ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสของตำรับยารักษาโรคเบาหวานกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ขนานที่ 9 - Pimpa, Usa (วารสารหมอยาไทยวิจัย, 2025)
โรคเบาหวานเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลกที่ร้ายแรงที่สุดโรคหนึ่ง และเป็นโรคเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติในการเผาผลาญของร่างกาย ก่อให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดส ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและวิเคราะห์ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกและ ฟลาโวนอยด์ของสารสกัดตำรับยารักษาโรคเบาหวานกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ขนานที่ 9 และสมุนไพรเดี่ยวในตำรับ โดยการสกัดสมุนไพรด้วยวิธีการหมักด้วยเอทานอล และการสกัดด้วยวิธีการต้มแบบดั้งเดิมสมัยโบราณ ซึ่งได้ทำการทดสอบฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดส ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH, ABTS และ FARP จากการทดสอบพบว่าสารสกัดของตำรับชั้นเอทานอลมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสที่มีค่า IC50 = 474.11 µg/mL ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH พบว่าเหงือกปลาหมอชั้นเอทานอลมีฤทธิ์ดีที่สุด IC50 = 14.73 µg/mL, วิธี ABTS พบว่าทองพันชั่งชั้นน้ำมีฤทธิ์ดีที่สุด IC50 = 22.38 µg/mL และการทดสอบวิธี FARP พบว่าทองพันชั่งชั้นน้ำมีฤทธิ์ดีที่สุดเท่ากับ 157.95 mg Trolox/g extract และ 336.99 mg Fe2+/g extract นอกจากนี้สารประกอบ ฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์สูงสุดที่ 239.96±3.06 mg GAE/g extract, 587.67 mg QE/g extract ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่าตำรับยารักษาโรคเบาหวานกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ขนานที่ 9 มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ดังนั้นควรมีการศึกษาถึงผลข้างเคียงและความปลอดภัยของตำรับยาสมุนไพรเพื่อเป็นข้อมูลยืนยันในทางวิทยาศาสตร์ต่อไป