ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคไข้เลือดออกในภาคใต้ ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออุบัติการณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย การศึกษานี้ใช้ข้อมูลทุติยภูมิครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่ปี ค.ศ. 2013 ถึง 2023 ข้อมูลที่ใช้ ในการศึกษาประกอบด้วยปัจจัยด้านอุตุนิยมวิทยา ปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ และปัจจัยด้านระบบสาธารณสุข การศึกษานี้ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนามาใช้บรรยายภาพรวมของการระบาด การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน การวิเคราะห์ถดถอยพหุ  ผลการวิจัย พบว่า

1. น้ำฝน, ความชื้นสัมพัทธ์ และการอพยพ ส่งผลทางบวกต่ออุบัติการณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย (p < 0.05)

2. อุณหภูมิสูงสุดและอุณหภูมิต่ำสุด และความหนาแน่นของประชากรส่งผลทางลบต่ออุบัติการณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย  (p < 0.05)

3. สถานบริการไม่ส่งผลต่อต่ออุบัติการณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย (p > 0.05)

ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายให้เร่งบูรณาการข้อมูลอุตุนิยมวิทยาร่วมกับฐานข้อมูลประชากรเพื่อพัฒนาระบบพยากรณ์โรคและแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า โดยเน้นจัดสรรทรัพยากรไปยังพื้นที่รอยต่อที่มีการเคลื่อนย้ายประชากรสูง  และเจ้าหน้าที่ควรใช้เกณฑ์ปริมาณน้ำฝนและความชื้นสัมพัทธ์เป็นดัชนีชี้วัดในการเริ่มมาตรการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์เชิงรุกก่อนเกิดการระบาดใหญ่ และปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ด้วยการสร้างเครือข่ายเฝ้าระวังในกลุ่มประชากรเคลื่อนย้ายเพื่อสกัดกั้นการแพร่กระจายของเชื้อในระดับชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพ