อัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกในโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ระหว่าง พ.ศ. 2552 ถึง 2560 - กล่ำคำ, พนา; ชุมทอง, รุตติ; เกียรติศิริชัย, จเร; วงษ์พูล, สุพิชา; ประสงค์สุข, ไนยรัฐ; นิมมานนท์, ธีรยสถ์; จารุจินดา, ปริยนันทน์ (เวชสารแพทย์ทหารบก, 2018)
บทนำ ปัจจุบันการรักษาโรคมะเร็งหลังโพรงจมูกจะเลือกวิธีรักษาด้วยการฉายรังสี (radiation therapy - RT) หรือการฉายรังสีร่วม กับยาเคมีบำบัด (concurrent chemoradiotherapy - CCRT) ขึ้นอยู่กับระยะของโรค ซึ่งการศึกษาผลการฉายรังสีวิธี intensitymodulated radiotherapy (IMRT) ในประเทศไทยยังมีอยู่จำกัด งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกที่ได้รับการรักษา โดยเปรียบเทียบผลการรักษาระหว่างวิธีการฉายรังสีที่แตกต่างกัน วัสดุและวิธีการ กลุ่มประชากรเป้าหมายได้แก่ ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรคมะเร็งหลังโพรงจมูก ภายในห้วงเวลาตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2552 ถึง 31 ธันวาคม 2560 กำหนดแบบแผนการวิจัยให้เป็น retrospective case control study ผลการวิจัย ผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูก 189 ราย มีระยะเวลาปลอดโรคภายใน 5 ปี เท่ากับ ร้อยละ 52.91 (95%CI: 44.20-60.87%) ส่วนอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกที่ระยะเวลา 5 ปี เท่ากับร้อยละ 67.53 (95%CI: 58.69-74.89%) ระยะเวลาปลอดโรคของผู้ป่วยระยะ early stage และ locally advanced stage มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.019) เช่นเดียวกับอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยทั้ง 2 ระยะซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติด้วย (p = 0.031) ผู้ป่วยระยะ early stage (26 ราย) ที่รับการฉายรังสีวิธี Non-IMRT (16 ราย) มีระยะเวลาปลอดโรค เปรียบเทียบกับการฉายรังสีวิธี IMRT (10 ราย) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.046) ส่วนอัตราการรอดชีวิตของการฉายรังสีทั้ง 2 วิธี ไม่แตกต่างกัน (p = 0.089) ผู้ป่วยระยะ locally advanced stage (103 ราย) ที่ได้รับการรักษาวิธี IMRT + CCRT (43 ราย) มีอัตราการรอดชีวิตไม่แตกต่างจากผู้ป่วยที่รับการรักษาวิธี Non-IMRT + CCRT (60 ราย) (p = 0.861) แต่การรักษาวิธี IMRT + CCRT มีระยะเวลาปลอดโรคสูงกว่าผู้ป่วยที่รับการรักษาวิธี Non-IMRT + CCRT อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ (p = 0.027) สรุป ผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกระยะ early stage มีอัตราการรอดชีวิตที่สูงกว่า ผู้ป่วยระยะ locally advanced stage อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การรักษาผู้ป่วยระยะ early stage ด้วยการฉายรังสีทั้ง 2 วิธีได้ผลการรักษาไม่แตกต่างกัน แต่การรักษาผู้ป่วยระยะ locally advanced stage โดยใช้วิธี IMRT + CCRT อาจส่งผลให้ผู้ป่วยมีระยะเวลาปลอดโรคที่ดีกว่า