วารสารหู คอ จมูก และใบหน้า

แนวทางการพัฒนาการวินิจฉัยและรักษานอนกรนและ โรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นในประเทศไทย สำหรับผู้ใหญ่ พ.ศ. 2568

Pakpoom Supiyaphan, M.D. — 2025-03-14

นอนกรน (snoring) เป็นอาการแสดงที่สำคัญอย่างหนึ่งของ โรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (obstructive sleep apnea: OSA) โดยการกรนเป็นเสียงที่เกิดจาก ลมผ่านทางเดินหายใจส่วนบนที่แคบลงและเกิดการสั่นสะเทือนของเนื้อเยื่อบริเวณนั้นขึ้น

โรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (obstructive sleep apnea: OSA) จัดอยู่ในกลุ่มโรคการหายใจผิดปกติที่สัมพันธ์กับการหลับ (sleep-related breathing disorder: SRBD) ซึ่งเป็นภาวะที่มีการหย่อนตัวของกล้ามเนื้อทางเดินหายใจส่วนบนขณะหลับและมีการยุบตัวของทางเดินหายใจส่วนบน ส่งผลให้ลมหายใจผ่านได้น้อยกว่าปกติ (hypopnea) หรือไม่สามารถผ่านเข้าออกได้ (apnea) แม้จะใช้แรงในการหายใจเพิ่มมากขึ้น เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดภาวะเลือดมีออกซิเจนน้อย (hypoxemia) และเกิดภาวะเลือดมีคาร์บอนไดออกไซด์เกิน (hypercapnia) เมื่อถึงระดับหนึ่งร่างกายจะมีกลไกการป้องกันตนเองด้วยการทำให้สมองเกิดการตื่นตัว (arousal) เพื่อให้กล้ามเนื้อทางเดินหายใจส่วนบนกลับมาตึงตัว และเปิดทางเดินหายใจให้กว้างเพียงพอที่จะหายใจใหม่ได้อีกครั้ง^1,2 เหตุการณ์ดังกล่าวจะเกิดขึ้นเป็นระยะ ๆ ขณะหลับส่งผลให้เกิดการตื่นตัวของสมองบ่อย จนอาจทำให้ไม่สามารถนอนหลับได้ตามปกติ

OSA สามารถพบได้บ่อยทั้งในประชากรไทยและประชากรโลก จากผลการศึกษาทางระบาดวิทยาพบว่า ความชุกของโรค OSA แตกต่างกันขึ้นอยู่กับนิยามของโรค และประชากรที่ทำการศึกษา รวมถึงช่วงเวลาที่สำรวจ โดยอาจพบได้ตั้งแต่ร้อยละ 4 ถึง 27 ในผู้ชาย และพบได้ตั้งแต่ 1.9 ถึง 16 ในผู้หญิง^3-5 หรืออาจมากกว่านี้ สำหรับประเทศไทยมีเคยผลการศึกษาพบว่า มีความชุกของ OSA ในประชากรทั่วไป ร้อยละ 15.4 ในผู้ชาย และร้อยละ 6.3 ในผู้หญิง⁶ ทั้งนี้หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา OSA อาจทำให้เกิดผลสืบเนื่องและภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น ความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุจากความง่วงนอน คุณภาพชีวิตที่แย่ลง โรคความดันเลือดสูง (hypertension), ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง (pulmonary hypertension), การระริกของกล้ามเนื้อหัวใจห้องบน (atrial fibrillation), โรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี (coronary artery disease) และโรคหลอดเลือดสมอง (cerebrovascular disease) หรืออื่น ๆ อีกหลายอย่าง ดังนั้นการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแรกเริ่มและการวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง

จากข้อมูลที่กล่าวข้างต้นจะเห็นได้ว่า OSA นั้นเป็นโรคที่พบบ่อย และเป็นปัญหาที่มีความสำคัญทางสาธารณสุข การได้รับการแก้ไขอย่างเหมาะสมและมีมาตรฐานที่ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างถูกต้องเหมาะสม มีประสิทธิภาพ อันจะเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศชาติและสังคมต่อไป

การติดตามเด็กที่มีการสูญเสียการได้ยิน: จากการตรวจคัดกรองการได้ยินในทารกแรกเกิด ถึงการผ่าตัดฝังประสาทหูเทียม

