และวิเคราะห์ปัจจัยเงื่อนไขของบทบาทของครอบครัวต่อการมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่น โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มเป้าหมายครอบครัวไทย จำนวน 30 ราย รวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า บทบาทหลักของครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายสำหรับเด็กวัยรุ่น 6 ด้านหลัก ได้แก่ 1) การเป็นแบบอย่างและผู้นำ ผู้ปกครองที่มีพฤติกรรมการออกกำลังกายเป็นประจำจะส่งผลให้เด็กวัยรุ่นเกิดการเลียนแบบ และสนใจในกิจกรรมทางกายมากขึ้น 2) การสนับสนุนและจูงใจ การให้กำลังใจที่เน้นกระบวนการมากกว่าผลลัพธ์และการให้อิสระในการเลือกกิจกรรมส่งผลต่อการสร้างแรงจูงใจภายในที่ยั่งยืน 3) การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย การจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพและทางสังคมให้เอื้อต่อการมีกิจกรรมทางกาย 4) การให้ความรู้และการศึกษา การให้ความรู้เกี่ยวกับประโยชน์และความปลอดภัยในการออกกำลังกายเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความเข้าใจและแรงจูงใจ 5) การจัดการข้อจำกัดและอุปสรรค ครอบครัวที่ประสบความสำเร็จจะหาทางแก้ไขปัญหาอย่างสร้างสรรค์และมีความยืดหยุ่น และ 6) การปรับตัวในยุคเทคโนโลยี การผสมผสานเทคโนโลยีกับกิจกรรมทางกายอย่างสร้างสรรค์สามารถเพิ่มความสนใจของเด็กวัยรุ่นได้

ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้ บทบาทครอบครัวในการส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กวัยรุ่นมีดังนี้ การพัฒนาตนเองเป็นแบบอย่าง การสร้างแผนกิจกรรมครอบครัว การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย การให้การสนับสนุนที่สมดุล และการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ สำหรับสถานศึกษาและชุมชน ควรพัฒนาหลักสูตรการศึกษาครอบครัว จัดกิจกรรมครอบครัว และสร้างเครือข่ายครอบครัว

การพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

วิชัย เจริญสุข — 2026-01-07

การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ ทำการศึกษาระหว่างธันวาคม 2565-พฤศจิกายน 2567 กลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม 1) ภาคีเครือข่ายสำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ 33 คน คัดเลือกแบบเจาะจง 2) อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ 75 คน คัดเลือกแบบเจาะจง และ 3) ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 178 คน เก็บข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถาม ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ คือสถิติเชิงพรรณนา และการเปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05 ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพทำการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการมีส่วนร่วมในการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ที่พัฒนาขึ้น PARTICARE Model 6 องค์ประกอบ 1) การมีส่วนร่วม 2) การประเมินสภาพและความต้องการ 3) การพัฒนาและเสริมพลังอาสาสมัคร 4) การดูแลแบบทีมสหวิชาชีพ 5) การดำเนินงานและบูรณาการในชุมชน และ 6) การสะท้อนผล หลังการพัฒนาพบว่า อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุมีคะแนนเฉลี่ยการดูแลระยะยาว และการมีส่วนร่วมในการดูแลรยะยาวมากกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) และผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตสูงกว่าก่อนการพัฒนา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) ดังนั้นกระบวนการดำเนินงานจากการเตรียมการ การพัฒนาแนวทางและศักยภาพและความรู้ของอาสาสมัครดูแล การนำแนวทางไปใช้จริงในพื้นที่ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงให้ได้รับการดูแลต่อเนื่อง ติดตามและประเมินผลสามารถเพิ่มคุณภาพการดูแลระยะยาว และยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในพื้นที่

ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะทางประชากรกับความตั้งใจคงอยู่ในงาน ของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุในระบบการดูแลระยะยาวระดับชุมชนของประเทศไทย

