วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ ในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลานสาง อำเภอเมือง จังหวัดตาก

สิริวิมล เกิดศรี — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

การศึกษาครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง
ของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลานสาง อำเภอเมือง จังหวัดตาก ศึกษากลุ่มตัวอย่างทั้งหมดจำนวน 264 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุตามหลัก 3อ. 2ส. วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาในการแจกแจงค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติเชิงอนุมาน โดยใช้การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน Stepwise Multiple Regression Analysis และค่า p-value ที่ระดับนัยสำคัญเท่ากับ 0.05 ผลการศึกษาพบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง (70.08%) พฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ อยู่ระดับสูง (44.09%) และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ทำนายที่มีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ ได้แก่ ทักษะการเข้าถึงข้อมูลและบริการสุขภาพ (p-value =0.002) ทักษะการจัดการเงื่อนไขทางสุขภาพ (p-value =0.001) และทักษะการสื่อสาร p-value =0.002) ตามลำดับ ตัวแปรอิสระทั้ง 3 ตัว ดังกล่าวนี้ สามารถทำนายพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ ในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโป่งแค ตำบลวังประจบ อำเภอเมือง จังหวัดตาก ได้ร้อยละ 14.618 (R² =14.618)

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดสมุทรปราการ

Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

“บุหรี่ไฟฟ้า” เป็นผลิตภัณฑ์ชนิดใหม่ที่ได้รับความนิยมมากโดยเฉพาะในกลุ่มนักศึกษา แต่ส่งผลกระทบทางลบมากมาย การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล การรับรู้ต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า ทัศนคติต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้ากับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาระดับปริญญาตรี ณ มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 381 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยการสุ่มแบบบังเอิญ เครื่องมือวิจัยที่ใช้เป็นเครื่องมือที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นเองจากการศึกษาค้นคว้าเอกสาร งานวิจัย และแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง จำนวน 1 ฉบับ ข้อคำถามประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล การรับรู้ต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า ทัศนคติต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้า เครื่องมือวิจัยที่พัฒนาขึ้นส่งตรวจสอบโดยอาจารย์พยาบาลผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน คำนวณค่าความตรงตามเนื้อหา (Content validity index: CVI) ของเครื่องมือทั้งฉบับเท่ากับ 0.96 และค่าความเชื่อมั่น (Reliability) ของข้อคำถามส่วนที่ 2-4 เท่ากับ 0.78, 0.76, 0.74 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป SPSS สถิติที่ใช้ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบไคสแควร์ (Chi-square Test) และ Fisher’s Exact Test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่มีพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ร้อยละ 81.90 รับรู้ต่อภัยจากบุหรี่ไฟฟ้าระดับสูง ร้อยละ 86.09 มีทัศนคติต่อภัยจากบุหรี่ไฟฟ้าระดับสูง ร้อยละ 85.04 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ได้แก่ เพศ ระดับการศึกษา ศาสนา รายได้ต่อเดือน การรับรู้ต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า และทัศนคติต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จากผลการศึกษานี้สามารถนำไปวางแผนพัฒนาโครงการลด ละ เลิกการสูบบุหรี่ไฟฟ้า และนโยบายต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในมหาวิทยาลัย

การรับรู้เกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อมและความเสี่ยงต่อสุขภาพ ของนักเรียนนักศึกษาในจังหวัดระยอง

