ประสบการณ์การดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะธาลัสซีเมียของคู่สมรสและครอบครัวในบริบทชุมชน จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

บทนำ: ธาลัสซีเมียในหญิงตั้งครรภ์ก่อให้เกิดภาระการดูแลที่ซับซ้อนต่อคู่สมรสและครอบครัว อย่างไรก็ตามประสบการณ์การดูแลของครอบครัวในฐานะผู้ดูแลหลักยังไม่ได้รับการศึกษาเชิงลึกในบริบทชุมชนภาคเหนือตอนล่างของไทย
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสบการณ์การดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะธาลัสซีเมียของคู่สมรสและครอบครัว รวมทั้งภาระทางอารมณ์และจิตใจ และความต้องการการสนับสนุนจากระบบบริการสุขภาพในบริบทชุมชน จังหวัดอุตรดิตถ์
วิธีการดำเนินการวิจัย: การวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยาเชิงพรรณนา ตามแนวคิดของ Husserl คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลด้วยการสุ่มแบบเจาะจงร่วมกับการสุ่มแบบลูกโซ่ จำนวน 13 ราย เป็นคู่สมรสและสมาชิกครอบครัวที่มีบทบาทเป็นผู้ดูแลหลักของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะธาลัสซีเมีย อายุครรภ์ 28 สัปดาห์ขึ้นไป เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 วิเคราะห์ข้อมูลตามแนวคิดของ Colaizzi 7 ขั้นตอน และตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยการตรวจสอบข้อมูลกับผู้ให้ข้อมูล การสนทนากับผู้ทรงคุณวุฒิ การพรรณนาเชิงลึก และบันทึกการสะท้อนคิดของผู้วิจัย
ผลการวิจัย: พบประสบการณ์การดูแล 5 ประเด็นหลัก ได้แก่ (1) การรับรู้และทำความเข้าใจธาลัสซีเมียในฐานะผู้ดูแล (2) บทบาทการดูแลเชิงปฏิบัติที่ครอบครัวรับไว้ (3) ภาระทางอารมณ์และจิตใจของผู้ดูแล  (4) การปรับตัวของครอบครัวในฐานะระบบโดยอาศัยเครือข่ายครอบครัวขยายและชุมชน และ (5) ความต้องการการสนับสนุนจากระบบสุขภาพที่ครอบครัวยังไม่ได้รับ
สรุปผลและข้อเสนอแนะ: ครอบครัวของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะธาลัสซีเมียเผชิญกับภาระการดูแลที่ซับซ้อนทั้งในมิติปฏิบัติ อารมณ์ และสังคม ซึ่งสอดคล้องกับความต้องการแนวทางการสนับสนุนเพิ่มเติมจากระบบสุขภาพ พยาบาลควรพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลครอบครัวที่บูรณาการการประเมินความต้องการของผู้ดูแลอย่างเป็นระบบ รวมถึงพัฒนาช่องทางการสื่อสารทางการแพทย์ที่ครอบครัวสามารถเข้าถึงได้