การรักษาด้วยสารโบทูลินั่มท็อกซิน เอ ในผู้ป่วยโรคปวดเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 - ตันยะ มนัสวี (วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 2023)
Trigeminal neuralgia หรือโรคปวดเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 (trigeminal nerve) เป็นหนึ่งในกลุ่มอาการความเจ็บปวดบนใบหน้า ที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยที่มาพบทันตแพทย์ ผู้ป่วยจะมีอาการปวดอย่างรุนแรงบริเวณใบหน้าด้านใดด้านหนึ่ง โดยอาการปวดนั้นอาจมีลักษณะเจ็บแปล๊บ รู้สึกเหมือนไฟฟ้าช็อต หรืออาจปวดแสบปวดร้อนไปตามบริเวณบนใบหน้าที่ถูกเลี้ยงด้วยแขนงของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 และผู้ป่วยมักจะมีตำแหน่งที่ไวต่อการถูกกระตุ้นซึ่งมักถูกกระตุ้นด้วยกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย เช่น การสัมผัสเบาๆบนใบหน้า การล้างหน้า แปรงฟัน เคี้ยวอาหาร เป็นต้น แต่ในบางครั้งก็อาจมีอาการขึ้นมาเองได้โดยไม่มีสิ่งกระตุ้น การรักษาด้วยยาเป็นทางเลือกแรกในการรักษา โดยยาคาร์บามาซีปีน (Carbamazepine) เป็นหนึ่งในกลุ่มยากันชักที่ใช้เป็นยาตัวเลือกแรกที่เลือกใช้มาอย่างยาวนาน แต่อย่างไรก็ตามเมื่อใช้ยาไประยะเวลาหนึ่ง จะพบว่าผู้ป่วยส่วนหนึ่งจะเริ่มไม่ตอบสนองต่อการใช้ยา หรือไม่สามารถทนต่ออาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาได้ จึงต้องพิจารณาถึงแนวทางการรักษาอย่างอื่นเป็นแผนการรักษาต่อไป โดยสารโบทูลินั่มท็อกซินเอ [Botulinum toxin-A (BoNT-A)] นั้นก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือก ที่อาจกล่าวได้ว่ามีประสิทธิภาพที่ดีในการรักษา โดยสามารถบรรเทาอาการเจ็บปวดของผู้ป่วยtrigeminal neuralgia ได้อย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนั้นยังไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ที่รุนแรงจึงทำให้มีความปลอดภัยในการใช้งานอีกด้วย