ความสัมพันธ์ระหว่างสัมพันธภาพในครอบครัว ทัศนคติต่อการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของผู้ปกครอง และพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของเด็กวัยก่อนเรียน กับการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียน
คำสำคัญ:
การคิดเชิงบริหาร, สัมพันภาพในครอบครัว, พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์, เด็กวัยก่อนเรียนบทคัดย่อ
การคิดเชิงบริหาร (Executive Function: EF) เป็นทักษะสำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จในชีวิตระยะยาว โดยเฉพาะในเด็กวัยก่อนเรียนที่สมองกำลังพัฒนา การขาดทักษะการคิดเชิงบริหาร อาจนำไปสู่พฤติกรรมที่ขาดการยั้งคิดเกิดความผิดพลาดในการดำเนินชีวิตได้ ดังนั้นการฝึกฝนการคิดเชิงบริหารผ่านประสบการณ์ต่างๆ จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับชีวิตในอนาคต งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียน ได้แก่ สัมพันธภาพในครอบครัว ทัศนคติต่อการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของผู้ปกครอง และพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของเด็กวัยก่อนเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ปกครองและเด็กวัยก่อนเรียนที่มีอายุระหว่าง 2-6 ปี ที่มารับบริการที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองท้องถิ่น จังหวัดชลบุรี จำนวนกลุ่มละ 100 คน รวมทั้งหมด 200 คน โดยการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multistage random sampling) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและแบบประเมินการคิดเชิงบริหาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติสหสัมพันธ์เพียร์สัน (Pearson’s Correlation Coefficient)
ผลการวิจัยพบว่า สัมพันธภาพในครอบครัว และทัศนคติต่อการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของผู้ปกครอง มีความสัมพันธ์กับการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r=.22, r=.21) ตามลำดับ ส่วนพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของเด็กวัยก่อนเรียนไม่มีความสัมพันธ์กับการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียน
ผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะในการส่งเสริมพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารแก่เด็กวัยก่อนเรียนโดยบุคลากรทางสุขภาพและครูผู้ดูแลเด็กควรมีการติดตามพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารของเด็กในระยะยาวในเด็กวัยเรียนจนถึงวัยรุ่น รวมทั้งศึกษาปัจจัยที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารเพื่อหาแนวทางให้เด็กมีพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารที่เหมาะสมตามวัย
เอกสารอ้างอิง
กุลชาติ พันธุวรกุล และ เมษา นวลศรี. (2562). เด็กปฐมวัยกับการเป็นพลเมืองดิจิทัล: โอกาสหรือความเสี่ยง. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 47(ฉบับเพิ่มเติม 2), 1-23.
ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล. (2564). ‘When Family Changes Social Media’: มองความสัมพันธ์ครอบครัวยุคดิจิทัลกับแดเนียล มิลเลอร์. https://www.the101.world/daniel-miller-digital-family-interview/
ดวงฤทัย เสมคุ้มหอม, อาภาวรรณ หนูคง, สมสิริ รุ่งอมรรัตน์, และ นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการคิดเชิงบริหารของเด็กก่อนวัยเรียน. วารสารสภาการพยาบาล, 34(4), 80-94.
ตวงพร ชุมประเสริฐ, วันธณี วิรุฬห์พานิช, และพิสมัย วัฒนสิทธิ์. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์กับพัฒนาการเด็กอายุ 2-5 ปี ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดสงขลา. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 6(2), 91-104.
นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล, ปนัดดา ธนเศรษฐกร, นุชนาฏ รักษี และอรพินท์ เลิศอาวัสดาตระกูล. (2560). การพัฒนาและหาค่าเกณฑ์มาตรฐานเครื่องมือประเมินการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย. มหาวิทยาลัยมหิดล:กรุงเทพ. สืบค้น กันยายน 2, 2566 จาก https://shorturl.asia/BKsHD
เบญจวรรณ ปิ่นทอง. (2561). ปัจจัยด้านครอบครัวที่มีความสัมพันธ์กับพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียน. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยบูรพา.
ปิยนุช ศรีสวัสดิ์เล็ก. (2563). การศึกษาพฤติกรรมการใช้สื่อ และการรู้เท่าทันสื่อของผู้ปกครองนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายในกรุงเทพมหานคร. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 16(2), 81-90.
ลัดดา เหลืองรัตนมาศ, สมปรารถนา สุดใจนาค, ณัฏฐา วรรธนะวิโรจน์ และวารุณี มีหลาย. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียน. วารสารการพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 31(3), 15-27.
ภัทรพรรณ ทำดี. (2564). ผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์ที่มีต่อประชากรต่างรุ่นในครอบครัวโดยมุมมองของประชากรชาวดิจิทัลไทย, Journal of Demography, 37(2), 1-20.
วรรณ์วิการ์ ใจกล้า, มาลี เอื้ออานวย, ศศิธร คำมี, ขจรวิชญา ประภาเลิศ, และ กมลทิพย์ ใจมาคำ. (2566). ความสัมพันธ์ของการเลี้ยงดูของผู้ปกครองและสัมพันธภาพในครอบครัวต่อพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 50(3), 212-228.
วารุณี มีหลาย, อมรรัตน์ การะมี, สุนทรี รักความสุข และณัฏฐา วรรธนะวิโรจน์. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อการมีวินัยในตนเองของเด็กวัยก่อนเรียนในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดเทศบาลเมืองบ้านสวน. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 11(2), 127-137.
สุนีย์ ปาลวงษ์. (2561). ประสบการณ์การรับรู้ของผู้ปกครองเด็กปฐมวัยที่ติดสื่อสังคมออนไลน์ในเขตอำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 1(2), 12-27.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 สำหรับเด็กอายุ 3-6 ปี. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
Bandura, A. (1999). A social cognitive theory of personality. In L. Pervin & O. John (Ed.),Handbook of personality (2nd ed., pp. 154-196). New York: Guilford Publications. (Reprinted in D. Cervone & Y. Shoda [Eds.], The coherence of personality. New York: Guilford Press.)
Diamond A. (2013). Executive functions. Annual review of psychology, 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750.
Friedman, M.M. (1986). Family nursing: Theory and assessment (2nd edition). Appleton- Century - Crofts.
Popovska Nalevska, G., & Popovski, F. (2023). Parental attitudes and mediation in children's use of digital media. International Journal of Research Studies in Education, 12(7), 65-73.
Sulik, M. J., Blair, C., Mills-Koonce, R., Berry, D., Greenberg, M., & Family Life Project Investigators. (2015). Early Parenting and the Development of Externalizing Behavior Problems: Longitudinal Mediation Through Children's Executive Function. Child development, 86(5), 1588–1603. https://doi.org/10.1111/cdev.12386.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wannapaschaiyong, P., Wattanakijthamrong, S., Kallawicha, K., & Sutchritpongsa, S. (2023). Associations between media use and executive dysfunction among preschool children in Bangkok, Thailand. Journal of Child Science, 13, e85-e95.
Yang, S., Saïd, M., Peyre, H., Ramus, F., Taine, M., Law, E. C., Dufourg, M. N., Heude, B.,Charles, M. A., & Bernard, J. Y. (2024). Associations of screen use with cognitive development in early childhood: the ELFE birth cohort. Journal of child psychology and psychiatry, and allied disciplines, 65(5), 680–693. https://doi.org/10.1111/jcpp.13887
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
เวอร์ชัน
- 2025-06-18 (2)
- 2025-05-26 (1)
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี และคณาจารย์ท่านอื่นๆในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
