การรำไทยในฐานะการออกกำลังกายเชิงวัฒนธรรมเพื่อการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะในสังคมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุของประเทศไทยส่งผลให้การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันภาวะเสื่อมถอยทั้งด้านร่างกายและจิตใจมีความสำคัญเพิ่มขึ้น การรำไทยซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีลักษณะเป็นกิจกรรมทางกายแบบผสมผสาน สามารถประยุกต์ใช้เป็นรูปแบบการออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ บทความนี้เป็นบทความปริทัศน์แบบบรรยาย (Narrative Review) มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ นำเสนอแนวคิด บทบาท และหลักฐานเชิงประจักษ์ของการรำไทยในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โดยสืบค้นเอกสารจากฐานข้อมูล PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar และ Thai-Journal Online system รวมถึงบทความวิชาการและเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ระหว่างปี ค.ศ. 1998–2025 ครอบคลุมด้านสมรรถภาพทางกาย การทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือด การทำงานระบบทางเดินหายใจ การทำงานของสมอง และสุขภาวะทางจิตใจ ตลอดจนเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ในบริบทสังคมไทย ผลการทบทวนพบว่าการรำไทยเป็นกิจกรรมทางกายเชิงวัฒนธรรมที่ผสมผสานการเคลื่อนไหวของร่างกาย จังหวะดนตรี การเรียนรู้ลำดับท่ารำ และการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ส่งผลดีต่อสุขภาพหลายมิติ มีหลักฐานเชิงประจักษ์จากการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการฝึกรำไทย พบว่า การฝึกรำไทย 6 สัปดาห์ สามารถช่วยเพิ่มสมรรถภาพทางกาย อัตราลดความเสี่ยงการหกล้มจาก 35% เหลือ 8% และการฝึกรำไทย 12 สัปดาห์ ส่งผลคะแนนการทรงตัว (Berg Balance Scale) เพิ่มจาก 52 เป็น 55 คะแนน ขณะที่เวลาในแบบทดสอบ Timed Up and Go ลดลงจาก 8.18 เป็น 6.26 วินาที รวมไปถึงส่งเสริมการทำงานด้านการรู้คิด (พุทธิปัญญา) และเพิ่มคุณภาพชีวิตในผู้สูงอายุได้อย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้น การส่งเสริมการรำไทยจึงเป็นแนวทางที่มีศักยภาพในการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุอย่างยั่งยืนในสังคมไทย อย่างไรก็ตาม ควรมีการศึกษาวิจัยแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมที่มีการติดตามผลระยะยาว เพื่อยืนยันประสิทธิผลและอธิบายกลไกทางสรีรวิทยาที่เกี่ยวข้อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
American College of Sports Medicine. (2021). ACSM's guidelines for exercise testing and prescription (11th ed.). Wolters Kluwer.
Bauman, A. E., Reis, R. S., Sallis, J. F., Wells, J. C., Loos, R. J., & Martin, B. W. (2012). Correlates of physical activity: why are some people physically active and others not? The Lancet, 380(9838), 258-271. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)60735-1
Bherer, L., Erickson, K. I., & Liu-Ambrose, T. (2013). A review of the effects of physical activity and exercise on cognitive and brain functions in older adults. Journal of Aging Research, 2013, 657508. https://doi.org/10.1155/2013/657508
Bunrom, J., Nakmareong, S., Siritaratiwat, W., Sawanyawisuth, K., Yonglitthipagon, P., & Auvichayapat, P., & Janyacharoen, T. (2019). Effects of Phuthai dance exercise on pulmonary function in Thai elderly: A pilot study. Chulalongkorn Medical Bulletin, 1(6), 635-643. https://doi.org/10.14456/chulamedbull.2019.56
Chatramethee, S. (2004). An analysis of standard Ramwong songs [Master’s thesis]. Mahidol University.
Department of Older Persons. (2024). Report on the situation of older persons in Thailand 2024. Ministry of Social Development and Human Security.