เฉลิมวุฒิ จันทรสวัสดิ์ — 2026-01-11

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยคุณลักษณะประชากรกับความตั้งใจคงอยู่ในงานของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ (Care manager: CM) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ CM ที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตรของกรมอนามัย และปฏิบัติงานในระบบ Long-term care อย่างน้อย 2 ปี จำนวน 277 คน จาก 12 เขตสุขภาพทั่วประเทศ โดยสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลในเดือนเมษายน 2568 ผ่านแบบสอบถามออนไลน์ ข้อคำถามมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) 0.67-1.00 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Independent t-test และ One-way ANOVA ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า เพศ ระดับการศึกษา และรายได้ต่อเดือนที่แตกต่างกันมีผลต่อความตั้งใจคงอยู่ในงานที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยเพศชาย มีความตั้งใจคงอยู่ในงาน (=4.14, SD=0.67) สูงกว่าเพศหญิง (=3.77, SD=0.68) (t=2.540, p=0.012) ผู้ที่มีระดับการศึกษาสูงกว่าปริญญาตรี มีความตั้งใจคงอยู่ในงาน (=4.12, SD=0.62) สูงกว่าผู้ที่มีระดับปริญญาตรีหรือต่ำกว่า (=3.74, SD=0.69) (t=-3.520, p<0.001) และผู้ที่มีรายได้ต่อเดือน 50,000 บาทขึ้นไป มีความตั้งใจคงอยู่ในงานสูงกว่ากลุ่มรายได้น้อยกว่า (F=3.154, p=0.025) ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ในการวางแผนกลยุทธ์เพื่อธำรงรักษา CM โดยเฉพาะการสนับสนุนโอกาสทางการศึกษา ความก้าวหน้าในสายงาน ค่าตอบแทน และการจัดหาวัสดุอุปกรณ์สนับสนุนการปฏิบัติงาน เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพและความตั้งใจคงอยู่ในงานอย่างยั่งยืน

ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ

เขมิกา ณภัทรเดชานนท์ — 2026-01-11

ปัจจุบันภาวะน้ำหนักเกินในกลุ่มเยาวชนและนักศึกษามีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตในระยะยาว การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรี จำนวน 214 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามเกี่ยวกับสุขภาพจิต ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.86 และแบบสอบถามเกี่ยวกับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.84 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีน้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ปกติ ร้อยละ 77.6 ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 89.3 ไม่ออกกำลังกาย ร้อยละ 51.9 เคยสูบบุหรี่ ร้อยละ 5.10 เคยดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร้อยละ 59.3 มีระดับสุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป ร้อยละ 41.6 มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 89.8 ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะน้ำหนักเกินของนักศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เพศ (β=0.199, p<0.004) โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของภาวะน้ำหนักเกินได้ร้อยละ 3.9 (R^²=0.039, p<0.05)

ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพัฒนากิจกรรมและมาตรการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของนักศึกษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดความเสี่ยงต่อภาวะน้ำหนักเกิน โดยอาจพิจารณาความแตกต่างระหว่างเพศในการออกแบบโปรแกรม เช่น จัดกิจกรรมหรือแนวทางให้เหมาะสมกับเพศของนักศึกษา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมในกลุ่มนักศึกษา

ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตนเอง ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับบริการสุขภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี

ณัฏฐากุล บึงมุม — 2026-01-28

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับบริการสุขภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี จำนวน 82 ราย โดยใช้แบบสอบถามความรู้ ทดสอบด้วยค่าคูเดอร์-ริชาร์ดสันได้เท่ากับ 0.82 แบบสอบถามทัศนคติและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ทดสอบด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้เท่ากับ 0.73 และ 0.89 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์สเปียร์แมน

ผลการวิจัยพบว่า ความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานและการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในระดับดี ทัศนคติและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพรายด้าน พบว่าด้านการจัดการสุขภาพและการพัฒนาทางจิตสังคมอยู่ในระดับดี ส่วนด้านโภชนาการ การออกกำลังกาย การจัดการความเครียด และการสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่น อยู่ในระดับปานกลาง และพบว่าความรู้มีความสัมพันธ์ทางบวกกับทัศนคติ และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพด้านการจัดการสุขภาพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.318, p<0.01 และ r=0.262, p<0.05 ตามลำดับ) แต่ความรู้และทัศนคติไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพในภาพรวมและรายด้านอื่น ๆ

สรุป ทัศนคติและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพโดยรวมยังอยู่ในระดับปานกลาง สะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดในการนำความรู้ไปสู่การเปลี่ยนแปลงทัศนคติและพฤติกรรม จึงเป็นข้อมูลสนับสนุนการจัดทำโปรแกรมการส่งเสริมทัศนคติและพฤติกรรมต่อไป

ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยง อำเภอคำตากล้า จังหวัดสกลนคร

