เปรียบเทียบผลการรักษาระหว่างการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมแบบมาตรฐานกับการใช้คอมพิวเตอร์ ช่วยผ่าตัดในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมแบบโก่งงอเข้าด้านใน - คีรีวิเชียร นัทพันธุ์ (วารสารแพทย์เขต 4-5, 2023)
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลการรักษาทางคลินิกและเอกซเรย์ระหว่างการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมแบบมาตรฐานกับการใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมแบบโก่งงอเข้าด้านใน วิธีการศึกษา: ศึกษาย้อนหลังของผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมแบบปฐมภูมิในโรงพยาบาลนครปฐมตั้งแต่ มกราคม ค.ศ. 2019 ถึง ธันวาคม ค.ศ. 2021 จำนวน 232 เข่าแบ่งเป็นกลุ่มที่ผ่าเข่าแบบมาตรฐาน 150 เข่า และกลุ่มที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัด 82 เข่า โดยมีศัลยแพทย์จำนวน 5 คนที่ผ่าเข่าแบบมาตรฐานและมี 2 คน ใน 5 คนนี้ที่ผ่าเข่าแบบใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัด ข้อมูลที่ใช้ศึกษา ได้แก่ เพศ อายุ ดัชนีมวลกาย ระยะเวลาติดตาม ตำแหน่งแกนขา ระยะเวลาผ่าตัด อัตราการเสียเลือดหลังผ่าตัด และคะแนนฟังก์ชั่นเข่าหลังผ่าตัด ผลการศึกษา: จากการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่า อายุ ระยะเวลาติดตาม ดัชนีมวลกาย และเพศ ของทั้ง 2 กลุ่มไม่มีความแตกต่างกัน ในกลุ่มที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดมีระยะเวลาการผ่าตัดที่มากกว่า แต่ก็มีอัตราการเสียเลือดน้อยกว่ากลุ่มที่ไม่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัด ในกลุ่มข้อเข่าเสื่อมที่โก่งงอเข้าด้านในแบบน้อย (176° ≤ มุมฟีเมอร์ทิเบีย < 180°) แบบรุนแรง (185° ≤ มุมฟีเมอร์ทิเบีย < 190°) และแบบชัดเจน (มุมฟีเมอร์ทิเบีย ≥ 190°) ผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญในเรื่องของตำแหน่งแกนขาหลังผ่าตัดและคะแนนฟังก์ชั่นเข่าหลังผ่าตัด ผู้ป่วยเข่าเสื่อมที่โก่งงอแบบปานกลาง (180° ≤ มุมฟีเมอร์ทิเบีย < 185°) กลุ่มที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดมีแนวโน้มที่จะเกิดเข่าโก่งงอเข้าด้านในหลังผ่าตัดมากกว่ากลุ่มที่ไม่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าแต่เรื่องคะแนนฟังก์ชั่นเข่าหลังผ่าตัดไม่แตกต่างกันใน 2 กลุ่ม สรุป: ระยะเวลาติดตามระยะสั้น (1 ปี) การใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดในข้อเข่าเทียมให้ผลลัพธ์ทางคลินิกและเอกซเรย์ไม่แตกต่างกันกับการผ่าตัดแบบมาตรฐานในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมแบบโก่งงอเข้าด้านใน ในระยะความรุนแรงต่างๆ ยกเว้นกลุ่มที่โก่งงอแบบปานกลางกลุ่มที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่ามีแนวโน้มที่จะเกิดการโก่งงอเข้าด้านในหลังผ่าตัดมากกว่ากลุ่มที่ผ่าตัดแบบมาตรฐาน กลุ่มที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมจะใช้เวลาผ่าตัดมากกว่าแต่เสียเลือดน้อยกว่ากลุ่มการผ่าตัดแบบมาตรฐาน