ความสัมพันธ์ระหว่างประสบการณ์วัยเด็กที่ไม่พึงประสงค์กับผลลัพธ์ทางสุขภาพกาย และสุขภาพจิตของผู้ป่วยจิตเวชในเขตบริการสุขภาพที่ 5

ผู้แต่ง

  • เยาวลักษณ์ มีบุญมาก วิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • เพ็ญจมาศ คำธนะ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • จิริยา อินทนา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • ปริญญาภรณ์ ธนะบุญปวง วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • กาญจนา เลิศถาวรธรรม วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • กรรณิการ์ กิจนพเกียรติ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข

คำสำคัญ:

ประสบการณ์วัยเด็กที่ไม่พึงประสงค์, ผลลัพธ์ทางสุขภาพ, การป่วยทางจิตเวช

บทคัดย่อ

     การวิจัยผสมผสานแบบลำดับ (mixed methods: sequential design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของ ประสบการณ์วัยเด็กที่ไม่พึงประสงค์ ระดับผลลัพธ์ทางสุขภาพ และความสัมพันธ์ระหว่างประสบการณ์วัยเด็กที่ไม่พึง ประสงค์กับผลลัพธ์ทางสุขภาพของผู้ป่วยจิตเวชในเขตบริการสุขภาพที่ 5 ประชากรคือผู้ป่วยจิตเวชที่รับยาที่รพ.สต. ใน เขตบริการสุขภาพที่ 5 กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ G*Power ได้ 448 คน เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามประสบการณ์วัยเด็กที่ไม่พึงประสงค์ที่เลือกตอบใช่/ไม่ใช่และประเมินค่า มีค่าความเชื่อมั่นจากสูตร KR-21 และสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาคคือ .80 และ .86 แบบประเมินผลลัพธ์ด้านสุขภาพกายและแบบประเมินผลลัพธ์ด้าน สุขภาพจิตมีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาคคือ .81 และ .83 และแนวการสัมภาษณ์ที่ผ่านการตรวจโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และทดลองใช้แล้ว เก็บข้อมูลระหว่างมกราคม - พฤษภาคม 2567 วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐานและไคสแควร์ ผลลัพธ์ทางสุขภาพกายส่วนใหญ่อยู่ในระดับดี ( n=292, 65.18 %) ผลลัพธ์ทาง สุขภาพจิตส่วนใหญ่อยู่ในระดับไม่ดี (n=316, 70.54 %) พบว่าประสบการณ์ด้านทารุณกรรมทางกาย จิตใจและเพศ การ ทอดทิ้งทางกายและจิตใจ ครอบครัวแตกแยก การใช้สารเสพติดและครอบครัวมีประวัติอาชญากรมีควา มสัมพันธ์กับ ผลลัพธ์ทางสุขภาพกายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (X2 = 9.823, 9.865, 4.054, 4.358, 12.889, 5.408, 15.845 และ 32.547 ตามลำดับ) ประสบการณ์ด้านทารุณกรรมทางกายและจิตใจ ความรุนแรง ครอบครัวแตกแยก และ ครอบครัวมีประวัติอาชญากรมีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ทางสุขภาพจิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (X2 = 2.598, 5.657, 5.389, 17.286 และ 16.384 ตา มลำ ดับ) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเครา ะห์แบบ thematic analysis พบ 4 ประเด็น ได้แก่ ถูกกีดกันทางสังคม ใช้ชีวิตตามลำพังคนเดียว ถูกบีบคั้นทางอารมณ์ และอยู่กับแม่ที่อารมณ์รุนแรง

     ความรู้จากงานวิจัยนี้กระทรวงสาธารณสุขควรกำหนดนโยบายการป้องกันการเกิดประสบการณ์วัยเด็กที่ไม่พึง ประสงค์บุคลากรสุขภาพควรส่งเสริมความรู้ในการเลี้ยงดูเด็ก และนักการศึกษาควรสอดแทรกสาระในการเรียนการสอน