Erickson, K. I., Voss, M. W., Prakash, R. S., Basak, C., Szabo, A., Chaddock, L., Kim, J. S., Heo, S., Alves, H., White, S. M., Wojcicki, T. R., Mailey, E., Vieira, V. J., Martin, S. A., Pence, B. D., Woods, J. A., McAuley, E., & Kramer, A. F. (2011). Exercise training increases size of hippocampus and improves memory. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 108(7), 3017-3022. https://doi.org/10.1073/pnas.1015950108
Herold, F., Törpel, A., Schega, L., & Müller, N. G. (2019). Functional and/or structural brain changes in response to resistance exercises and resistance training lead to cognitive improvements - a systematic review. European Review of Aging and Physical Activity, 16, 10. https://doi.org/10.1186/s11556-019-0217-2
Howley, E. T., & Thompson, D. L. (2012). Fitness professional’s handbook (6th ed.). Human Kinetics.
Inthrasunanon, K. (2004). Ramwong matrathan [Standard Thai folk dance]. Thai Watthanapanich.
Junprasert, S., Toonsiri, C., Chala-em, T., Choojun, N., Kirdnoi, P., Songprasert, A., Sonjai W., Kromkhun, S., Chuenchob C., & Sukeechon P. (2013). Impact of nine-square Thai dancing on elderly people’s health. Thai Journal of Nursing Council, 28(4), 68-80.
Janyacharoen, T., Laophosri, M., Kanpittaya, J., Auvichayapat, P., & Sawanyawisuth, K. (2013). Physical performance in recently aged adults after 6 weeks traditional Thai dance: a randomized controlled trial. Clinical Interventions in Aging, 8, 855-859. https://doi.org/10.2147/CIA.S41076
Kaewjoho, C., Mato, L., Thaweewannakij, T., Nakmareong, S., Phadungkit, S., Gaogasigam, C., & Amatachaya, S. (2020). Thai dance exercises benefited functional mobility and fall rates among community-dwelling older individuals. Hong Kong Physiotherapy Journal, 40(1), 19-27. https://doi.org/10.1142/S1013702520500031
Kattenstroth, J. C., Kalisch, T., Holt, S., Tegenthoff, M., & Dinse, H. R. (2013). Six months of dance intervention enhances postural, sensorimotor, and cognitive performance in elderly without affecting cardio-respiratory functions. Frontiers in Aging Neuroscience, 5, 5. https://doi.org/10.3389/fnagi.2013.00005
Khongprasert, S., Bhidayasiri, R., & Kanungsukkasem, V. (2012) A Thai dance exercise regimen for people with Parkinson’s disease. Journal of Health Research, 26(3), 125-129.
Lee, J. S., Kim, C. G., Seo, T. B., Kim, H. G., & Yoon, S. J. (2015). Effects of 8-week combined training on body composition, isokinetic strength, and cardiovascular disease risk factors in older women. Aging Clinical and Experimental Research, 27(2), 179-186. https://doi.org/10.1007/s40520-014-0257-4
Moody, H. R. (2010). Aging: Concepts and controversies (6th ed.). SAGE Publications.
Kwankhum, W. (2016). Recognition of standard Ramwong dance movements using three-dimensional data analysis. Naresuan University Engineering Journal, 11(1), 75-84.
Koksungnoen, T., Menz, H. B., Naeowong, W. & Khongprasert, S. (2025). Effects of Thai dance-based aerobic training on gait, balance, muscle strength and sudomotor function in people with diabetic peripheral neuropathy. Physical Activity and Health, 9(1), 234-250. https://doi.org/10.5334/paah.484
National Statistical Office. (2023). Report on the 2023 survey of older persons in Thailand. National Statistical Office.
Niyomtham, S. (2002). Dance therapy for children with special needs. https://www.dmh.go.th/sty_libnews/news/view.asp?id=1666
Noopud, P., Suputtitada, A., Khongprasert, S., & Kanungsukkasem, V. (2019). Effects of Thai traditional dance on balance performance in daily life among older women. Aging Clinical and Experimental Research, 31(7), 961-967. https://doi.org/10.1007/s40520-018-1040-8
Paterson, D. H., & Warburton, D. E. (2010). Physical activity and functional limitations in older adults: a systematic review related to Canada's Physical Activity Guidelines. The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 7, 38. https://doi.org/10.1186/1479-5868-7-38
Pata, R. W., Lord, K., & Lamb, J. (2014). The effect of Pilates-based exercise on mobility, postural stability, and balance in order to decrease fall risk in older adults. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 18(3), 361-367. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2013.11.002
Physical Activity Promotion Plan Development Committee. (2018). Physical activity promotion plan 2018-2030. NC Concept.