วิชา ไชยรา — 2026-02-01

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง โดยประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพการป้องกันพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยง กลุ่มตัวอย่างคือ กลุ่มเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับอายุระหว่าง 40-59 ปี อำเภอคำตากล้า จังหวัดสกลนคร จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 36 คน สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือ โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยง ระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน พิสัยระหว่างคลอไทล์ วิเคราะห์ข้อมูลสถิติอนุมาน ได้แก่ การเปรียบเทียบข้อมูลภายในกลุ่ม ใช้สถิติ Wilcoxon signed-rank test การเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างกลุ่ม ใช้สถิติ Mann-Whitney U test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า การเปรียบเทียบภายในกลุ่ม กลุ่มทดลอง ก่อนและหลังทดลอง การรับรู้โอกาสเสี่ยง (z=-4.499, p-value<0.001) effect size=0.75 การรับรู้ความรุนแรง (z=-5.040, p-value<0.001) effect size=0.84 การรับรู้ประโยชน์การป้องกันและรักษาโรค (z=-3.911, p-value<0.001) effect size=0.65 การรับรู้อุปสรรค (z=-3.738, p-value<0.001) effect size=0.62 และพฤติกรรมการป้องกันโรค (z=-4.379, p-value<0.001) effect size=0.73 แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ค่าขนาดอิทธิพล(effect size) มีขนาดใหญ่ ผลของการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันพยาธิใบไม้ตับในกลุ่มเสี่ยงมีประสิทธิภาพสามารถเพิ่มการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรค ควรนำโปรแกรมดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่นที่มีกลุ่มเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับ

การมีส่วนร่วมของชุมชนในการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคไวรัสโคโรนา 19 (COVID-19)

อัมราภรณ์ ภู่ระย้า — 2026-01-30

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 19 ใน ตำบลท่าโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ผู้ร่วมวิจัยคือบุคคลสำคัญในชุมชนรวม 50 คน และตัวแทนสมาชิกในครอบครัว 100 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามคุณลักษณะส่วนบุคคล และแบบสอบถามเกี่ยวกับโรคฯ ประกอบด้วย แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับโรคฯ (ค่าความเชื่อมั่น 0.85) แบบสอบถามการรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ (ค่าความเชื่อมั่น 0.89) และแบบสอบถามพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคฯ (ค่าความเชื่อมั่น 0.92) แบบสัมภาษณ์ แบบสนทนากลุ่ม และแบบสังเกต การวิจัยดำเนินการ 2 ระยะ ช่วงเดือนสิงหาคม 2564-มกราคม 2565 แต่ละระยะใช้ 4 ขั้นตอนคือ การวางแผน การปฏิบัติ การสังเกตการณ์ และการสะท้อนผล การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ก่อนการพัฒนา ชุมชนมีปัญหาหลักคือประชาชนขาดความรู้เกี่ยวกับโรคฯ ขาดการรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ มีพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคฯ ที่ไม่เหมาะสม 2) กิจกรรมการพัฒนา มุ่งเน้นไปที่การให้ความรู้ การสร้างการรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ การพัฒนาพฤติกรรมการมีส่วนร่วมฯ และ 3) ภายหลังการพัฒนาพบว่า บุคคลสำคัญและตัวแทนสมาชิกในครอบครัวมีคะแนนเฉลี่ยทั้งด้านความรู้เกี่ยวกับโรคฯ การรับรู้ความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคฯ และพฤติกรรมการป้องกันโรคฯสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)

ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการรับประทานอาหารของประชาชนวัยทำงาน ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านยวนแหล ตำบลโพธิ์เสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ภากร ช่วยสกุล — 2026-02-01

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมการรับประทานอาหาร และภาวะโภชนาการ 2) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ และทัศนคติ กับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร และ 3) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการรับประทานอาหาร กับภาวะโภชนาการของประชาชนวัยทำงานในเขตพื้นที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านยวนแหล ตำบลโพธิ์เสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง ประชากรคือประชาชนวัยทำงาน จำนวน 3,207 คน กำหนดขนาดตัวอย่างโดยใช้สูตรของเครซี่และมอร์แกน ได้จำนวน 394 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ไคสแควร์ และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการศึกษาพบว่า 1) โดยภาพรวมกลุ่มตัวอย่างมีความรู้เกี่ยวกับการรับประทานอาหารอยู่ในระดับปานกลาง (=0.64, SD=0.14) ทัศนคติเกี่ยวกับการรับประทานอาหารอยู่ในระดับดี (=3.81, SD=0.42) พฤติกรรมการรับประทานอาหารอยู่ในระดับดี (=3.77, SD=0.43) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีดัชนีมวลกาย อยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 40.92 ในขณะที่มีดัชนีมวลกายอยู่ในระดับน้ำหนักเกินและอ้วน ร้อยละ 59.90 กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีรอบเอวอยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 50.51 ในขณะที่มีรอบเอวเกินมาตรฐาน ร้อยละ 49.49 2) ระดับการศึกษา ความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับการรับประทานอาหาร มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 3) อายุ สถานภาพสมรส และอาชีพ มีความสัมพันธ์กับดัชนีมวลกายและรอบเอว ในขณะที่ระดับการศึกษาและทัศนคติเกี่ยวกับการรับประทานอาหารมีความสัมพันธ์กับรอบเอว อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ประสิทธิผลของสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ต่อความรู้ และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก

ลัลน์ลลิต ไชยโคตร — 2026-01-31

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก ก่อนและหลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่เป็นโรคต้อกระจกและได้รับการผ่าตัดต้อกระจกที่เข้ารับการรักษาหอผู้ป่วยตา โรงพยาบาลสกลนคร จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ดำเนินการวิจัยคือ สื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดความรู้และการปฏิบัติในการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก และแบบประเมินความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD ผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิด้านเนื้อหา จำนวน 3 ท่าน ซึ่งแบบทดสอบความรู้ แบบการปฏิบัติและแบบวัดความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์มีค่าความตรงตามเนื้อหา 0.97, 0.97 และ 1.00 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.72, 0.92 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบ Paired t-test

ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยของความรู้การป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจกหลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD (𝑥̅=14.70, SD=1.57) สูงกว่าก่อนรับสื่อ (𝑥̅=13.56, SD=1.59) และค่าเฉลี่ยของการปฏิบัติการป้องกันการติดเชื้อในลูกตาสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก หลังได้รับสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับการให้ความรู้แบบ D-METHOD (𝑥̅=71.97, SD=5.28) สูงกว่าก่อนรับสื่อ (𝑥̅=69.26, SD=6.75) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณฝนกับอุบัติการณ์ของโรคไข้ดิน ในเขตสุขภาพที่ 9 ของประเทศไทย

รังสฤษฎ์ สุนัน — 2026-02-08

โรคไข้ดิน (Melioidosis) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ปริมาณฝน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงปริมาณระหว่างปริมาณฝน กับจำนวนผู้ป่วยโรคไข้ดินรายเดือน ใน 4 จังหวัดของเขตสุขภาพที่ 9 (บุรีรัมย์ ชัยภูมิ นครราชสีมา และสุรินทร์) การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงสัมพันธ์ในรูปแบบการวิเคราะห์อนุกรมเวลาเชิงนิเวศ (Ecological time-series analysis) โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิรายเดือน ตั้งแต่เดือนมกราคม 2561 ถึง ธันวาคม 2567 (84 เดือน) ข้อมูลจำนวนผู้ป่วยรวบรวมจากกองระบาดวิทยา และข้อมูลปริมาณฝนจากสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ การวิเคราะห์ใช้แบบจำลองเชิงเส้นนัยทั่วไป (Generalized linear model) และเลือกใช้แบบจำลอง Quasi-Poisson เนื่องจากข้อมูลมีปัญหา Overdispersion (การกระจายเกินเกณฑ์) อย่างรุนแรงในทุกจังหวัด ผลการศึกษาพบว่า ปริมาณฝนสูงสุด (Maximum rainfall) มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับจำนวนผู้ป่วยโรคไข้ดินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในจังหวัดนครราชสีมา (p=0.002) และ จังหวัดสุรินทร์ (p=0.001) โดยเมื่อปริมาณฝนสูงสุดเพิ่มขึ้น 1 มิลลิเมตร คาดว่าจำนวนผู้ป่วยในนครราชสีมาจะเพิ่มขึ้น 0.083% และในสุรินทร์เพิ่มขึ้น 0.178% อย่างไรก็ตาม ไม่พบความสัมพันธ์เชิงสถิติในจังหวัดบุรีรัมย์ (p=0.516) และจังหวัดชัยภูมิ (p=0.794)

ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า ปัจจัยปริมาณฝนมีผลกระทบต่อการเกิดโรคไข้ดินแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่จึงมีข้อเสนอแนะให้ใช้ข้อมูลปริมาณฝนสูงสุดเพื่อสนับสนุนระบบเตือนภัยล่วงหน้าในจังหวัดนครราชสีมาและสุรินทร์ ส่วนในบุรีรัมย์และชัยภูมิเสนอให้มีการศึกษาปัจจัยแวดล้อมอื่นเพิ่มเติม เช่น ความชื้นสัมพัทธ์หรือลักษณะทางกายภาพของดิน

ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่มีผลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านยาและสุขภาพชุมชนของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครราชสีมา

ธัญญารัตน์ กล้ากระโทก — 2026-02-08

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่มีผลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านยาและสุขภาพชุมชนของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่าง 107 คน ได้จากการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ แบบสอบถามทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 แบบสอบถามองค์กรแห่งการเรียนรู้ และแบบสอบถามสมรรถนะการปฏิบัติงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านยาและสุขภาพชุมชน ผลการศึกษาพบว่าโดยภาพรวม ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และองค์กรแห่งการเรียนรู้ อยู่ในระดับมาก (=4.00, SD=0.42; =3.98, SD=0.54 ตามลำดับ) ในขณะที่ สมรรถนะการปฏิบัติงานคุ้มครองผู้บริโภค อยู่ในระดับมาก (=3.93, SD=0.47) และตัวแปรที่สามารถร่วมกันพยากรณ์สมรรถนะการปฏิบัติงานคุ้มครองผู้บริโภค ได้แก่ ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ด้านทักษะการร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ (B=0.132, p=0.170) ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ด้านทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ (B=0.312, p<0.001) องค์กรแห่งการเรียนรู้ด้านการมีแบบแผนความคิด (B=0.155, p=0.013) และทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ด้านทักษะคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (B=0.176, p=0.022) ได้ร้อยละ 51 (R^²=0.510) ผลการศึกษายืนยันว่าทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 หลายด้านร่วมกับองค์ประกอบขององค์กรแห่งการเรียนรู้มีบทบาทสำคัญต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานคุ้มครองผู้บริโภคของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ซึ่งสะท้อนความจำเป็นในการพัฒนาองค์ความรู้และทักษะที่ตอบสนองต่อบริบทการทำงานด้านสาธารณสุขในระดับปฐมภูมิ

รูปแบบความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ: การทบทวนอย่างเป็นระบบ

นิภา ลีสุคนธ์ — 2026-02-07

การทบทวนงานวิจัยอย่างเป็นระบบนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบความเชื่อด้านสุขภาพ ต่อการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ โดยสืบค้นบทความจากฐานข้อมูล ScienceDirect, CINAHL, PubMed, Google Scholar, Scopus และ ThaiJO ระหว่างปี พ.ศ. 2564-2568 ใช้คำสำคัญตามกรอบ PICO ได้แก่ รูปแบบความเชื่อด้านสุขภาพ พฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้ม และผู้สูงอายุ พร้อมประเมินคุณภาพงานวิจัยตามแบบประเมินของเฮลเลอร์

ผลการวิจัยพบว่า จากงานวิจัยที่ผ่านการคัดกรองจำนวน 10 เรื่อง ส่วนใหญ่เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง ใช้กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุในชุมชน โรงพยาบาล และชมรมผู้สูงอายุ ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ เช่น เกาหลีใต้ จีน บราซิล และเวียดนาม งานวิจัยประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมที่พัฒนาตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ (HBM) ต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มพบว่า เกือบทุกงานวิจัยรายงานผลเชิงบวก ทั้งด้านความรู้ การรับรู้ความรุนแรง ความเสี่ยงต่อการเกิดเหตุ และพฤติกรรมป้องกันการหกล้ม โปรแกรมที่ผสานองค์ประกอบอื่นร่วมกับ HBM เช่น การสนับสนุนทางสังคม ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และการจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้าน ช่วยเพิ่มประสิทธิผลอย่างชัดเจน กลุ่มทดลองมีคะแนนด้านพฤติกรรมและความเชื่อสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05-0.001) สอดคล้องกับผลการศึกษาต่างประเทศที่ยืนยันว่า HBM ช่วยเสริมการพึ่งตนเอง และลดความกลัวการล้มในผู้สูงอายุ

โดยสรุป การทบทวนนี้ชี้ให้เห็นว่า การประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับการสนับสนุนทางสังคมและการแทรกแซงหลายปัจจัย เป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาแบบจำลองการป้องกันการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุที่มีประสิทธิภาพ และสามารถปรับใช้ได้ในบริบทชุมชนไทยอย่างเหมาะสม

ประสิทธิผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูตัน อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์

