สรรพสิทธิเวชสาร

ความชุกและปัจจัยการเกิด Red blood cell alloimmunization จากการให้เลือดในผู้ป่วยธาลัสซีเมีย

วรรณภา ชรารัตน์ — Wed, 06 May 2026 00:00:00 +0700

หลักการและเหตุผล: การกระตุ้นการสร้างแอนติบอดีต่อเม็ดเลือดแดง (Red blood cell alloimmunization) เป็นการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายต่อแอนติเจนของเม็ดเลือดแดงที่แปลกปลอม ภาวะ Red blood cell alloimmunization เป็นภาวะแทรกซ้อนที่มีความสำคัญในผู้ป่วยธาลัสซีเมีย วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาความชุก alloantibody จากการเกิด Red blood cell alloimmunization และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิด Red blood cell alloimmunization ของผู้ป่วยธาลัสซีเมีย

วัสดุและวิธีการ: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (Retrospective study) ในผู้ป่วยธาลัสซีเมียที่ได้รับการรักษาด้วยการให้เลือด ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2564 ถึง 31 ตุลาคม 2567 ระยะเวลา 3 ปี กลุ่มตัวอย่างจำนวน 385 รายผลลัพธ์หลักคือศึกษาความชุกของการเกิดภาวะ red blood cell alloimmunization ส่วนผลลัพธ์รอง คือศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะ alloimmunization

ผลการศึกษา: พบว่าผู้ป่วยมีสัดส่วนการเกิด Red blood cell alloimmunization ร้อยละ 19.2 โดยมี Anti-E เป็น alloantibody ที่พบบ่อยที่สุด (ร้อยละ32.4) รองลงมาคือ Anti- Mi^a (ร้อยละ18.9) นอกจากนี้พบว่า 2 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด Red blood cell alloimmunization ได้แก่หมู่เลือด ซึ่งพบว่าหมู่เลือด AB เกิด Red blood cell alloimmunization มากกว่าหมู่ A,B,O และการได้รับเลือดมากกว่า 10 ยูนิตขึ้นไป มีอัตราการเกิด Red blood cell alloimmunization สูงกว่ากลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับเลือดไม่เกิน 10 ยูนิต

สรุป: การเกิด Red blood cell alloimmunization พบ Anti –E มากที่สุด และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์การเกิด Red blood cell alloimmunization ได้แก่ หมู่เลือด และจำนวนเลือดที่ผู้ป่วยได้รับ

คำสำคัญ: การกระตุ้นสร้างแอนติบอดีต่อเม็ดเลือดแดง, ธาลัสซีเมีย, การรับเลือด

The การศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาผู้ป่วยโรคนิ่วท่อไตส่วนบนในขนาดต่างๆโดยการรักษาด้วยวิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียง (ESWL) และวิธีการส่องกล้องผ่านท่อไต (URS) ในโรงพยาบาลสมุทรสาคร

ฐิติกร หอทิมาวรกุล — Wed, 06 May 2026 00:00:00 +0700

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล : เพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาผู้ป่วยโรคนิ่วท่อไตส่วนบนในขนาดต่างๆโดยการรักษาด้วยวิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงและวิธีการส่องกล้องผ่านท่อไตในรพ.สมุทรสาคร

วัสดุและวิธีการ : เป็นการศึกษาเชิงพรรณาแบบย้อนหลัง โดยเก็บข้อมูลย้อนหลังจากฐานข้อมูลผู้ป่วยโรคนิ่วท่อไตส่วนบน 58 คน ที่มีนิ่วขนาด 5-15 มม. ในโรงพยาบาลสมุทรสาคร ตั้งแต่ กันยายน 2557 - 2567 29 คนรักษาด้วยวิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียง ที่เหลืออีก 29 คนรักษาด้วยวิธีการส่องกล้องผ่านท่อไต ผลสำเร็จของการรักษา การรักษาซ้ำ หัตถการเสริม ถูกบันทึกและนำมาเปรียบเทียบระหว่าง 2 กลุ่ม

ผลการศึกษา : 24 คนจาก 29 คน[82.75%] รักษานิ่วสำเร็จหลังการส่องกล้องผ่านท่อไตครั้งแรก 12 คนจาก 29 คน[41.37%] รักษานิ่วสำเร็จหลังการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงครั้งแรก พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ [P=0.001] วิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงใช้การรักษาซ้ำ[34.48%]สูงกว่าวิธีการส่องกล้องผ่านท่อไต[6.89%]อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ[P=0.021] การใช้หัตถการเสริมพบว่าไม่แตกต่างกันระหว่างผู้ป่วยที่รักษาด้วยวิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียง[24.14%] และวิธีการส่องกล้องผ่านท่อไต[17.24%][P=0.517] เมื่อเปรียบเทียบผลสำเร็จการรักษาผู้ป่วยโรคนิ่วท่อไตส่วนบนในขนาดต่างๆโดยการรักษาด้วยวิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียง และ วิธีการส่องกล้องผ่านท่อไต ในรพ.สมุทรสาครหลังจากผ่านไป3เดือนพบว่า ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยขนาดนิ่ว 5-15 มม. [75.86%/89.65%] [P=0.297] , 5-10 มม. [100% / 92%][P=1.000] และ 10-15 มม. [53%/86.66%] [P=0.109] ตามลำดับ

