การพัฒนาโปรแกรมการเตรียมความพร้อมเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพใน จังหวัดสุพรรณบุรี

เรณู ขวัญยืน; อรนุช ชูศรี; จุไร อภัยจิรรัตน์; สมจิต นิปัทธหัตถพงศ์

ผู้แต่ง

เรณู ขวัญยืน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
อรนุช ชูศรี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
จุไร อภัยจิรรัตน์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
สมจิต นิปัทธหัตถพงศ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

คำสำคัญ:

การเตรียมความพร้อมการเป็นผู้สูงอายุ, ผู้สูงอายุ, โปรแกรมการเตรียมความพร้อมการเป็นผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ การเป็นผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพ
กลุ่มตัวอย่างเป็น บุคลากรสาธารณสุขท้องถิ่น บุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลที่ รับผิดชอบงานผู้สูงอายุ ผู้นำชุมชน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลวัดโบสถ์ อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี ระหว่างเดือน มี.ค- ก.ย 2567 กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 30 คน เครื่องมือ ได้แก่ โปรแกรมการ เตรียมความพร้อมเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพ แนวปฏิบัติโปรแกรมฯ แบบประเมินโปรแกรมฯ และแบบประเมิน ความพึงพอใจต่อ
โปรแกรมฯ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาด้วยค่า ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย โปรแกรมฯ ประกอบด้วย 6 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านสุขภาพกาย 2) ด้านจิตใจ 3) ด้านการปรับตัวสู่สังคม 4) ด้านความรอบรู้ด้านเทคโนโลยี
5) ด้านเศรษฐกิจในครัวเรือน 6) ด้านที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อม ผลประเมินโปรแกรมฯ ด้านความเหมาะสม คะแนนเฉลี่ยระดับมาก (M = 4.044, SD = .562) ด้านความเป็นไปได้ คะแนนเฉลี่ยระดับมาก (M = 3.739, SD = .619) และมีความพึงพอใจต่อโปรแกรมฯ โดยรวมคะแนนเฉลี่ยระดับมาก (M = 3.878, SD = .399)
สรุปผล โปรแกรมการเตรียมความพร้อมเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพ ควรมีการเตรียมตั้งแต่ในวัยผู้ใหญ่ ตอนต้นอย่างต่อเนื่องเพื่อเสริมสร้างความสามารถและทักษะในการดูแลตนเองในการเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุ และการนำโปรแกรมการเตรียมความพร้อมเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุอย่างมีคุณภาพไปใช้ควรมีการนำไปทดสอบคุณภาพก่อนเพื่อเหมาะสมกับประชากร

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถานการณ์ผู้สูงอายุ์ไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). เติมรู้ เตรียมพร้อมก่อนสูงวัย. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

กิตติวงค์ สาสวด. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในจังหวัดภาคตะวันออก. วารสารชุมชนวิจัย. ปีที่ 11(2); 21-38.

ชนิตพล บุญยะวัตร. (2569). 5 กิจกรรม สูงวัยอย่างมีพลัง. ศูนย์กายภาพบำบัด คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล. https://pt.mahidol.ac.th/ptcenter/knowledge-article/occupational/5-กิจกรรม-สูงวัยอย่างมีพลัง

ดารารัตน์ สุขแก้ว, สัมพันธุ์ จันทร์ดี, ประนอม ตั้งปรีชาพาณิชย์, และฐิติมนต์ ธนกิติเอื้ออังกูร. (2565). การเตรียมตัวก่อนเข้าสู่วัยสูงอายุและความพึงพอใจในชีวิตของผู้สูงอายุตามอาชีพในจังหวัดนครปฐม. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์แห่งรัตนโกสินทร์, 4(1), 18-32.

ปฐมพร ธรรมธวัช. (2566). ความสัมพันธ์ของการเตรียมตัวก่อนเข้าสู่วัยสูงอายุและความพึงพอใจในชีวิต ของผู้สูงอายุในเทศบาลนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี, 88-94.

ปาริชาต ญาตินิยม, ศรินธร มังคะมณี, ณัฐชา รัตน์กานู, และแพนนี่ ตรีวิเชียร. (2564). การเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยสูงอายุอย่างมีคุณภาพของอาจารย์พยาบาลในสังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. วารสารพยาบาลทหารบก, 23(1), 292-302.

พีสสลัลฌ์ ธำรงศ์วรกุล. (2565). การเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่วัยสูงอายุของผู้ใหญ่วัยกลางคน. วารสารรามค าแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 5(2), 98-119.

รัตติกาล อาชะวะบูล, เบญจยามาศ พิลายนต์, และกิตติภูมิ ภิญโย. (2567). ศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยสูงอายุ ของประชาชนอายุระหว่าง 50-59 ปี ในชุมชนเขตเทศบาลนครสกลนคร. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 34(1), 48-61.

รัชกฤช สำมะเณร และธัชกร ธิติลักษณ์. (2566). การเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุหลังเกษียณ: กรณีศึกษาเทศบาลนครพิษณุโลก. Journal of Digital Business and Social Sciences. 9(1); 1-18.

รัศมี สุขนรินทร์ และกฤษฎนัย ศรีใจ. (2564). ปัจจัยและประสบการณ์ในการเตรียมความพร้อมเป็นผู้สูงอายุที่มีพฤฒพลังจังหวัดพิษณุโลก. วารสารสถาบันบ าราศนราดูร. ปีที่ 15 (2), 106-17.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). คู่มือการปฏิบัติงานสนามโครงการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด. กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่สิบสาม พ.ศ.2566-2570. https://www.nesdc.go.th/main.php?filename=social

สิทธิชัย ใจขาน, สุภาณี จันทร์ศิริ, รัชนี ขุมเงิน, ธีระวัฒน์ พิมพ์ชาย, และอรรถพงษ์ ฤทธิทิศ. (2565). การเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุของประชาชน ตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินช าราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(4), 587-597.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Method in Education. Edition 8th. New York; Routledge Taylor & Francis group.

Government of Malta. (2022). National Strategic Policy for Actove Ageing. Ministry for Active Ageing, Government of Malta.

Principi, A., Jensen, P.H., & Lamura, G. (2014). Active Ageing: Voluntary work by older people in Europe. Printed and bound in Great Britain by CPI Group (UK) Ltd, Croydon, Journal of Aging & Social Policy. DOI: 10.1080/08959420.2014.983349

Ratnayake, M; LPCMH; ATR; NCC;1; Lukas S, Brathwaite S, Neave J, Henry H; BS-c. (2022). Aging in Place: Are We Prepared? Dela J Public Health. 8(3):28-31. doi: 10.32481/djph.2022.08.007. PMID: 36177171; PMCID: PMC9495472.

Solhi M, Pirouzeh R, Zanjari N, Janani L. (2022). Dimensions of Preparation for Aging: A Systematic Review. Med J Islam Repub Iran. 36:81. https://doi.org/10.47176/mjiri.36.81

Sorensen, S., Missell, R.L., Eustice-Corwin, A., & Otieno, D.A. (2021). Perspectives on Aging-Related Preparation. J. Elder Policy. 1(2); 1-42. doi:10.18278/jep.1.2.7.

World Health Organization. (2013). Ageing and life course. [Internet]. [cited 2025 Jul 28]. Available from: http://www.who.int/ageing/active_ageing/en/index.htm

World Health Organization. (2002). Active Ageing: A Policy framework. Noncommunicable Diseases and Mental Health Promotion Department, Geneva: World Health Organization. Switzerland.