นวรัตน์ จันดาวงษ์ — 2026-03-01

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูตัน อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จำนวน 42 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 21 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามเกี่ยวกับความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน แบบสอบถามเกี่ยวกับพฤติกรรมการดูแลตนเอง และแบบสอบถามเกี่ยวกับความพึงพอใจต่อรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด มีความเชื่อมั่นระหว่าง 0.76-0.83 ดำเนินการทดลองและเก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือน มกราคม-มีนาคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วย ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Chi-square, Paired sample t-test และ Independent t-test

ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เรื่องโรคเบาหวานและค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=-8.38, p<0.05 และ t=-15.33, p<0.05 ตามลำดับ) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=5.42, p<0.05 และ t=4.32, p<0.05 ตามลำดับ) กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่าก่อนการทดลองและต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=-3.30, p<0.05 และ t=-0.90, p<0.05 ตามลำดับ) และกลุ่มทดลองมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด (=4.55, SD=0.49) ระบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้นี้มีประสิทธิผลที่ดี ผู้ป่วยมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด จึงควรนำระบบนี้ไปใช้ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลอื่นต่อไป

ความชุกของความต้องการพัฒนาสมรรถนะในการดำเนินงาน ยุทธศาสตร์สุขภาพดิจิทัลและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของพยาบาลวิชาชีพ ในเครือข่ายบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ จังหวัดกาฬสินธุ์

ทักษิณา ไมยะปัน — 2026-02-26

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยสภาวะทางเศรษฐกิจและสังคม ปัจจัยการบริหารจัดการความเปลี่ยนแปลง ปัจจัยความฉลาดทางดิจิทัล และปัจจัยแรงสนับสนุนทางสังคมจากผู้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงานที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการพัฒนาสมรรถนะในการดำเนินงานยุทธศาสตร์สุขภาพดิจิทัลของพยาบาลวิชาชีพในเครือข่ายบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ จังหวัดกาฬสินธุ์ กลุ่มตัวอย่างคือพยาบาลวิชาชีพ จำนวน 277 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้องมากกว่า 0.66 และความเที่ยงของแบบสอบถามทั้งชุด เท่ากับ 0.979 ใช้สถิติพรรณนาและ Multiple logistic regression ผลการศึกษาพบว่า ความชุกของความต้องการพัฒนาสมรรถนะในการดำเนินงานยุทธศาสตร์สุขภาพดิจิทัลของพยาบาลวิชาชีพในเครือข่ายบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ จังหวัดกาฬสินธุ์อยู่ในระดับสูง ร้อยละ 68.95 (95%CI:63.23-74.15) และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ ได้แก่ การบริหารจัดการความเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรมระดับสูง (AOR=3.26, 95%CI:1.73-6.15, p<0.001) ความฉลาดทางดิจิทัลด้านการรักษาอัตลักษณ์ที่ดีของตนเองระดับสูง (AOR=2.44, 95%CI:1.26-4.72, p=0.008) และด้านการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรมระดับสูง (AOR=3.77, 95%CI:1.84-7.74, p<0.001) และแรงสนับสนุนทางสังคมจากผู้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงาน ด้านทรัพยากรระดับสูง (AOR=2.01, 95%CI:1.03-3.93, p=0.040) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การยกระดับสมรรถนะของพยาบาลวิชาชีพในเครือข่ายบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ ต้องมีการส่งเสริมและบูรณาการทั้งการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับการเปลี่ยนแปลง การพัฒนาทางด้านทักษะดิจิทัลตลอดจนให้การสนับสนุนทรัพยากรที่เพียงพอ เพื่อเสริมสร้างความพร้อมของบุคลากรในการดำเนินงานยุทธศาสตร์สุขภาพดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริง ต่อความรู้ ผลสัมฤทธิ์รายวิชา และการรับรู้ทักษะการตัดสินใจทางคลินิก ของนักศึกษาพยาบาล

สุกัญญา บุรวงศ์ — 2026-02-26

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง โดยใช้แบบแผนการวิจัยกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริงต่อความรู้ ผลสัมฤทธิ์รายวิชา และการรับรู้ทักษะการตัดสินใจทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 3 คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ที่ลงทะเบียนรายวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่ 2 จำนวน 49 คน ในปีการศึกษา 2568 เครื่องมือที่ใช้ดำเนินการวิจัยเป็นสถานการณ์จำลองเสมือนจริง 8 สถานการณ์ ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ผ่านทดสอบ Alpha & Beta test และลงโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อควบคุมให้หุ่นจำลองเสมือนจริงขั้นสูงมีการเปลี่ยนแปลงตามฉากที่กำหนด เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบทดสอบวัดความรู้เกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนโดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริง มีค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สูตรของคูเดอร์-ริชาร์ดสัน (KR-20) เท่ากับ 0.70 และแบบประเมินการรับรู้ทักษะการตัดสินใจทางคลินิก มีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ความแตกต่างเพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยโดยใช้สถิติทีคู่