สรุป : วิธีการสลายนิ่วด้วยคลื่นเสียงได้รับการแนะนำให้ใช้เป็นการรักษาเดี่ยวที่มีผลข้างเคียงและความเสี่ยงต่ำในแนวทางแรกสำหรับรักษาโรคนิ่วท่อไตส่วนบนที่มีขนาดเล็กกว่า 10 มม. ในขณะที่วิธีการส่องกล้องผ่านท่อไตได้รับการแนะนำให้เป็นการรักษาในลำดับแรกสำหรับรักษาโรคนิ่วท่อไตส่วนบนที่มีขนาดใหญ่กว่า 10 มม. เนื่องจากผลสำเร็จการรักษาผู้ป่วยโรคนิ่วท่อไตส่วนบนด้วยวิธีการส่องกล้องผ่านท่อไตครั้งแรกเหนือกว่า การรักษาซ้ำที่ต่ำกว่า สามารถกำจัดนิ่วได้อย่างรวดเร็วในเวลาอันสั้น

Abstract

Background : To evaluate the effect of stone size on the results of extracorporeal shockwave lithotripsy[ESWL] versus semi-rigid ureteroscopic lithotripsy[URS] in the management of upper ureteric stones in Samutsakhon hospital

Materials and Methods : A descriptive retrospective study was done by collecting data of 58 patients with upper ureteric single stone of 5 – 15 mm from database at Samutsakhon hospital from 30 September 2014 to 30 September 2024. 29 patients were managed by ESWL monotherapy, while the other half underwent URS. The success rate, re-treatment rate and auxiliary procedure[AP] were compared between the two group.

Results : After single URS and ESWL procedures 24/29[82.75%] and 12/29[41.37%] of the stones were successfully cleared, respectively[P=0.001]. The re-treatment rate after ESWL was significant higher than in the URS group [34.48% vs 6.89%, P=0.021]. Requiring an AP was not significantly different following ESWL[24.14%] and URS[17.24%] treatment[P=0.517]. The overall stone free rate at 3 months in Samutsakhon hospital was not significantly different for stone 5–15 mm [ESWL75.86%/ URS89.65%][P=0.297], 5-10 mm [ESWL100%/URS92%][P=1.000] and 10-15 mm [ESWL53%/URS86.66%][P=0.109]

Conclusions : Our present study supports that ESWL is recommended as a first line non-invasive monotherapy for upper ureteric stones of < 10 mm, while URS is recommended as a first line treatment for stones of > 10 mm. The results after single URS procedure were superior with lower a re-treatment rate and rapid stone clearance in a very short time.

ภาวะก่อนเบาหวานและการป้องกันการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 : การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

สุเพียร โภคทิพย์ — Wed, 06 May 2026 00:00:00 +0700

การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับภาวะก่อนเบาหวานและการป้องกันการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ ตามขั้นตอนของการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ การสืบค้นโดยใช้คำสำคัญคือภาวะก่อนเบาหวาน และ การป้องกัน จากฐานข้อมูลในปี 2000-2024 สืบค้นได้ทั้งหมด 19 เรื่องแต่เข้าได้กับเกณฑ์ 15 เรื่อง

ผลการศึกษาพบประเด็น 2 ประเด็นสำคัญดังนี้ 1) ความชุกของภาวะก่อนเป็นเบาหวานในคนทั่วไปและกลุ่มเฉพาะอยู่ระหว่างร้อยละ 13.6-27.3 2) การป้องกันการเกิดผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ในกลุ่มเสี่ยงหรือผู้มีภาวะก่อนเบาหวานมีทั้งแบบใช้ยา โดยการให้วิตามินดีเสริม ≥ 6 เดือนขึ้นไปพบว่าวิตามินดีสามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ โดยมี risk ratio (RR) 0.89 (95%CI 0.80-0.99) และการป้องกันแบบไม่ใช้ยาโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมซึ่งโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมีทั้งการประยุกต์จาก Diabetes Prevention Program (DPP) และแนวคิด 3 อ 2 ส ซึ่งลักษณะของโปรแกรม ส่วนใหญ่ประกอบด้วยการให้ความรู้เรื่องโรคเบาหวานเพื่อสร้างความตระหนักและการสอน สาธิตการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย การจัดการความเครียดและลด ละ เลิกแอลกอฮอล์ และสารเสพติด นอกจากนี้ยังมีการประยุกต์กิจกรรมที่เหมาะสมกับบริบทของกลุ่มเสี่ยง ระยะเวลาของโปรแกรมอยู่ระหว่าง 4 - 24 สัปดาห์ โปรแกรมที่ดำเนินการ ≥ 12 เดือนจะสามารถลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ดีกว่าโปรแกรมที่ใช้เวลา <12 เดือน การติดตามโดยใช้ระบบพี่เลี้ยง หรือเพื่อนในการติดตามทั้งการโทรศัพท์ติดตามและการเยี่ยมบ้าน การประเมินผลโปรแกรมส่วนใหญ่จะวัดความรู้ พฤติกรรมสุขภาพ รอบเอว น้ำหนักตัว ดัชนีมวลกาย ระดับน้ำตาลในเลือดและน้ำตาลสะสม แต่ยังขาดการติดตามการเกิดโรคเบาหวานรายใหม่ในระยะยาวที่ชัดเจน