ภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ในเด็กอายุ 1-10 ปี ที่มารับการทำหัตถการทาง ทันตกรรมภายใต้การระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล - วงค์ษา พ.บ., วีรพงศ์ (วารสารแพทย์เขต 4-5, 2020)
บทคัดย่อ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของผู้ป่วยเด็กอายุ 1 ถึง อายุ 10 ปี ที่มารับการทำหัตถการทางทันตกรรม ภายใต้การระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย ระหว่างปี ค.ศ. 2008 ถึง ค.ศ. 2018 ของศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล วิธีการศึกษา: ทำการเก็บข้อมูลเวชระเบียนย้อนหลังระหว่างปี ค.ศ. 2008 ถึง ค.ศ. 2018 โดยเก็บข้อมูลทั่วไป โรคประจำตัว ปัญหาที่พบในการประเมินก่อนผ่าตัด ข้อมูลด้านวิสัญญีและภาวะแทรกซ้อน ทั้งระหว่างและหลังการระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย ผลการศึกษา: พบอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อน 47 ราย จากทั้งหมด 117 ราย คิดเป็นร้อยละ 40.2 โดยภาวะแทรกซ้อนที่พบมากที่สุดคือ อาการปวดหลังทำหัตถการ, คลื่นไส้ อาเจียน, หัวใจเต้นช้า, หลอดลมหดเกร็งและตีบตัน, ภาวะวุ่นวายสับสนหลังฟื้นจากการระงับความรู้สึก, ภาวะตื่นช้าหลังจากระงับความรู้สึก, กระจกตามีบาดแผล และการสำลักเข้าสู่ปอด คิดเป็นร้อยละ 22.2, 9.4, 8.5, 7.7, 3.4, 1.7, 0.9 และ 0.9 ตามลำดับ โดยมีผู้ป่วย 2 ราย ที่ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาลหลังการทำหัตถการ คือ ปอดอักเสบจากการสำลัก และภาวะกระจกตามีบาดแผล โดยพบความสัมพันธ์ระหว่างภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีกับอายุและประวัติการติดเชื้อและโรคระบบทางเดินหายใจก่อนการระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย (p-value = .037 และ .003 ตามลำดับ) และพบว่าประวัติการติดเชื้อและโรคระบบทางเดินหายใจก่อนการระงับความรู้สึกทั่วร่างกายมีผลต่อการเกิดภาวะหลอดลมหดเกร็งตีบตันอย่างมีนัยสำคัญ (p-value= .005 ) ทั้งนี้ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่าง น้ำหนัก, ASA classification, และระยะเวลาการระงับความรู้สึกกับภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญี สรุป: การให้การระงับความรู้สึกกลุ่มผู้ป่วยเด็กที่มาทำหัตถการทางทันตกรรมมีความท้าทายสำหรับวิสัญญีแพทย์ ภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญีสัมพันธ์กับอายุและภาวะเจ็บป่วยของระบบทางเดินหายใจ ส่วนภาวะหดเกร็งตีบตันของหลอดลม มีความสัมพันธ์กับภาวะเจ็บป่วยของระบบทางเดินหายใจ วิสัญญีแพทย์ต้องอาศัยประสบการณ์ ความรู้ ความเชี่ยวชาญพร้อมกับต้องมีความระมัดระวัง ละเอียด รอบคอบ อยู่ตลอดเวลา เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้น