ความสัมพันธ์ระหว่างการทำหน้าที่ของครอบครัวและสถานะการเลิกสูบบุหรี่ของผู้ที่มีหรือเคยมีประวัติติดบุหรี่ในกองตรวจโรคผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า - ปุณยลิขิต ธนาดุล; เก่งพานิช สุภัชฌา; เกษะโกมล กุลเชษฐ์; หล้าวงษา กษิดิศ (วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 2026)
การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างการทำหน้าที่ของครอบครัวและสถานะการเลิกสูบบุหรี่ของผู้ที่มีหรือเคยมีประวัติติดบุหรี่ในกองตรวจโรคผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า รวมถึงสำรวจความแตกต่างด้านลักษณะการสูบบุหรี่และทัศนคติของครอบครัวต่อการสูบบุหรี่ระหว่างผู้ที่ยังสูบบุหรี่อยู่และเลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จแล้ว กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้เข้าร่วม 51 คน ได้แก่ ผู้สูบบุหรี่ปัจจุบัน 27 คน และผู้เลิกบุหรี่แล้ว 24 คน (เลิกนานแล้ว 19 คน เลิกไม่นาน 5 คน) การเก็บข้อมูลใช้แบบสอบถามโครงสร้างซึ่งรวบรวมข้อมูลด้านสังคมประชากร ประวัติการสูบบุหรี่ ทัศนคติของครอบครัว และการทำงานของครอบครัวโดยใช้แบบสอบถาม Chulalongkorn Family Inventory (CFI) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ Chi-square สำหรับตัวแปรเชิงกลุ่ม และ Mann–Whitney U test สำหรับตัวแปรเชิงปริมาณ พร้อมด้วยการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกเพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างคะแนน CFI และสถานะการเลิกบุหรี่ ผลการศึกษาพบว่า ผู้เลิกบุหรี่มีอายุมากกว่า แต่งงานมากกว่า มีการศึกษาสูงกว่า และมักทำงานนอกภาครัฐมากกว่าผู้สูบบุหรี่ (p < 0.05) ขณะที่ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในด้านลักษณะการสูบบุหรี่และทัศนคติของครอบครัวต่อการสูบ คะแนนรวม CFI อยู่ในระดับดี (มัธยฐาน 108, IQR 101–118) โดยผู้เลิกบุหรี่มีคะแนนด้านการแก้ปัญหา (20 เทียบกับ 17, p = 0.021) และบทบาท (11 เทียบกับ 10, p = 0.014) สูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ การวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกพบว่าโอกาสเลิกบุหรี่เพิ่มขึ้นต่อการเพิ่มขึ้น 1 คะแนนในด้านการแก้ปัญหา (OR 1.27, 95% CI 1.037–1.556, p = 0.021) และด้านบทบาท (OR 1.748, 95% CI 1.121–2.724, p = 0.014) สรุปได้ว่า อายุ การสมรส ระดับการศึกษา อาชีพ รวมถึงการทำงานของครอบครัวที่ดีโดยเฉพาะด้านการแก้ปัญหาและบทบาท มีส่วนสำคัญต่อความสำเร็จในการเลิกบุหรี่ และควรนำมาพิจารณาในการออกแบบโปรแกรมช่วยเลิกบุหรี่