ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้าในการมาโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ระยะเฉียบพลันที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลราชบุรี - บุญมี, เพชรสินีย์; พลายโถ, ธีรดนย์; จริยรักษ์วรกุล, ขจรศักดิ์; เตชนันท์, พิสิษฐ์; เวชกุล, ณัฐภูมิ (วารสารแพทย์เขต 4-5, 2026)
วัตถุประสงค์: ศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้าในการมาโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลราชบุรี วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลจากผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลันทั้งโรคหลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตก นำเสนอข้อมูลเป็นจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อความล่าช้าในการมาโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลันด้วยวิธีวิเคราะห์ t test independent, chi-square test, และ logistic regression ผลการศึกษา: ผู้ป่วยทั้งหมด 320 คน เป็นกลุ่มผู้ป่วยที่มาโรงพยาบาลล่าช้า จำนวน 193 คน (ร้อยละ 60.3) โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้า ได้แก่ ผู้ที่เกิดอาการที่บ้านของผู้ป่วย (adjusted OR = 3.71; 95% CI = 1.35–10.22; p = .011), ผู้ที่เกิดอาการหลังตื่นนอน (adjusted OR = 7.47; 95% CI = 2.73–20.35; p < .001), และระยะทางระหว่างสถานที่เกิดเหตุและโรงพยาบาล (adjusted OR = 1.03; 95% CI = 1.00–1.06; p = .045) ปัจจัยที่ลดโอกาสเกิดความล่าช้า ได้แก่ การรับรู้อาการและอาการแสดง BEFAST ของญาติ (adjusted OR = 0.37; 95% CI = 0.15–0.89; p = .028), ผู้ที่มีอาการแสดงเริ่มแรก เป็นกลุ่มอาการปากเบี้ยว หน้าเบี้ยวครึ่งซีก (adjusted OR = 0.43; 95% CI = 0.22–0.84; p = .014), กลุ่มอาการคลื่นไส้ อาเจียน (adjusted OR = 0.46; 95% CI = 0.00–0.63; p = .021), และผู้ป่วยรีบมาโรงพยาบาลหลังเกิดอาการ (adjusted OR = 0.09; 95% CI = 0.01–0.18; p < .001) สรุป: ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้าในการมาโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน ได้แก่ ผู้ที่เกิดอาการที่บ้านของผู้ป่วย, ผู้ที่เกิดอาการหลังตื่นนอน, และระยะทางระหว่างที่พักอาศัย/สถานที่เกิดเหตุและโรงพยาบาล