Ponlasen, S., Suksom, D., & Tongtako, W. (2024). Effects of aerobic Thai classical dance training on health-related physical fitness in menopausal women. Journal of Sports Science and Health, 25(Supplement), 79-92.
Ponlasen, S. (2025). Effects of Thai dance with twenty-five squares exercise on cerebrovascular and cognitive function in older adults with mild cognitive impairment [Doctoral dissertation]. Chulalongkorn University.
Pratchayanusorn, P. (2005). Effects of dance therapy on sleep quality among older adults in an elderly club [Master’s thesis]. Chulalongkorn University.
Prudente, T. P., Mezaiko, E., Silveira, E. A., & Nogueira, T. E. (2024). Effect of dancing interventions on depression and anxiety symptoms in older adults: a systematic review and meta-analysis. Behavioral Sciences, 14(1), 43. https://doi.org/10.3390/bs14010043
Radaelli, R., Botton, C. E., Wilhelm, E. N., Bottaro, M., Lacerda, F., Gaya, A., Moraes, K., Peruzzolo, A., Brown, L. E., & Pinto, R. S. (2013). Low- and high-volume strength training induces similar neuromuscular improvements in muscle quality in elderly women. Experimental Gerontology, 48(8), 710-716. https://doi.org/10.1016/j.exger.2013.04.003
Ramírez-Campillo, R., Castillo, A., de la Fuente, C. I., Campos-Jara, C., Andrade, D. C., Álvarez, C., Martínez, C., Castro-Sepúlveda, M., Pereira, A., Marques, M. C., & Izquierdo, M. (2014). High-speed resistance training is more effective than low-speed resistance training to increase functional capacity and muscle performance in older women. Experimental Gerontology, 58, 51-57. https://doi.org/10.1016/j.exger.2014.07.001
Rehfeld, K., Müller, P., Aye, N., Schmicker, M., Dordevic, M., Kaufmann, J., Hökelmann, A., & Müller, N. G. (2017). Dancing or fitness sport? the effects of two training programs on hippocampal plasticity and balance abilities in healthy seniors. Frontiers in Human Neuroscience, 11, 305. https://doi.org/10.3389/fnhum.2017.00305
Sampaio, A., Marques-Aleixo, I., Seabra, A., Mota, J., Marques, E., & Carvalho, J. (2020). Physical fitness in institutionalized older adults with dementia: association with cognition, functional capacity and quality of life. Aging Clinical and Experimental Research, 32(11), 2329-2338. https://doi.org/10.1007/s40520-019-01445-7
Schmidt, R. A., & Lee, T. D. (2019). Motor learning and performance: From principles to application (6th ed.). Human Kinetics.
Singhasurasak, W. (2008). A study of the application of standard Thai dance movements for health promotion among older adults in Nakhon Ratchasima Province [Master’s thesis]. Mahasarakham University.
Szuhany, K. L., Bugatti, M., & Otto, M. W. (2015). A meta-analytic review of the effects of exercise on brain-derived neurotrophic factor. Journal of Psychiatric Research, 60, 56-64. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2014.10.003
Voelcker-Rehage, C., & Niemann, C. (2013). Structural and functional brain changes related to different types of physical activity across the life span. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 37(9), 2268-2295. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2013.01.028
United Nations. (2020). World population ageing 2020 highlights. United Nations.
Waugh, M., Youdan, G., J., Casale, C., Balaban, R., Cross, E. S., & Merom, D. (2024). The use of dance to improve the health and wellbeing of older adults: A global scoping review of research trials. PLOS ONE, 19(10), e0311889. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0311889
World Health Organization. (2014). Definition of an older or elderly person. World Health Organization.
World Health Organization. (2020). WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. World Health Organization.
Yupho, T. (1988). The art of dance drama: A manual of Thai classical dance. (n.p.).
Zhang, H., Gao, Y., Zhang, Y., & Ma, H. (2025). Effects of dance interventions on cognitive function, balance, mobility, and life quality in older adults: A systematic review and Bayesian network meta-analysis. Archives of Gerontology and Geriatrics, 131, 105775. https://doi.org/10.1016/j.archger.2025.105775