เอกสารอ้างอิง

Chu, J., Raney, J. H., Ganson, K. T., Wu, K., Rupanagunta, A., Testa, A., Jackson, D. B., Murray, S. B., & Nagata, J. M. (2022). Adverse childhood experiences and binge-eating disorder in early adolescents. Journal of Eating Disorders, 10(1), Article 168. https://doi.org/10.1186/s40337-022-

-y

Daníelsdóttir, H. B., Aspelund, T., Shen, Q., Halldorsdottir, T., Jakobsdóttir, J., Song, H., Lu, D., Kuja Halkola, R., Larsson, H., Fall, K., Magnusson, P. K. E., Fang, F., Bergstedt, J., & Valdimarsdóttir, U. A. (2024). Adverse childhood experiences and adult mental health outcomes. JAMA Psychiatry, 81(6), 586–594. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2024.0039

Department of Mental Health. (2002). General Health Questionnaire-28 (Thai version). Nonthaburi, Thailand: Ministry of Public Health. (in Thai)

Felitti, V. J., Anda, R. F., Nordenberg, D., Williamson, D. F., Spitz, A. M., Edwards, V., Koss, M. P., & Marks, J. S. (1998). Relationship of childhood abuse and household dysfunction to many of the leading causes of death in adults: The Adverse Childhood Experiences (ACE) Study. American Journal of Preventive Medicine, 14(4), 245–258. https://doi.org/10.1016/S0749-3797(98)00017-8

Fitzgerald, M., & Notice, M. (2023). Childhood embedded: Childhood abuse and chronic physical health conditions over a 10-year period. Journal of Public Health, 45(2), 332–338. https://doi.org/10.1093/pubmed/fdac063

Health Data Center. (2024a). A number out-patient with mental illness visiting categorized by groups of diseases and rights. https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php?&cat_id=22710ed5db1ed6b12aab540a7b0753b3&id=67ce3cd10f4ed5d2b3517f1373ef273d

Health Data Center. (2024b). Civil registration population in last three years. https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php?&cat_id=ac4eed1bddb23d6130746d62d2538fd0&id=09cf07164c9b7cfbfe724bee8c6b20c3

Health Data Center. (2024c). Illness with important non-communicated diseases. https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11

Momose, Y., & Ishida, H. (2024). Bullying experiences in childhood and health outcomes in adulthood. PLOS ONE, 19(7), Article e0305005. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0305005

Rungmueanporn, L., Buanthong, N., Chandarasiri, P., & Wittayasai, W. (2019). Development of the adverse childhood experiences (ACE) questionnaire Thai version. Chulalongkorn Medical Bulletin, 1(3), 251–260. (in Thai)

Suratsak, S. (2020). Human anatomy and physiology (6th ed.). Bangkok: Mahidol University Press. (in Thai)

Van Overloop, E., Arms-Chavez, C., Carol, R. N., & LoBello, S. G. (2023). Effects of adverse childhood experiences and chronic health conditions on current depression. Community Mental Health Journal, 59(6), 1208–1216. https://doi.org/10.1007/s10597-023-01103-3

Ventura, J., Green, M. F., Shaner, A., & Liberman, R. P. (1993). Training and quality assurance with the Brief Psychiatric Rating Scale. International Journal of Methods in Psychiatric Research, 3, 221–244.

Waehrer, G. M., Miller, T. R., Silverio Marques, S. C., Oh, D. L., & Bruke Harris, N. (2020). Disease burden of adverse childhood experiences across 14 states. PLOS ONE, 15(1), Article e0226134. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0226134

World Health Organization. (2024). Synergies for beating NCDs and promoting mental health and well-being. https://www.who.int/groups/high-level-commission-on-ncds/synergies-for-beatingncds

Zhang, J., Tang, B. W., Liu, M. W., Yuan, S., Yu, H. J., Zhang, R., Huang, X., Nzala, S. H., Chikpya, M., Wang, P., & He, Q. (2020). Association of adverse childhood experiences with health risk behaviors among college students in Zambia. International Journal of Behavioral Medicine,

, 400–405. https://doi.org/10.1007/s12529-020-09863-y

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-11

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย