การพัฒนานวัตกรรมหมอนอัจฉริยะแจ้งเตือนพลิกตะแคงตัวเพื่อการดูแลแผลกดทับ สำหรับผู้ป่วยติดเตียงในชุมชน
คำสำคัญ:
นวัตกรรม, หมอนอัจฉริยะ, ผู้ป่วยติดเตียง, แผลกดทับ, ผู้ดูแลบทคัดย่อ
บทนำ: ปัญหาสำคัญที่มักพบในผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียง คือ แผลกดทับ ที่นำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงถึงชีวิตและสร้างความทุกข์ทรมานแก่ผู้มีแผลกดทับและญาติที่ดูแล และแผลกดทับยังสร้างภาระทางเศรษฐกิจต่อประเทศอย่างมาก
วัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนานวัตกรรมหมอนอัจฉริยะสำหรับการป้องกันแผลกดทับ 2) เพื่อเปรียบเทียบความรู้และทักษะการปฏิบัติของผู้ดูแล ก่อนและหลังการใช้นวัตกรรม และ 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างต่อนวัตกรรม
วิธีการดำเนินการวิจัย: รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนาแบบกึ่งทดลอง วัดผลกลุ่มเดียวก่อนและหลังการทดลอง (ดำเนินการศึกษาระหว่าง ตุลาคม ถึง ธันวาคม 2568 กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแลและผู้ป่วยติดเตียงในจังหวัดราชบุรี จำนวน 15 คู่ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย หมอนอัจฉริยะรูปทรงตัวแอล แบบประเมินความรู้ ทักษะ และความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Wilcoxon signed-rank test
ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างภายหลังได้รับนวัตกรรม ผู้ดูแลมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และทักษะการปฏิบัติ สูงกว่าก่อนการทดลอง (M = 9.67, SD = 0.62; M = 35.20, SD = 4.48) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .005 และ p < .001 ตามลำดับ)
สรุปผลและข้อเสนอแนะ: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ผู้ดูแลมีความรู้ ทักษะการปฏิบัติและมีความพึงพอใจต่อนวัตกรรมหมอนอัจฉริยะเพิ่มขึ้น การนำนวัตกรรมหมอนอัจฉริยะนี้สามารถนำไปใช้ในการดูแลและป้องกันแผลกดทับได้จริงและมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2563. กรมกิจการผู้สูงอายุ.
กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2566). แนวทางการปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกเพื่อการป้องกันและการจัดการแผลกดทับ. กระทรวงสาธารณสุข.
กัลยา ชาญเฉลิม, สาดี แฮมิลตัน, ลีต้า อาษาวิเศษ, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, และสมเกียรติยศ วรเดช. (2565). ปัจจัยทำนายและปัจจัยป้องกันการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยวิกฤติศัลยกรรม: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ชนิดย้อนหลัง. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 28(1), e257879.
เครือวัลย์ อินทพันธ์, อำไพ ใจดี, นันชุลี สุวรรณโชติ, กาญจนา อรรถาชิต, และนาตยา คำสว่าง. (2566). ผลของการใช้หลอดยางรองต่อการเกิดแผลกดทับที่ร่องใบหูของผู้ป่วยที่ได้รับการใช้เชือกผูกยึดท่อช่วยหายใจ. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข, 2(2), 42–53.
นอวาตี มะยิ, อามานี แดมะยุ, นูรดีนี ดือเระ, และอนุวัติ แซ่ตั้ง. (2567). ประสิทธิผลของการใช้หมอนยางพาราต่ออุบัติการณ์การเกิดแผลกดทับบริเวณส้นเท้าในผู้ป่วยติดเตียง โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 16(3), 63–76.
บรรณฑวรรณ หิรัญเคราะห์, ดนัย ดุสรักษ์, ศิรเมศร์ โภโค, ชยพล ศิรินิยมชัย, และชาติชาย กิติยานันท์. (2564). การดูแลเท้า: ปัญหาที่ไม่ควรมองข้ามของผู้สูงอายุโรคเบาหวานในชุมชน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 15(1), 46–61.