พนิตา โยธินสิริทอง — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

จังหวัดระยองเป็นพื้นที่ที่มีความหนาแน่นของกิจกรรมอุตสาหกรรมสูง โดยเฉพาะบริเวณนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด ซึ่งส่งผลให้ประชาชนในพื้นที่เผชิญกับมลพิษจากฝุ่น PM2.5 สารอินทรีย์ระเหยง่าย และโลหะหนักในสิ่งแวดล้อม การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับการรับรู้เกี่ยวกับมลพิษและผลกระทบต่อสุขภาพ รวมถึงการรับรู้ความเสี่ยงทางสุขภาพ และวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับการรับรู้ความเสี่ยงในกลุ่มนักเรียนระดับอาชีวศึกษาและนักศึกษาระดับปริญญาตรีในจังหวัดระยอง การวิจัยใช้แบบสอบถามออนไลน์เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 403 คน ด้วยวิธีสุ่มแบบสะดวก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ (Multiple regression analysis) ผลการศึกษาพบว่า นักเรียนและนักศึกษาส่วนใหญ่มีระดับการรับรู้เกี่ยวกับมลพิษในระดับ “ดี” (ร้อยละ 78.42) และมีการรับรู้ความเสี่ยงในระดับ “สูง” (ร้อยละ 62.53) โดยปัจจัยที่ทำนายการรับรู้ความเสี่ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ ระดับชั้นเรียน และระดับการรับรู้เกี่ยวกับมลพิษและผลกระทบต่อสุขภาพ (p<0.05) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความตระหนักรู้ของเยาวชนในพื้นที่เสี่ยง และสนับสนุนให้มีการส่งเสริมองค์ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมในกลุ่มเยาวชน เพื่อลดความเสี่ยงทางสุขภาพในระยะยาวและพัฒนาแนวทางการสื่อสารความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพในบริบทพื้นที่อุตสาหกรรม

การรู้เท่าทันสื่อในยุคดิจิทัลกับสุขภาพจิตของวัยรุ่นไทย

สุณัฐชา เผ่าพงษ์ศิลป์, ศิริภัททรา จุฑามณี, ญาดา เรียมริมมะดัน — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของเทคโนโลยีดิจิทัลต่อสุขภาพจิตของวัยรุ่นไทย วิเคราะห์บทบาทของการรู้เท่าทันสื่อในฐานะกลไกป้องกันและเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต และเสนอแนวทางเชิงนโยบายในการส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อในกลุ่มวัยรุ่นในการเข้าถึงทรัพยากรด้านสุขภาพจิต การศึกษานี้ใช้วิธีการปริทัศน์เชิงวิเคราะห์ (Analytical Review) จากเอกสารวิชาการ งานวิจัย และรายงานนโยบายที่เกี่ยวข้องทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ผลการศึกษาพบว่า วัยรุ่นไทยมีพฤติกรรมการใช้งานสื่อดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง เฉลี่ยวันละ 7–9 ชั่วโมง ผ่านแพลตฟอร์มยอดนิยม เช่น TikTok, Instagram, YouTube และ Facebook ซึ่งมีผลทั้งในเชิงบวกและลบต่อสุขภาพจิต ด้านบวก เทคโนโลยีดิจิทัลช่วยพัฒนาอัตลักษณ์ เสริมสร้างความมั่นใจ และเพิ่มการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้และการสนับสนุนทางอารมณ์ ด้านลบ วัยรุ่นจำนวนมากเผชิญกับภาวะซึมเศร้า ความเครียด ความวิตกกังวล FOMO การนอนไม่เพียงพอ และการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ โดยเฉพาะในกลุ่มที่ขาดทักษะการรู้เท่าทันสื่อ การรู้เท่าทันสื่อจึงมีบทบาทสำคัญในการป้องกันและส่งเสริมสุขภาวะทางจิต โดยช่วยให้วัยรุ่นสามารถวิเคราะห์และแยกแยะข้อมูลได้อย่างมีวิจารณญาณ ลดความเปราะบางจากการบริโภคสื่อที่ไม่เหมาะสม พร้อมส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองและความสามารถในการปรับตัวอย่างยืดหยุ่น บทความยังเสนอแนวทางเชิงนโยบายที่ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ การบูรณาการหลักสูตรการรู้เท่าทันสื่อในโรงเรียน การพัฒนาระบบนิเวศดิจิทัลที่ปลอดภัย การใช้โรงเรียนเป็นฐานส่งเสริมสุขภาพจิต และการมีส่วนร่วมของครอบครัวและวัยรุ่น เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ในกลุ่มวัยรุ่นไทย

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ภาคตะวันออกของประเทศไทย

กมลวรรณ ปุงบางกะดี่, พรนภา หอมสินธุ์, รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์ — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในวัยรุ่นยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในสังคมไทยปัจจุบัน นักศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพก็มีปัญหาการสูบบุหรี่ไฟฟ้าเช่นเดียวกับวัยรุ่นทั่วไป ทั้งที่นักศึกษาเหล่านี้จะต้องเป็นบุคลากรสาธารณสุขต่อไป การวิจัยเชิงหาความสัมพันธ์นี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพในมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ภาคตะวันออกของประเทศไทย ใช้ทฤษฎีอิทธิพลสามทางเป็นกรอบแนวคิด กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาภาคปกติ จำนวน 280 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมการสูบบุหรี่ ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและทัศนคติต่อบทบาทเชิงวิชาชีพต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้า เครื่องมือมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในช่วง 0.820 – 0.822 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติถดถอยโลจิสติกส์ ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ร้อยละ 35.0 โดยพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ ได้แก่ เพศ (OR = 2.40, 95%CI = 1.453–3.984) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (OR = 1.93, 95%CI = 1.144–3.240) การสูบบุหรี่มวน (OR = 16.84, 95%CI = 8.659–32.762) ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้า (OR = 8.79, 95%CI = 4.758–16.264) ทัศนคติต่อบทบาทเชิงวิชาชีพเกี่ยวกับการสูบบุหรี่ไฟฟ้า (OR = 2.58, 95%CI = 1.559–4.272) การสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเพื่อน (OR = 11.56, 95%CI = 4.055–32.936) การสูบบุหรี่ไฟฟ้าของสมาชิกในครอบครัว (OR = 1.79, 95%CI = 1.066–3.019) และการถูกเพื่อนชักชวนให้สูบบุหรี่ไฟฟ้า (OR = 2.62, 95%CI = 1.583–4.350) ผลการวิจัยทำให้เกิดความรู้ ความเข้าใจพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาโปรแกรมเพื่อป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพต่อไป

ผลของการประยุกต์ใช้เทคนิคการเรียนรู้เชิงรุกในรายวิชาเพศศึกษาและอนามัยเจริญพันธุ์ที่มีต่อความรู้และทัศนคติทางเพศของนักศึกษามหาวิทยาลัย

ปวีณา รัตนเสนา, สุภารัตน์ ชัยกิตติภรณ์ — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการประยุกต์ใช้เทคนิคการเรียนรู้เชิงรุกในรายวิชาเพศศึกษาและอนามัยเจริญพันธุ์ที่มีต่อความรู้และทัศนคติทางเพศของนักศึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง จำนวน 53 คน โดยใช้เครื่องมือคือแบบทดสอบความรู้และแบบสอบถามทัศนคติ ซึ่งข้อคำถามทุกข้อมีค่าความตรงเชิงเนื้อหามากกว่า 0.05 ขึ้นไป และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.77 และ 0.87 ตามลำดับ สถิติที่ใช้ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Chi-square test Paired t-test และ Pearson’s correlation coefficient ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ผลวิจัยพบว่าเพศและระดับชั้นเรียนที่นักศึกษาได้รับความรู้เรื่องเพศศึกษาเป็นครั้งแรกเป็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับทัศนคติทางเพศอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.030 และ 0.021 ตามลำดับ) เมื่อวัดผลก่อนและหลังเรียน พบว่าเทคนิคการเรียนรู้เชิงรุกสามารถเพิ่มระดับความรู้ทางเพศได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.001 แต่ไม่สามารถเพิ่มระดับทัศนคติทางเพศอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติได้ (p=0.067) นอกจากนี้ยังพบว่าความรู้ไม่มีความสัมพันธ์กับทัศนคติทั้งในระยะก่อนและหลังเรียน โดยมีค่า r=0.168 และ 0.095 ตามลำดับ สรุปได้ว่า เทคนิคการเรียนรู้เชิงรุกที่ใช้ในงานวิจัยนี้สามารถเพิ่มระดับความรู้ทางเพศ แต่ไม่สามารถเพิ่มทัศนคติทางเพศได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จึงมีข้อเสนอแนะให้มีการเสริมเรื่องการสะท้อนคิดของนักศึกษารายบุคคลให้มากขึ้น เพื่อให้เกิดทัศนคติทางเพศที่ดีในลำดับต่อไป

