ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดื่มสุราของผู้ป่วยสูงอายุโรคเรื้อรัง
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง, ความรู้, ทัศนคติ, พฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์บทคัดย่อ
บทนำ: การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นพฤติกรรมสุขภาพส่งผลกระทบต่อภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคเรื้อรัง
วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของผู้ป่วยสูงอายุโรคเรื้อรัง และศึกษาความสัมพันธ์และอำนาจทำนายระหว่างความรู้ ทัศนคติ ปัจจัยส่วนบุคคลกับพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของผู้ป่วยสูงอายุโรคเรื้อรัง
ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนาย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปที่เข้ารับการรักษาในแผนกอายุรกรรมของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง จำนวน 90 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่าง คำนวนด้วย G power คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แบบสอบถามทัศนคติต่อการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และแบบสอบถามพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เครื่องมือมีค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือ ได้ค่า 0.82, 0.87 และ 0.85 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัย: ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับปานกลาง (M = 12.84, SD = 2.31) มีทัศนคติในระดับปานกลาง (M = 3.21, SD = 0.54) และมีพฤติกรรมการดื่มในระดับต่ำ (M = 2.08, SD = 0.63) ความรู้มีความสัมพันธ์เชิงลบกับพฤติกรรมการดื่ม (r = -0.31, p < .01) ขณะที่ทัศนคติมีความสัมพันธ์เชิงบวก (r = 0.36, p < .01) และเพศมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดื่มอย่างมีนัยสำคัญ (χ² = 6.70, p < .05) ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่า ความรู้ (β = -0.31, p = .006) ทัศนคติ (β = -0.36, p = .003) และเพศ (β = 0.24, p = .037) สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการดื่มได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 32.4 (R² = 0.324)
สรุปผลการวิจัย: ความรู้ ทัศนคติ เพศความรู้ ทัศนคติ และเพศเป็นปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรม การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง
ข้อเสนอแนะ: หน่วยงานด้านสุขภาพควรส่งเสริมกิจกรรมให้ความรู้และปรับเปลี่ยนทัศนคติที่เหมาะสมเกี่ยวกับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในกลุ่มผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง เพื่อลดพฤติกรรมเสี่ยงและส่งเสริมการมีสุขภาพที่ดีในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
National Statistical Office. Statistical yearbook Thailand 2024 [Internet]. Bangkok: NSO; 2024 [cited 2026 Apr 13]. Available from: https://www.nso.go.th/public/e-book/Statistical-Yearbook/SYB-2024_webPage/Page_SYB_EN.html
Department of Older Persons. Situation of the Thai older persons 2023 [Internet]. Bangkok: DOP; 2024 [cited 2026 Apr 13]. Available from: https://www.dop.go.th/download/statistics/th1738230377-2563_1.pdf
World Health Organization. Global status report on alcohol and health. Geneva: WHO; 2023.
Kim SJ, Kim DJ. Alcoholism and diabetes mellitus. Diabetes Metab J. 2012;36(2):108–15. doi:10.4093/dmj.2012.36.2.108
National Statistical Office. Report on the Alcohol Consumption Situation in Thailand, 2024 Bangkok: National Statistical Office; 2024. (in Thai)
Jamsai T, Plongtong S. A study of Drinking Alcohol Behavior to the Impact Healthy and Community and Attitudes toward the Drinking Culture of Ethnic Groups Laos, Kui and Khmer: A Case Study of Sisaket Province. J Humanit Soc Sci Surin Rajabhat Univ. 2018; 20(2):145-6. (in Thai)
Chaimayo O, Suthakorn W. Alcohol Drinking Behavior Among Elders and Consequences. Nurs J CMU. 2021;43(3):404-16. (in Thai)
World Health Organization. Global status report on alcohol and health and treatment of substance use disorders. Geneva: WHO; 2024.
Centre for Alcohol Studies. Report on the Alcohol Consumption Situation in Thailand, 2024 [Internet]. Nonthaburi: Centre for Alcohol Studies. 2567 [cited 2026 Apr 13]. Available from: https://cas.or.th. (in Thai)
National Statistical Office. A survey of smoking and alcohol consumption behavior among the population, 2021–2023 [Internet]. Bangkok: National Statistical Office. 2023 [cited 2026 Apr 13]. Available from: https://www.nso.go.th. (in Thai)
Department of Disease Control. Annual Report 2023: Non-Communicable Disease Situation. Bangkok: Ministry of Public Health; 2023. (in Thai)
Satre DD. Alcohol and drug use problems among older adults. Clin Psychol Sci Pract. 2015;22(3):238–54. doi:10.1111/cpsp.12104
Parry CD, Patra J, Rehm J. Alcohol consumption and non-communicable diseases: epidemiology and policy implications. Addiction. 2011;106:1718–24. doi:10.1111/j.1360-0443.2011.03605.x
Bloom BS. Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. New York: Longmans; 1956.
Polit DF, Beck CT. Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. 10th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2017.
Kelly S, Olanrewaju O, Cowan A, Brayne C, Lafortune L. Alcohol and older people: a systematic review of barriers, facilitators and context of drinking in older people and implications for intervention design. PLoS One. 2018;13(1):e0191189. doi:10.1371/journal.pone.0191189
DiBello AM, Hatch MR, Miller MB, Mastroleo NR, Carey KB. Attitude toward heavy drinking as a key longitudinal predictor of alcohol consumption and problems. Alcohol Clin Exp Res. 2022;46(4):682–94. doi:10.1111/acer.14800.
McHugh RK, Votaw VR, Sugarman DE, Greenfield SF. Sex and gender differences in substance use disorders. Clin Psychol Rev. 2018;66:12-23. doi: 10.1016/j.cpr.2017.10.012.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีอุดรธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