สุวิชา อิศราดิสัยกุล — 2025-03-13

ความพิการทางการได้ยินสามารถตรวจคัดกรองได้ตั้งแต่แรกเกิด และหากผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัย รับการรักษา และได้รับการฟื้นฟูการได้ยิน จะมีพัฒนาการทางภาษาและการพูดที่ดีขึ้น สามารถใช้การสื่อสารด้วยคำพูด ได้รับการศึกษาในโรงเรียนปกติ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี ปัจจุบันประเทศไทยมีการพัฒนาการให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาการสูญเสียการได้ยินมากขึ้น ผู้ป่วยเด็กสามารถเข้าถึงสิทธิ์การรักษาฟื้นฟูการได้ยิน ด้วยอุปกรณ์ฟื้นฟูการได้ยิน คือ เครื่องช่วยฟังและประสาทหูเทียม อย่างไรก็ตาม การขาดแคลนบุคลากรด้านเวชศาสตร์สื่อความหมาย อาจเป็นข้อจำกัดในการเข้าถึงการเข้ารับบริการ บทความนี้ได้รวบรวมแนวทางการคัดกรองการได้ยินในทารกแรกเกิด การตรวจวินิจฉัยและฟื้นฟูการได้ยินในเด็ก อุปกรณ์ฟื้นฟูการได้ยินและการออกเอกสารรับรองความพิการทางการได้ยินให้บุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องได้ใช้เป็นแนวทางในการดูแลรักษาผู้ป่วยเด็กหูตึงหรือหูหนวกได้อย่างเหมาะสม

The evidence of comparative effectiveness for tonsillectomy between Metzenbaum with bipolar electrocautery technique and monopolar with bipolar electrocautery technique

Pornthip Sukpanichyingyong — 2025-03-13

บทคัดย่อ การผ่าตัดต่อมทอนซิลเป็นหัตถการที่ทำบ่อยทั้งผู้ป่วยเด็กและผู้ใหญ่ของแผนกหู คอ จมูก ในปัจจุบันมีวิธีการผ่าตัดที่หลากหลาย ซึ่งแต่ละวิธีให้ผลลัพธ์และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ต่างกัน การมีเลือดออกหลังการผ่าตัดเป็นภาวะที่อันตรายรุนแรงสุด ส่งผลให้ระยะเวลาพักในโรงพยาบาลยาวนานขึ้น เพิ่มค่ารักษาพยาบาล และหากได้รับการรักษาไม่ทันท่วงที อาจเป็นสาเหตุให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้

วัตถุประสงค์ในการวิจัย เปรียบเทียบประสิทธิผลและภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดต่อมทอนซิลระหว่างวิธีการผ่าตัดโดยใช้กรรไกร metzenbaum ร่วมกับ bipolar electrocautery (กลุ่ม A) กับวิธีการผ่าตัดโดยใช้เครื่องจี้ตัด monopolar electrocautery ร่วมกับ bipolar electrocautery (กลุ่ม B) ทั้งในผู้ป่วยเด็กและผู้ใหญ่ และศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออกหลังการผ่าตัดต่อมทอนซิล

วิธีการวิจัย ผู้ป่วยเด็กและผู้ใหญ่ที่ได้รับการผ่าตัดต่อมทอนซิล ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2560 ถึง 31 มีนาคม พ.ศ.2567 ที่เข้าตามเกณฑ์ถูกคัดเข้าในการศึกษา ประวัติผู้ป่วยและข้อมูลการผ่าตัดถูกบันทึกใน case record form และโปรแกรม Excel เพื่อนำสู่การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม STATA version 15.1

ผลการวิจัย เทคนิคการผ่าตัดมีผลต่อระยะเวลาที่ใช้ในการผ่าตัดและจำนวนวันนอนพักในโรงพยาบาล โดยผู้ป่วยกลุ่ม A ใช้เวลาในการผ่าตัดเฉลี่ย 18.97 นาที ในขณะผู้ป่วยกลุ่ม B ใช้เวลาเฉลี่ย 26.30 นาที และจำนวนวันที่นอนพักในโรงพยาบาลหลังการผ่าตัดผู้ป่วยกลุ่ม A เฉลี่ย 2.90 วัน และผู้ป่วยกลุ่ม B เฉลี่ย 3.07 วัน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.001, 0.0459) สำหรับภาวะเลือดออกหลังการผ่าตัดต่อมทอนซิล (PTH) จากผู้ป่วยทั้งหมด 547 คน มี 115 คน (ร้อยละ 21.02) ที่มีภาวะเลือดออกหลังการผ่าตัดและมี 113 คน ที่เป็น secondary hemorrhage (ร้อยละ 98.26) ผลการวิเคราะห์อย่างหยาบพบผู้ป่วยที่มีอายุมาก >= 15 ปี หรือมีดัชนีมวลกาย >= 25 ส่งผลต่ออุบัติการณ์การเกิด PTH และ secondary hemorrhage (P-value = 0.007, 0.009 และ 0.015, 0.025) ผลการวิเคราะห์หลายตัวแปรภายใต้ตัวแบบ log binomial regression พบว่าเทคนิคการผ่าตัดส่งผลต่ออุบัติการณ์การเกิด PTH, primary hemorrhage และ secondary hemorrhage อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ( P-value = 0.159, 0.982 และ 0.151) โดยปัจจัยหลักที่มีผลต่ออุบัติการณ์การเกิด PTH, primary hemorrhage และ secondary hemorrhage คืออายุ >=15 (P-value = 0.026, <0.0001 และ 0.027) โดยที่ค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์ (relative risk, RR) เปรียบเทียบระหว่างผู้ป่วยกลุ่ม B กับกลุ่ม A เท่ากับ 2.31, 805644.9 และ 2.30 ตามลำดับ ดัชนีมวลกาย(BMI) >= 25 ( P-value = 0.027, <0.0001 และ 0.042) ค่า RR เปรียบเทียบระหว่างผู้ป่วยกลุ่ม B กับกลุ่ม A เท่ากับ 1.44, 8732261 และ 1.40 ตามลำดับ

บทสรุป กลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดด้วยกรรไกร Metzenbaum ร่วมกับ bipolar electrocautery ใช้ระยะเวลาในการผ่าตัดและมีจำนวนวันนอนโรงพยาบาลน้อยกว่าอีกวิธี อุบัติการณ์ภาวะเลือดออกและวันที่มีเลือดออกหลังการผ่าตัดหลังการผ่าตัดต่อมทอนซิลของทั้ง 2 เทคนิคการผ่าตัดไม่แตกต่างกัน ร้อยละ 98.26 ของภาวะเลือดออกหลังการผ่าตัดต่อมทอนซิลเป็น secondary hemorrhage โดยปัจจัยเสี่ยงของการเกิด PTH, primary hemorrhage และ secondary hemorrhage ได้แก่ ผู้ป่วยที่มีอายุ >= 15 ปี หรือดัชนีมวลกาย >= 25

คำสำคัญ : Tonsillectomy, Metzenbaum, Electrocautery, Hemorrhage

บทบาทของการตรวจเซลล์วิทยาในระหว่างการผ่าตัดของมะเร็งแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองที่คอ