ประสิทธิผลของเบาะรองนั่งเพื่อลดความสั่นสะเทือนทั่วร่างกายและอาการปวดหลังส่วนล่างในพนักงาน ขับรถบรรทุกของบริษัทรับเหมาขนดินแห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง

ศิรภัสสร พึ่งผล, ศรีรัตน์ ล้อมพงศ์, นันทพร ภัทรพุทธ — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

ความสั่นสะเทือนทั่วร่างกาย (Whole-Body Vibration: WBV) จากการขับรถบรรทุกบนถนนขรุขระ มักเกินมาตรฐาน ISO 2631 และเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ก่อให้เกิดอาการปวดหลังส่วนล่าง งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของเบาะรองนั่งทั้งสองชนิดได้แก่ เบาะชนิดที่ 1 ผลิตจากโฟมชนิดเอ็นทีลินโพรพิลินไดอีนโมโนเมอร์ (EPDM) และเบาะชนิดที่ 2 ผลิตจากโฟมชนิด EPDM และโฟมยางธรรมชาติ ในการลดแรงสั่นสะเทือนทั่วร่างกาย (Whole-Body Vibration: WBV) และอาการปวดหลังส่วนล่างโดยการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) ซึ่งทำการเก็บตัวอย่างในพนักงานขับรถบรรทุกขนดินจำนวน 15 คน เก็บข้อมูลโดยใช้เครื่องวัดแรงสั่นสะเทือนแบบ 3 แกน (แกน X, Y และ Z) แบบสอบถามอาการปวดหลังส่วนล่างของนอร์ดิก (Nordic musculoskeletal questionnaire) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Wilcoxon signed-rank test ผลการศึกษาพบว่าก่อนการใช้เบาะรองนั่งค่าเฉลี่ยรวมของความสั่นสะเทือน คือ 1.120 m/s² โดยหลังการใช้เบาะชนิดที่ 1 มีค่าเฉลี่ยรวมของความสั่นสะเทือน คือ 0.876 m/s² ซึ่งลดความสั่นสะเทือนทั่วร่างกายเฉลี่ยร้อยละ 15.74 ในช่วงความถี่ 3.15 4, 5, 8, 10, 12.5, 16, 25, 50, 63 และ 80 Hz และหลังการใช้เบาะชนิดที่ 2 มีค่าเฉลี่ยรวม คือ 0.797 m/s² ซึ่งลดความสั่นสะเทือนทั่วร่างกายเฉลี่ยร้อยละ 22.81 ในช่วงความถี่ 1.25, 1.6, 2, 2.5, 3.15, 4, 5, 6.3, 8, 10, 12.5, 16, 20, 25, 31.5, 40, 50, 63 และ 80 Hz และทั้งสองชนิดสามารถลดคะแนนอาการปวดหลังได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ความพึงพอใจหลังการใช้เบาะรองนั่ง กลุ่มตัวอย่างคิดว่าจะมีการใช้เบาะรองนั่งชนิดที่ 2 อย่างต่อเนื่องมากกว่าเบาะรองนั่งชนิดที่ 1 ข้อเสนอแนะหากพนักงานขับรถที่มีโอกาสเสี่ยงที่จะรับความสั่นสะเทือนทั่วร่างกายสามารถนำวัสดุโฟมยางธรรมชาติที่มีความนุ่ม และโฟมยาง EPDM ไปประยุกต์ใช้งานเพราะครอบคลุมแรงสั่นสะเทือนได้กว้างกว่า และลดผลกระทบต่อสุขภาพได้มากกว่าที่จะใช้โฟมยาง EPDM เพียงอย่างเดียว

