การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพเด็กปฐมวัย โดยครอบครัวและชุมชนมีส่วนร่วม ในอำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี - Phongissaranuporn, Supattra; Yamsakul, Narinee (วารสารแพทย์เขต 4-5, 2019)
วัตถุประสงค์: 1) เพื่อศึกษาเกี่ยวกับสถานการณ์ของภาวะสุขภาพเด็กปฐมวัย อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี 2) เพื่อศึกษากลวิธีกระบวนการพัฒนาการให้บริการสุขภาพเด็กปฐมวัย 3) เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของการให้บริการสุขภาพเด็กปฐมวัย วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีกระบวนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพภายใต้กรอบทฤษฎีระบบเป็นวงจรการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 วิเคราะห์สถานการณ์ ศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์ของภาวะสุขภาพเด็กปฐมวัย ระยะเวลา 3 ปี งบประมาณ 2556 – 2558 จากข้อมูลสถิติ และการสนทนากลุ่มแบบไม่มีโครงสร้างกับผู้ให้บริการ (พยาบาลวิชาชีพและผู้รับผิดชอบงานบริการเด็กปฐมวัย) นำข้อค้นพบสรุปแนวทางการพัฒนาภายใต้ทฤษฎีระบบ ระยะที่ 2 ดำเนินการ นำข้อมูลจากระยะที่ 1 พัฒนากรอบแนวคิดสำหรับการพัฒนาระบบบริการสุขภาพเด็กปฐมวัยภายใต้ทฤษฎีระบบ โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 2.1 การให้ความรู้และส่งเสริมการมีส่วนร่วม ระยะที่ 2.2 การขยายเครือข่าย และการบูรณาการสู่งานประจำ และระยะที่ 2.3 การพัฒนาการให้บริการสุขภาพอย่างยั่งยืน ระยะที่ 3 ประเมินผล การถอดผลลัพธ์ของการศึกษา เพื่อกำหนดองค์ประกอบระบบการพัฒนาการบริการสุขภาพ ผลการศึกษา: ระยะที่ 1 วิเคราะห์สถานการณ์พบว่า ประชาชนขาดความรู้ ความเข้าใจที่จะมารับบริการ เจ้าหน้าที่ขาดความรู้ความชำนาญ การบริการไม่มีช่องทางสำหรับตรวจก่อนพบแพทย์การบริการไม่มีระบบที่ชัดเจน ขาดการเชื่อมโยงครอบครัว เครือข่าย และชุมชน ระยะที่ 2 การดำเนินการ มีวงจรกระบวนการพัฒนาการ เช่น ระบบการคัดกรองเพื่อประเมินภาวะสุขภาพเด็ก พัฒนาการเด็ก ในเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาล ในเครือข่ายแนวทางในการดูแลเด็กที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้าและล่าช้า และระบบการรายงาน ระยะที่ 3 ประเมินผลลัพธ์ เกิดการเปลี่ยนแปลงในระบบบริการทั้งผู้ให้บริการ ผู้รับบริการ และกำหนดองค์ประกอบในระบบการบริการสุขภาพเด็กปฐมวัย ได้แก่ ด้านการวิเคราะห์สถานการณ์ การเข้าถึงบริการ การบริการที่สม่ำเสมอและต่อเนื่องของผู้ใช้บริการ ด้านการพัฒนาศักยภาพบุคลากรที่เกี่ยวข้องของทีมบริการ คลินิกกระตุ้นพัฒนาการ ด้านระบบการดูแลต่อเนื่อง ด้านรูปแบบการบริการทางคลินิกแบบสหสาขาวิชาชีพด้านการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและการพัฒนาสมรรถนะ สรุป: กระบวนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพเด็กปฐมวัย เป็นวงจรการพัฒนาที่มีส่วนร่วมในการพัฒนาของทั้ง 3 ส่วน ได้แก่ ผู้ให้บริการทั้งในโรงพยาบาลและเครือข่าย มีการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและการพัฒนาสมรรถนะผู้รับบริการ มีการเข้าบริการที่รวดเร็วขึ้น มารับบริการสม่ำเสมอและต่อเนื่อง และระบบบริการเกิดผลลัพธ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงระบบบริการที่เหมาะสม ได้แก่ การจัดบริการคลินิกกระตุ้นพัฒนาการ ทีมดูแลแบบสหสาขาวิชาชีพ การบูรณาการการตรวจประเมินแบบ one stop services การกระตุ้นในหน่วยบริการปฐมภูมิในเครือข่าย สำหรับผู้ดูแลเด็กปฐมวัยที่มีภาวะเสี่ยง ส่งเสริมให้ผู้ดูแลเด็กมีส่วนร่วมในการรับผิดชอบสุขภาพเด็กปฐมวัย