Sitthi Chaowchuen — 2025-03-13

การตรวจต่อมน้ำเหลืองเซนติเนลในระหว่างการผ่าตัดเป็นวิธีการตรวจเพื่อช่วยวินิจฉัยภาวะแพร่กระจายของมะเร็ง การวินิจฉัยทางเซลล์วิทยาและการตรวจทางพยาธิวิทยา เป็นกระบวนการหนึ่งที่มีความสำคัญในการวินิจฉัยชิ้นเนื้อในช่วงระหว่างการผ่าตัด แต่เนื่องจากพยาธิแพทย์มีจำนวนไม่เพียงพอในการอ่านผล Frozen section ทำให้การตรวจด้วยวิธีดังกล่าวมีข้อจำกัด การส่งตรวจด้วยวิธี Imprint cytology จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการตรวจ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อความไวและความจำเพาะของการตรวจด้วยวิธี Imprint cytology ในระหว่างการผ่าตัดเปรียบเทียบกับการตรวจ Pathology ผลการศึกษา มีจำนวนผู้ป่วยเข้าร่วมการศึกษาวิจัยจำนวน 46 ราย มีจำนวนต่อมน้ำเหลืองที่ใช้ในการศึกษาจำนวน 322 ต่อม เป็นเพศหญิงจำนวน 26 ราย (56.52%) อายุเฉลี่ย 53.93 ปี (SD 14.43) โดยมีผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์ จำนวน 22 ราย (47.83%) มะเร็งช่องปาก 18 ราย (39.13%) ผลชิ้นเนื้อที่พบได้บ่อย 2 อันดับแรก ได้แก่ Papillary thyroid carcinoma และ Squamous cell carcinoma อย่างละ 21 ราย (45.65%) ระยะของโรคมะเร็งส่วนใหญ่อยู่ระยะที่ 4 จำนวน 22 ราย (47.83%) ผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้รับการผ่าตัด Selective neck dissection จำนวน 31 ราย (67.31%) และ Comprehensive neck dissection จำนวน 15 ราย (32.61%) ความชุกของมะเร็งแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองที่คออยู่ที่ร้อยละ 20.5 (95%CI 16.2-25.3) ความไวของการตรวจ Imprint cytology อยู่ที่ 87.9% (95%CI 77.5-94.6%) ความจำเพาะอยู่ที่ 94.9% (95%CI 91.5-97.3%) ค่าการทำนายผลบวกอยู่ที่ 81.7% (95%CI 70.7-89.9%) และค่าการทำนายผลลบอยู่ที่ 96.8% (95%CI 93.8-98.6%) จากผลการศึกษาในครั้งนี้พบว่า การตรวจการแพร่กระจายตัวของมะเร็งไปที่ต่อมน้ำเหลืองที่คอด้วยวิธี Imprint cytology มีความน่าเชื่อถือสูงมาก สามารถนำผลการศึกษานี้ไปใช้ในการประกอบการตัดสินใจในการผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองที่คอได้ ทำให้ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดที่กว้างขึ้น ลดภาวะแทรกซ้อนของการเลาะต่อมน้ำเหลืองที่คอลงได้

The Efficacy and Safety of Prasaprohyai Remedy, a Thai traditional remedy compared to Loratadine in Allergic Rhinitis Patients

waipoj chanvimalueng — 2025-03-13

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: ยาประสะเปราะใหญ่ ถูกใช้เพื่อรักษาอาการหวัดและไข้ แต่ยังไม่มีรายงานประสิทธิผลและความปลอดภัย ดังนั้น วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้คือเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลและความปลอดภัยของยาผงประสะเปราะใหญ่ และ ยาลอราทาดีน ในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

วิธีการ: การออกแบบการศึกษาเป็นการทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุมและปิดบังสองชั้น อาสาสมัครโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้จำนวน 63 คนถูกแบ่งออกเป็นสองกลุ่มแบบสุ่ม กลุ่มหนึ่งรับประทานยาผงประสะเปราะใหญ่ ในปริมาณ 1,000 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้งก่อนอาหาร และอีกกลุ่มรับประทาน ยาลอราทาดีน ในปริมาณ 10 มิลลิกรัม วันละครั้งก่อนอาหาร และได้รับยาหลอกเพื่อรักษาภาวะปิดบังสองชั้นเป็นเวลา 6 สัปดาห์ อาสาสมัครทั้งหมดได้รับการติดตามในสัปดาห์ที่สามและสัปดาห์ที่หกเพื่อประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัยของยา

สรุป: ยาผงประสะเปราะใหญ่ เพิ่มพื้นที่หน้าตัดในโพรงจมูก ในสัปดาห์ที่หก ยาผงประสะเปราะใหญ่ และ ยาลอราทาดีน สามารถบรรเทาอาการจาม น้ำมูกไหล คัดจมูก คันจมูก อาการทางจมูกทั่วไป และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตได้ (p < 0.05) ผลข้างเคียงของ ยาผงประสะเปราะใหญ่ คือ เรอเปรี้ยว (23.3%) และผลข้างเคียงของ ยาลอราทาดีน คือ ง่วงนอน (13.3%) หลังจากรับประทานยาผงประสะเปราะใหญ่ ไม่มีผลข้างเคียงต่อการทำงานของไตหรือตับ ดังนั้นยาผงประสะเปราะใหญ่ จึงมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ เทียบเท่ากับการรักษาด้วย ยาลอราทาดีน และอาจเป็นทางเลือกในการรักษาโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ได้