ประสิทธิผลของโปรแกรมการเกร็งและคลายกล้ามเนื้อเพื่อลดความเครียดของพนักงานออฟฟิศในโรงงานผลิตรองเท้าแห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานคร

นริศา ฉิมเฉิด, ศรีรัตน์ ล้อมพงศ์, นันทพร ภัทรพุทธ — Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

ความเครียดเป็นปัญหาสุขภาพจิตในพนักงานออฟฟิศภาคอุตสาหกรรม ส่งผลต่อสุขภาพและประสิทธิภาพ
การทำงาน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเครียด และเปรียบเทียบความเครียดก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการเกร็งและคลายกล้ามเนื้อในพนักงานออฟฟิศในโรงงานผลิตรองเท้าแห่งหนึ่งเขตกรุงเทพฯ จำนวน 24 คน งานวิจัยนี้เป็น
กึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่ม เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2568 เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบประเมินระดับความเครียด DASS-21 (จำนวน 7 ข้อ) ก่อนทดลอง และแบบประเมินระดับความเครียดด้วย DASS-21 (จำนวน 7 ข้อ) ในสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 4 โดยฝึกโปรแกรมวันละ 20 นาที ต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ พร้อมบันทึกการฝึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และWilcoxon signed-rank test ผลการวิจัยพบว่า ก่อนเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อยู่ในระดับความเครียดรุนแรง ร้อยละ 50.0 และมีคะแนนเฉลี่ยความเครียด 12.33 ± 2.59 หลังเข้าร่วมโปรแกรม
2 สัปดาห์ มีระดับความเครียดปกติ ร้อยละ 58.3 โดยมีระดับความเครียดเฉลี่ย 6.58 ±3.28 และหลังเข้าร่วมโปรแกรม
4 สัปดาห์ มีระดับความเครียดปกติ ร้อยละ 75.0 โดยมีระดับความเครียดเฉลี่ย 5.92 ±2.51 ผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย
ของความเครียด ระหว่างก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม 2 และ 4 สัปดาห์ พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความเครียดลดลง โดยมีค่าเฉลี่ยความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระดับ 0.001 ทั้ง 2 กลุ่ม ผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของความเครียด ระหว่างหลังการเข้าร่วมโปรแกรม 2 สัปดาห์และ 4 สัปดาห์ พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ที่ระดับ p < 0.05 (Z = 2.09) ผลศึกษานี้สามารถเป็นแนวทางลดความเครียดด้วยตนเอง ป้องกันภาวะความเครียดเรื้อรัง
ซึ่งอาจนำไปสู่โรคร้ายแรงอื่นๆ ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ความปลอดภัย และประสิทธิภาพในการทำงานได้

ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักศึกษาระดับปริญญาตรีในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ภาคเหนือของประเทศไทย ในยุคหลังการแพร่ระบาดโควิด-19

Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายระดับความเครียดและตรวจสอบปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเครียดของนักศึกษาระดับปริญญาตรีในช่วงยุคหลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 การวิจัยเป็นแบบภาคตัดขวางเชิงพรรณนา โดยกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักศึกษาระดับปริญญาตรีจำนวน 413 คน จากมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคเหนือ ได้จากการสุ่มหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม–สิงหาคม พ.ศ. 2566 ด้วยแบบสอบถามออนไลน์ ซึ่งครอบคลุมข้อมูลทั่วไป การจัดการเรียนการสอน สภาพแวดล้อมการเรียน ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล และแบบวัดความเครียด SPST-20 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติไคสแควร์ (Chi-square test) เพื่อทดสอบความสัมพันธ์ ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาร้อยละ 53.3 มีระดับความเครียดสูง และพบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับระดับความเครียด ได้แก่ เพศ
(p < 0.05) คณะ/วิทยาลัย (p < 0.001) ชั้นปี (p < 0.001) เกรดเฉลี่ยสะสม (p < 0.05) การจัดการเรียนการสอน (p < 0.001) สภาพแวดล้อมการเรียน (p < 0.001) ความสัมพันธ์กับเพื่อน (p < 0.001) และความสัมพันธ์ในครอบครัว (p < 0.001) สรุปผลพบว่า นักศึกษากว่าครึ่งหนึ่งประสบภาวะความเครียดสูง ซึ่งได้รับอิทธิพลจากทั้งปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่ามหาวิทยาลัยควรพัฒนาการจัดการเรียนการสอน เสริมสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนผู้เรียน และจัดระบบช่วยเหลือทางสังคมเพื่อบรรเทาความเครียดของนักศึกษาอย่างยั่งยืนในยุคหลังโควิด-19

การประเมินระดับเสียงและสมรรถภาพการได้ยินของพนักงานโรงโม่หินแห่งหนึ่ง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

Mon, 29 Dec 2025 00:00:00 +0700

โรคประสาทหูเสื่อมจากการประกอบอาชีพ เป็นสภาวการณ์เสื่อมของประสาทหูเนื่องจากการสัมผัสเสียงดังของผู้ปฏิบัติงานและมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดการสูญเสียการได้ยิน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประเมินระดับเสียง สมรรถภาพการได้ยินของพนักงาน และความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะงานของแต่ละแผนกกับการสูญเสียการได้ยินของพนักงานโรงโม่หิน การศึกษานี้มีรูปแบบการวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง คือ พนักงานที่ปฏิบัติงานประจำ จำนวน 34 คน ประกอบด้วย แผนกเหมืองหิน แผนกบดหินย่อยหิน แผนกตะแกรงร่อนหินทราย แผนกซ่อมบำรุง และแผนกสำนักงาน ระยะเวลาศึกษาระหว่างเดือนธันวาคม 2567-เดือนมีนาคม 2568 ทำการเก็บตัวอย่างระดับเสียงด้วยเครื่องวัดปริมาณเสียงสะสม และตรวจสมรรถภาพการได้ยินด้วยเครื่องมือ Audiometer ผลการศึกษา พบว่า ระดับเสียงเฉลี่ย
ที่ผู้ปฏิบัติงานสัมผัสตลอดระยะเวลาการทำงาน (TWA) 8 ชั่วโมง เกินค่ามาตรฐาน 85 dB(A) คือ แผนกบดหินย่อยหิน
(90.7 dB(A)) รองลงมา คือ แผนกตะแกรงร่อนหินทราย (85.6 dB(A)) และแผนกเหมืองหิน (85.4 dB(A)) ผลตรวจสมรรถภาพทางการได้ยินของพนักงาน พบว่า พนักงานแผนกซ่อมบำรุงมีค่าเฉลี่ยระดับการได้ยินสูง รองลงมา คือ พนักงานแผนกบดหินย่อยหิน ส่วนลักษณะงานของแต่ละแผนกมีความสัมพันธ์กับการได้ยินปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.001) อย่างไรก็ตามพนักงานทุกคนมีสมรรถภาพทางการได้ยินปกติ ซึ่งสถานประกอบการได้ดำเนินการมาตรการควบคุมเสียงที่แหล่งกำเนิด การตรวจสุขภาพประจำปีสำหรับพนักงานในพื้นที่เสี่ยงเพื่อเฝ้าระวังการสูญเสียการได้ยิน ตลอดจนจัดหาอุปกรณ์ป้องกันเสียงดังอย่างพอเพียงและเหมาะสมต่อการปฏิบัติงานในแต่ละแผนก