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 ผลสัมฤทธิ์รายวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่ 2 ที่จัดการเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริง มีระดับคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าผลสัมฤทธิ์รายวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่ 1 ที่จัดการเรียนการสอนด้วยวิธีอื่น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 และการรับรู้ทักษะการตัดสินใจทางคลินิกโดยใช้สถานการณ์จำลองเสมือนจริง โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยคะแนนเท่ากับ 4.30 (SD=0.68)

ผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเอง จากฝุ่น PM2.5 ในผู้สูงอายุตอนต้น ตำบลคำพระ อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ

ยงยุทธ์ สุพล — 2026-02-24

การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากฝุ่น PM2.5 ในผู้สูงอายุตอนต้น ตำบลคำพระ อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ คำนวณขนาดตัวอย่างด้วยสูตรเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยประชากร 2 กลุ่มที่ไม่อิสระต่อกัน ได้กลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 22 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม และพฤติกรรมป้องกันตนเองจากฝุ่น PM2.5 ได้ค่า IOC เท่ากับ 0.76 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานด้วย Paired sample t-test กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า ผู้สูงอายุตอนต้น ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 86.36 มีอายุระหว่าง 60-69 ปี จบการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษา ร้อยละ 50 ภายหลังได้รับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ผู้สูงอายุตอนต้นมีความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม และพฤติกรรมป้องกันตนเองจากฝุ่น PM2.5 สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) ดังนั้น โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากฝุ่น PM2.5 ในผู้สูงอายุตอนต้น จึงควรดำเนินการเสริมสร้างความรอบรู้นี้อย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพและลดความเสี่ยงจากฝุ่น PM2.5 ในกลุ่มผู้สูงอายุอย่างยั่งยืน

ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2

วรรวิษา สำราญเนตร — 2026-03-09

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังทดลอง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรัง ศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองสามัคคี อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 30 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือ โปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตน ประกอบด้วยกิจกรรมการให้ความรู้ การเรียนรู้จากการใช้ตัวแบบ การสาธิตและฝึกทักษะการดูแลตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อม และการชักจูงด้วยวาจา เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตน และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อม ซึ่งมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.77 และ 0.72 ตามลำดับ ทำการศึกษาทั้งหมด 12 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า ค่าคะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะแห่งตนและพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อม ภายหลังได้รับโปรแกรมการการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตน (=38.86, SD=1.01) สูงกว่าก่อนก่อนเข้าร่วมโปรแกรม (=34.93, SD=3.42) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)

ปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลลัพธ์การเรียนรู้ภายใต้การใช้สถานการณ์เป็นฐาน การเรียนการสอนของนิสิตพยาบาลชั้นปีที่ 2 มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์

นิตยา ธีรวิโรจน์ — 2026-03-12

การสอนโดยใช้สถานการณ์เป็นฐานช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และแก้ปัญหาได้ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลลัพธ์การเรียนรู้ภายใต้การใช้สถานการณ์เป็นฐาน ในการเรียนการสอนของนิสิตพยาบาลชั้นปีที่ 2 มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง คือนักศึกษาพยาบาลปีการศึกษา 2567 จำนวน 133 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดความรู้ มีค่า Reliability เท่ากับ 0.87 แบบประเมินทัศนคติ มีค่า Reliability เท่ากับ 0.98 และแบบประเมินความพึงพอใจ มีค่า Reliability เท่ากับ 0.99

ผลการวิจัยพบว่า ความรู้สูงสุดคือ ด้านการใช้ยาความเสี่ยงสูง High alert drug เขียนไว้ในใบ MAR ข้างขวดยา ก่อนเตรียมยาทุกครั้ง ร้อยละ100 ด้านทัศนคติมีคะแนนสูงสุดได้แก่ การแสดงพฤติกรรมเคารพให้เกียรติผู้อื่น (=4.78, SD=0.56) และความพึงพอใจสูงสุด ด้านอาจารย์คอยแนะนำและสาธิตได้อย่างเข้าใจ (=4.62, SD=0.65) ผู้สนับสนุนการเรียน มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับผู้ที่มีอิทธิพลในการเรียนเป็นพยาบาล (r=0.34, p<0.01) และทัศนคติ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงกับความพึงพอใจ (r=0.96, p<0.01) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

