การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสมรรถนะภาวะผู้นำทางการพยาบาลของ หัวหน้าหอผู้ป่วยในยุคประเทศไทย 4.0: กรณีศึกษาโรงพยาบาลในภาคตะวันออก
คำสำคัญ:
การพัฒนา, สมรรถนะภาวะผู้นำ, พยาบาล, หัวหน้าหอผู้ป่วย, ยุคประเทศไทย 4.0บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมรรถนะภาวะผู้นำทางการพยาบาลของหัวหน้าหอผู้ป่วยที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์สาธารณสุข 20 ปีในยุคประเทศไทย 4.0 ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้บริหารทางการพยาบาล จำนวน 12 คน ที่ปฏิบัติงานที่โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่งในภาคตะวันออก คัดเลือกตามคุณสมบัติตามที่กำหนด เก็บรวบรวมข้อมูล ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะภาวะผู้นำทางการพยาบาลที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์สาธารณสุข 20 ปีมีดังนี้ 1) ยุทธศาสตร์ด้านการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และคุ้มครองผู้บริโภคเป็นเลิศ ประกอบด้วยองค์ประกอบด้านความรู้ 5 รายการ องค์ประกอบด้านทักษะ 6 รายการ องค์ประกอบด้านคุณลักษณะพื้นฐาน 3 รายการ และ องค์ประกอบด้านประสบการณ์ 1 รายการ 2) ยุทธศาสตร์ด้านบริการเป็นเลิศ ประกอบด้วยความรู้ 7 รายการ องค์ประกอบด้านทักษะ 11 รายการ องค์ประกอบด้านคุณลักษณะพื้นฐาน 3 รายการ และ องค์ประกอบด้านประสบการณ์ 2 รายการ 3) ยุทธศาสตร์ด้านบุคลากรเป็นเลิศ ประกอบด้วย องค์ประกอบด้านทักษะ 8 รายการ และองค์ประกอบด้านคุณลักษณะพื้นฐาน 1 รายการ และ 4)ยุทธศาสตร์ด้านการบริหารจัดการเป็นเลิศ ประกอบด้วย องค์ประกอบด้านความรู้ 1 รายการ องค์ประกอบด้านทักษะ 7 รายการ องค์ประกอบด้านคุณลักษณะพื้นฐาน 2 รายการ และ องค์ประกอบด้านประสบการณ์ 1 รายการ
การศึกษานี้นำเสนอกรอบสมรรถนะภาวะผู้นำทางการพยาบาลของหัวหน้าหอผู้ป่วยในยุคประเทศไทย 4.0 ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการบริหารทางการพยาบาลและการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในการสรรหา การพัฒนา และการประเมินบนพื้นฐานของสมรรถนะ
เอกสารอ้างอิง
Alluhaybi, A., Wilson, A., Usher, K., & Durkin, J. (2023). Impact of nurse manager leadership styles on work engagement: A systematic literature review. Journal of Nursing Management, 2023(1), 5090276. https://doi.org/10.1111/jonm.5090276
American Organization of Nurse Executives [AONE]. (2011). The AONE nurse executive competencies. Chicago: American Organization of Nurse Executives.
American Organization for Nursing Leadership [AONL]. (2021). AONL nurse leader competencies. Retrieved from https://www.aonl.org/resources/nurse-leader-competencies
Australian College of Nursing [ACN]. (2015). Leadership capability framework for nursing and midwifery. Retrieved from https://www.acn.edu.au/leadership-capability-framework
Berg, B. L. (2004). Qualitative research methods for the social sciences (5th ed.). Boston, MA: Pearson Education.
Cheevakasemsuk, A. (2016). Nurse leader competency. Bangkok: House of Curmist Company. [In Thai]
Darach, N., & Prajusilpa, K. (2018). Competencies of first-line nurse administrators at Bangkok Hospital Medical Center. Journal of Public Health Nursing (JOPN), 10(2), 244–252. [In Thai]
Department of Older Persons Affairs. (2025). Situation of the Thai older persons 2025. Bangkok: Department of Older Persons Affairs. [In Thai]
Jiradhamakhun, S., Thepna, A., & Ongmeekeat, T. (2016). Nursing management in 4G plus era. Bangkok: TBS Product. [In Thai]
Kitreerawutiwong, K., Kitreerawutiwong, N., & Wongsawang, N. (2017). Public health in the era of Thailand 4.0. Journal of Health Science, 23(Supplement 2), S377–S388. [In Thai]
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1994). Naturalistic inquiry. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 163–194). Thousand Oaks, CA: Sage.
Luangamornlert, S. (Ed.). (2013). Nurse administrator competency. Bangkok: Juthong Company Limited. [In Thai]
Ministry of Public Health. (2018). Strategic plan of the Ministry of Public Health, fiscal year 2018. Bangkok: Ministry of Public Health.
Nursing Council of Thailand. (2025). Specialized nursing training program for nurse managers: Competency framework and curriculum (Curriculum development team). Bangkok, Thailand: Nursing Council of Thailand. [In Thai]
Nursing Division, Ministry of Public Health, Thailand. (2018). Translating strategy into practice at organizational and individual nursing levels. https://www.moph.go.th/download/nursing_strategy_2018.pdf [In Thai]
Okoli, C., & Pawlowski, S. D. (2004). The Delphi method as a research tool: An example, design considerations and applications. Information & Management, 42(1), 15–29.
Raimaturapong, J., & Oumtanee, A. (2019). The development of head nurses’ competency scale, Samutprakarn Hospital. Journal of the Police Nurses, 11(2), 305–315. [In Thai]
Rienthong, J. (2024). The development of a social care network for people with disabilities to advocate primary health care in Buddhasothorn Hospital. Buddhasothorn Hospital Journal, 40(1), E1–E11. [In Thai]
Research and Quality Assurance Division, Institute for Knowledge Management and Social Innovation. (2017). Blueprint Thailand 4.0: Driving Thailand toward prosperity, stability, and sustainability [PDF]. Bangkok: Institute for Knowledge Management and Social Innovation. Retrieved from https://dsp.dip.go.th/files/article/attachments/dsp/1S_BlueprintThailand-4.0.pdf [In Thai]
Ruben, B. D. (2019). An overview of the leadership competency framework. In Competencies for effective leadership (pp. 19–28). Leeds, England: Emerald Publishing. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/333075961_An_Overview_of_the_Leadership_Competency_Framework
Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993). Competency at work: Model for superior performance. New York: John Wiley and Son.
Strategy and Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. (2022). Strategic plan of the Ministry of Public Health, fiscal year 2022. Ministry of Public Health, Thailand. Retrieved from https://www.moph.go.th/download/strategic_plan_2022.pdf [In Thai]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