ปารณีย์ มากดี และสุทธิรัตน์ บุษดี. (2566). การพัฒนาคุณภาพการบริการพยาบาลผู้ป่วยติดเตียงที่มีแผลกดทับในชุมชนของโรงพยาบาลมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 20(3), 12–22.
ผกามาศ พีธรากร. (2564). การพยาบาลผู้ป่วยที่มีแผลกดทับโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์: บทบาทพยาบาล. หัวหินเวชสาร, 1(1), 33–48.
พรสุดา ศิริวงศ์. (2567). การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันการเกิดแผลกดทับในหอผู้ป่วยในชายโรงพยาบาลโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยนครพนม, 2(2), e3282.
มัณทนาวดี เมธาพัฒนะ, นภิสสรา ธีระเนตร, ปิยะนันท์ ฝอยทอง, นิรชา คำวะรัตน์, จิณห์จุฑา ชอบทดกลาง, ธัญชนก คงมาก, วาศิณี ฤทธิเดช, และสรวิชญ์ คงเจริญ. (2565). ประสิทธิผลของนวัตกรรมหมอนลูกบอลยางเพื่อสุขภาพป้องกันแผลกดทับ: การศึกษานำร่อง. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 45(1), 61–74.
ยุวดี เกื้อกูลวงศ์ชัย. (2564). การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันการเกิดแผลกดทับ หอผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรมโรงพยาบาลสมุทรปราการ. Mahidol R2R e-Journal, 8(1), 1–11.
วไลพร ปักเคระกา, วุฒิชัย สมกิจ, นิสากร วิบูลชัย, และสุชัญญ์ญา เดชศิริ. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการทางการพยาบาลเพื่อป้องกันการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยวิกฤตทางศัลยกรรมระบบประสาท. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 33(2), 81–98.
วรัญญา ปักษา, อุษาวดี อัศดรวิเศษ, รัตติมา ศิริโหราชัย, และธีระ ตั้งวิริยะไพบูลย์. (2566). ผลของโปรแกรมป้องกันการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดกระดูกสันหลัง. วารสารพยาบาลเกื้อการุณย์, 30(2), 228–240.
ศรัญญา จุฬารี, จันทร์ทิรา เจียรณัย, ศิริพร เพ็ชรโรจน์, และดวงเนตร ชาติพิมาย. (2566). การดูแลแผลกดทับในผู้ป่วยวิกฤต: บทบาทพยาบาลวิกฤต. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 29(1), e260853.
สิรี ตาสนธิ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดแผลกดทับของผู้ป่วยหอในชาย โรงพยาบาลดอยสะเก็ด. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 5(1), 141–153.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). สรุปผลการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
Alderden, J., Rondinelli, J., Pepper, G., Cummins, M., & Whitney, J. (2017). Risk factors for pressure injuries among critical-care patients: A systematic review. International Journal of Nursing Studies, 71, 97–114.
Chaboyer, W., Latimer, S., Priyadarshani, U., Harbeck, E., Patton, D., Sim, J., Moore, Z., Deakin, J., Carlini, J., Lovegrove, J., Jahandideh, S., & Gillespie, B. M. (2024). The effect of pressure injury prevention care bundles on pressure injuries in hospital patients: A complex intervention systematic review and meta-analysis. International Journal of Nursing Studies, 155, 104768.
Mervis, J. S., & Phillips, T. J. (2019). Pressure ulcers: Pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation. Journal of the American Academy of Dermatology, 81(4), 881–890.
Mervis, J. S., & Phillips, T. J. (2019). Pressure ulcers: Prevention and management. Journal of the American Academy of Dermatology, 81(4), 893–902.
Pott, F. S., Meier, M. J., Stocco, J. G. D., Petz, F. F. C., Roehrs, H., & Ziegelmann, P. K. (2023). Pressure injury prevention measures: Overview of systematic reviews. Revista da Escola de Enfermagem da USP, 57, e20230039.
Richey, R. C., & Klein, J. D. (2007). Design and development research: Methods, strategies, and issues. Lawrence Erlbaum Associates.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีอุดรธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