บทบาทของลูกจ้างระดับบริหารในการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในโรงพยาบาล

สิทธิชัย สิทธิชัย สิงห์สุ — 2026-02-22

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับบทบาทของลูกจ้างระดับบริหารในการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในโรงพยาบาล และเพื่อศึกษาแนวทางในการการบริหารจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในในโรงพยาบาล

ผลการศึกษาพบว่า บทบาทของลูกจ้างระดับผู้บริหารในการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในโรงพยาบาลเป็นหน้าที่ตามกฎหมายกำหนด โดยมีเป้าหมายให้องค์กรและพนักงานในโรงพยาบาลมีสุขภาพที่ดี มีความปลอดภัยในการทำงาน และแนวทางในการบริหารจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในโรงพยาบาลพื้นฐานที่ดี ซึ่งประกอบด้วย การมีนโยบายด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยที่ชัดเจนจากผู้บริหาร กำหนดหน้าที่รับผิดชอบด้านความปลอดภัยในการทำงานของทุกคน กำหนดแผนงานด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย มีการนำแผนงานไปปฏิบัติ มีการตรวจติดตามประเมินผล มีการปรับปรุงแก้ไข และพัฒนาระบบการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้การทำหน้าที่อย่างเคร่งครัดของผู้บริหารในการบริหารจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย และองค์กรมีการประยุกต์ใช้ แนวทางการบริหารจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงานในสถานประกอบกิจการในโรงงานพยาบาลที่ดี จะช่วยให้องค์กร ลดปัญหาด้านการเกิดอุบัติเหตุ อุบัติการณ์ และการเจ็บป่วยจากการทำงานของพนักงานในโรงพยาบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การพัฒนาห้องปลอดฝุ่นสำหรับศูนย์พัฒนาเด็กปฐมวัยในพื้นที่เขตเมือง

เกศรา โชคนำชัยสิริ — 2026-03-12

ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ในพื้นที่กรุงเทพมหานครและเขตเมืองมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อกลุ่มเปราะบาง โดยเฉพาะเด็กปฐมวัย การพัฒนาห้องปลอดฝุ่นมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและปรับปรุงห้องปลอดฝุ่นในศูนย์พัฒนาเด็กปฐมวัย สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง เพื่อลดและป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก วิธีจัดทำห้องปลอดฝุ่น 1) การวางแผนและเลือกสถานที่ตามเกณฑ์มาตรฐาน 2) ปรับปรุงสภาพแวดล้อมเพื่อลดแหล่งกำเนิดฝุ่นทั้งภายในและภายนอก 3) ติดตั้งระบบฟอกอากาศ และเครื่องตรวจวัดคุณภาพอากาศ 4) จัดอบรมให้ความรู้แก่ครูพี่เลี้ยง ผู้ดูแลเด็ก และผู้ปกครอง และ 5) การประเมินผลผ่านการตรวจวัดค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก การทดสอบความรู้ และการเฝ้าระวังสุขภาพเด็ก

ผลการศึกษา พบว่า 1) ด้านความรู้ ผู้เข้าร่วมการอบรมมีคะแนนความรู้หลังการอบรม (=13.17, SD=1.71) สูงกว่าก่อนการอบรม (=10.04, SD=1.81) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05, 2) ด้านความพึงพอใจ พบว่าผู้เข้าอบรมส่วนใหญ่มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด โดยมีความพึงพอใจภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ร้อยละ 68.4, 3) ด้านคุณภาพอากาศ พบว่าค่าเฉลี่ยของค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 ภายในอาคารลดลงอย่างชัดเจน จาก 15.5 µq/m³ เหลือเพียง 4.2 µq/m³ภายหลังการปรับปรุงห้องปลอดฝุ่น และ 4) ด้านสุขภาพเด็ก พบว่าอัตราการเกิดอาการที่เกี่ยวเนื่องกับฝุ่นละอองภายใน 1 เดือน ลดลงจากร้อยละ 40.2 เหลือร้อยละ 38.2 และในรอบ 1 สัปดาห์ลดลงจาก ร้อยละ 34 เหลือร้อยละ 31 นอกจากนี้ อัตราการไปพบแพทย์และหยุดรักษาตามแพทย์แนะนำลดลง ร้อยละ 10.2