ปัจจัยการรับรู้และแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการรักษาด้วยยาของผู้ป่วยจิตเภท ในอำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัจจัยด้านชีวสังคม การรับรู้ต่อโรคจิตเภท และแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้ดูแล และพฤติกรรมการรักษาด้วยยาของผู้ป่วยจิตเภท 2) ระดับพฤติกรรมการรักษาด้วยยาของผู้ป่วยจิตเภท และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยดังกล่าวกับพฤติกรรมการรักษาด้วยยาของผู้ป่วยจิตเภท กลุ่มตัวอย่างคือผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทในอำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส จำนวน 150 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามแต่ละชุดอยู่ระหว่าง .80 ถึง .82 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 74.67 อายุ 40–49 ปี ร้อยละ 38.67 สถานภาพสมรส ร้อยละ 76.67 จบการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 62.00 เป็นบิดามารดาของผู้ป่วย ร้อยละ 82.67 และมีรายได้ต่ำกว่า 5,000 บาทต่อเดือน ร้อยละ 62.66 การรับรู้ต่อโรคจิตเภทและแรงสนับสนุนทางสังคมโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 3.46 และ 3.16 ตามลำดับ) พฤติกรรมการรักษาด้วยยาอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 2.94) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการรักษาด้วยยามากที่สุดคือ แรงสนับสนุนด้านข้อมูลข่าวสาร (r = .41, p = .005) รองลงมาคือ แรงสนับสนุนด้านการเข้าถึงบริการสุขภาพ (r = .32, p = .002) และแรงสนับสนุนด้านอารมณ์ (r = .27, p = .003) ตามลำดับ นอกจากนี้ การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการกำเริบมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับต่ำ (r = .13, p = .02) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเสริมสร้างระบบสนับสนุนผู้ดูแล โดยเฉพาะด้านข้อมูลข่าวสารและการเข้าถึงบริการสุขภาพ เพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการรักษาของผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน