การศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการกําเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ในโรงพยาบาลสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา - นุ่มน้อย, ชนัญชิดา; ธุระกิจ, สัญชัย; นุ่มประสงค์, ปภาณิน; ศักดิ์บุญญารัตน์, บุญทรัพย์; รังสินธุ์ , ราม; แก้วพุด, วิศิษฐ์ (เวชสารแพทย์ทหารบก, 2023)
ที่มาและความสำคัญ การกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบทางร่างกาย เศรษฐกิจ และสังคม ปัจจุบันยังมีการศึกษาวิจัยปัจจัยเสี่ยงและความชุกของการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ยังมีน้อยในชุมชนชนบทในประเทศไทยดังนั้นผู้วิจัย จึงมีความสนใจในเรื่องนี้ วิธีการดำเนินการวิจัย งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยแบบ cross-sectional study ซึ่งศึกษาในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในโรงพยาบาลสนามชัยเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา ในระหว่างวันที่ 3-28 กันยายน 2561 โดยทำการสํารวจประชากรที่วินิจฉัยว่าเป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2560 ถึง 1 กันยายน 2561 ข้อมูลเรื่อง เพศ อายุ ดัชนีมวลกาย อาชีพที่สัมผัสกับควันแก๊สเชื้อเพลิง สถานะการสูบบุหรี่ (ไม่เคยสูบบุหรี่ ยังสูบบุหรี่อยู่ และไม่เคยสูบบุหรี่) การได้รับควันบุหรี่ทางอ้อม ฤดูกาล ความรุนแรงของการอุดกั้นหลอดลม การติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจ ยาของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง วิธีการใช้ยาพ่น การใช้ยาไม่สม่ำเสมอ การได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ การติดตามการรักษาถูกเก็บรวบรวม จากข้อมูลของคนไข้และนํามาวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษา ผู้เข้าร่วมวิจัยทั้งสิ้น 150 คน ตามเกณฑ์ในการคัดเข้าและแยกออกของผู้เข้าร่วมวิจัย โดยส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย (79%), อายุเฉลี่ย 66.29 ปี (SD = 9.422) ความชุกของการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ร้อยละ 47.3 ด้วยความถี่มากที่สุดในเดือนมกราคม 30 ครั้ง (14.29%) multivariable analysis ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง คือโรคปอดอักเสบ (OR 4.605, 95%CI: 1.439-14.440, p-value = 0.010) การไม่ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ (OR 0.347, 95%CI: 0.168-0.715, p-value = 0.004) การใช้ยาแบบ triple therapy (OR 1.962, 95%CI: 1.004-3.883, p-value = 0.048) การใช้ยาพ่นถูกวิธี (OR 0.301, 95%CI: 0.154- 0.589, p-value < 0.001) และการไม่มาติดตามการรักษาตามนัด (OR 21.591, 95%CI: 7.125-65.426, p-value < 0.001) สรุป ความชุกของการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ร้อยละ 47.3 ซึ่งมากกว่าความชุกของการกำเริบในประเทศไทย โดยพบห้าปัจจัยที่มีผลกับการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง คือ วิธีการใช้ยาพ่น การใช้ยาไม่สม่ำเสมอ การขาดนัดการรักษาซึ่งสามารถแก้ไขได้ โรคปอดอักเสบควรมีมาตรการป้องกัน และการใช้ยาสามชนิด (LABA และ ICS plus LAAC) ควรมีการทำการศึกษาเพิ่มเติมต่อไป