ผลของโปรแกรมขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยง โรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

        การวิจัยนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง(Quasi-experimental research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 70 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมอย่างละเท่าๆกัน เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการประยุกต์ทฤษฎีขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่สร้างขึ้นและกลุ่มควบคุมจะได้รับโปรแกรมตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) โปรแกรมขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 2) แบบสอบถามขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ค่าความเชื่อมั่นของแบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพ 3อ เท่ากับ 0.804 และ 3) แบบบันทึกการตรวจคัดกรองการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดปลายนิ้ว การเก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2566 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2566 การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบค่าที (Paired samples t-test และ Independent sample t-test)
          ผลการศึกษา พบว่า 1) ภายหลังได้รับโปรแกรมกลุ่มทดลองของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา มีคะแนนพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ ตามหลัก 3อ สูงกว่าก่อนการได้รับโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 2) ภายหลังการได้รับโปรแกรม ประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพตามหลัก 3อ ดีกว่าประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 มีเพียงด้านออกกำลังกายด้านเดียว พบว่า หลังการทดลองประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกัน และ 3) ภายหลังการได้รับโปรแกรมประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มทดลองมีระดับน้ำตาลปลายนิ้วดีกว่าก่อนการทดลองและดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01
          ข้อเสนอแนะ 1. ควรมีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อยืนยันผลของโปรแกรมขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม สุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 2. ควรมีการศึกษาการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมชุมชนพัฒนานวัตกรรมสุขภาพ เพื่อขับเคลื่อนรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เกิดจากชุมชนมีส่วนร่วมจริงเพื่อความต่อเนื่องและยั่งยืน