บทบาทของสัดส่วนเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิลกับเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ในการพยากรณ์โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักระยะแพร่กระจายในโรงพยาบาลราชบุรี - อุ่นโชคดี คณิต (วารสารแพทย์เขต 4-5, 2025)
วัตถุประสงค์: กระบวนการอักเสบมีบทบาทสำคัญในการดำเนินของโรคและการพยากรณ์โรคของมะเร็ง จากการศึกษาก่อนหน้านี้ได้สนับสนุนว่าค่าสัดส่วนระหว่างนิวโทรฟิลต่อลิมโฟไซต์ (neutrophil-to-lymphocyte ratio: NLR) มีความสัมพันธ์กับการพยากรณ์โรคในมะเร็งหลายชนิด ในการศึกษานี้ได้ศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างค่า NLR ก่อนการรักษากับผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักระยะแพร่กระจาย ในโรงพยาบาลราชบุรี วิธีการศึกษา: ทำการศึกษาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะแพร่กระจาย จำนวน 222 ราย ที่ได้รับการวินิจฉัยในช่วง พ.ศ. 2560–2562 ที่โรงพยาบาลราชบุรี บันทึกข้อมูลพื้นฐาน ได้แก่ อายุ, ECOG, เกรดของมะเร็ง, ระยะของมะเร็ง, ผลตรวจเม็ดเลือดสมบูรณ์, ผลตรวจทางเคมีในเลือด, และค่าชีวเคมีในเลือด ทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างค่า NLR ก่อนการรักษากับระยะเวลาการรอดชีวิตและปลอดโรคกำเริบ ผลการศึกษา: แบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่มีค่า NLR ≥3 จำนวน 86 ราย (คิดเป็น ร้อยละ 38.7) และกลุ่มที่มีค่า NLR <3 จำนวน 136 ราย (คิดเป็น ร้อยละ 60.3) โดยมีอายุเฉลี่ยของทั้งสองกลุ่มอยู่ที่ 62.33 ± 11.65 ปี จากการวิเคราะห์แบบตัวแปรเดียวพบว่ากลุ่มผู้ป่วยที่มีค่า NLR ≥3 มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการเกิดโรคซ้ำ (HR 1.71; 95% CI 1.27–2.29; p < .001) และยังคงมีนัยสำคัญทางสถิติในการวิเคราะห์แบบหลายตัวแปร (HR 1.52; 95% CI 1.1–2.1; p = .011) ผู้ป่วยที่มีค่า NLR ≥3 มีระยะเวลารอดชีวิตโดยปลอดเกิดโรคกำเริบเฉลี่ย 8.22 เดือน ในขณะที่ผู้ป่วยที่มีค่า NLR <3 มีระยะเวลาเฉลี่ย 13.1 เดือน (p = .04) สรุป: การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าค่า NLR ก่อนการรักษามีความสัมพันธ์กับระยะเวลารอดชีวิตและปลอดโรคกำเริบในผู้ป่วยโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงระยะแพร่กระจาย ซึ่งค่า NLR นั้นสามารถตรวจวัดได้ง่ายอีกทั้งยังเหมาะสมสำหรับการนำไปใช้ในเวชปฏิบัติทั่วไปที่มีทรัพยากรจำกัด