ประเมินผลโครงการฟันเทียมพระราชทานจังหวัดเชียงใหม่ ระหว่างปี 2548-2556
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินผลโครงการฟันเทียมพระราชทานของจังหวัดเชียงใหม่ ที่ดำเนินการระหว่างปี 2548-2556 โดยเก็บข้อมูลจากแบบรายงานการเข้าร่วมโครงการฟันเทียมพระราชทานของหน่วยบริการ คิวนัดทำฟันเทียม แบบรายงานการจัดบริการใส่ฟันเทียมจากโปรแกรมฟันเทียมพระราชทาน และผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพของผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ซึ่งสำรวจในช่วงมีนาคม-สิงหาคมของทุกปี ผลการศึกษาพบว่า หน่วยบริการที่ให้บริการใส่ฟันเทียมทั้งหมด 36 แห่ง เป็นโรงพยาบาลรัฐต่างสังกัด/เอกชนร้อยละ 30.6 ในปี 2556 หน่วยบริการร้อยละ 83.3 มีคิวนัดน้อยกว่า 1 เดือน มีผู้สูงอายุได้รับบริการใส่ฟันเทียมถอดได้ทั้งหมดตั้งแต่ ปี 2548-2556 จำนวน 12,432 คน เป็นประเภทใส่ฟันเทียมทั้งปากร้อยละ 54.2 ใส่ฟันเทียมมากกว่า 16 ซี่ ร้อยละ 20.9 และแนวโน้มผู้สูงอายุได้รับการใส่ฟันเทียมทั้งปากลดลง แต่มีแนวโน้มได้รับการใส่ฟันเทียมตั้งแต่ 16 ซี่ และน้อยกว่า 16 ซี่ เพิ่มขึ้น การมีฟันหลังใช้งานได้อย่างเหมาะสมอย่างน้อย 4 คู่สบของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น จากร้อยละ 50.0 ปี 2548 เป็นร้อยละ 72.9 ใน ปี 2556 ผู้สูงอายุที่มีคู่สบฟันธรรมชาติ/ฟันเทียม, ฟันเทียมทั้งหมด 4 คู่สบขึ้นไป มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 15.0 ปี 2548 เป็นร้อยละ 25.7 ในปี 2556 ผู้สูงอายุที่มีฟันธรรมชาติทั้งหมด 4 คู่สบขึ้นไป เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 35.0 ปี 2548 เป็นร้อยละ 47.2 ในปี 2556 ซึ่งเกิดจากโครงการฟันเทียมพระราชทานจังหวัดเชียงใหม่มีการดำเนินโครงการอย่างต่อเนื่อง มีการบริหารจัดการ การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ การจัดสรรงบประมาณเป็นการเฉพาะ การอบรมฝึกทักษะการทำฟันเทียมให้กับทันตแพทย์ทั้งภาครัฐและเอกชน การพัฒนาทักษะ สร้างสุขนิสัยในการดูแลสุขภาพช่องปาก และกำกับติดตาม ทำให้ผู้สูงอายุเข้าถึงบริการใส่ฟันเทียมถอดได้มากขึ้น
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. Aubrey Sheiham. Oral health, general health and quality of life, Editorials. Bulletin of the World Health Organization, September 2005,83(9)
3. World Health Organization. Improving oral health amongst the elderly : http://www. who.int/oral health/action/groups/en/index1.html.
4. พัชราวรรณ ศรีศิลปนันทน์. ความสัมพันธ์ของสุขภาพช่องปากต่อภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุ : เอกสารประกอบการอบรมด้านผู้สูงอายุ และความชรา พ.ศ.2544, วันที่ 21 – 22 มิถุนายน 2544.
5. งานทันตสาธารณสุข กลุ่มงานส่งเสริมวิชาการและบริการสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่. รายงานผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพ จังหวัดเชียงใหม่ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2546.
6. กลุ่มงานทันตสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่. รายงานผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพ จังหวัดเชียงใหม่ครั้งที่ 5 พ.ศ.2551, มิถุนายน 2553.
7. กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย กองทันตสาธารณสุข. โครงการฟันเทียมพระราชทาน เพื่อการณรงค์ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี และเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 : สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารศึก, พฤศจิกายน 2550.
8. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการดำเนินงานโครงการภายใต้หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ปี 2548 โครงการฟันเทียมพระราชทาน เพื่อการรณรงค์ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระยามสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในวาระมหามงคล 80 พรรษา : กรกฎาคม 2548.
9. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ข้อตกลงการดำเนินงานตามโครงการระหว่างสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และกระทรวงสาธารณสุข เลขที่ 66/2550 วันที่ 24 เมษายน 2550.
10. ประกาศประเภท และอัตราค่าอวัยวะเทียม และอุปกรณ์ในการบำบัดรักษาโรคเกี่ยวกับฟันเทียม แนบท้ายประกาศกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด กค.0422/ว.236 ลงวันที่ 7 กรกฎาคม 2551 : http://dental/anamai.moph.go.th/elderly/2551/CGD_V236.pdf
11. สำนักงานประกันสังคม. ความรู้งานประกันสังคม, สิทธิประโยชน์กรณีทันตกรรม : http://www.sso.go.ththcontent.php?menu_id=28content_id=89
12. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการปฏิบัติงานโครงการฟันเทียมพระราชทาน เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ภายใต้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าปี 2549 : สิงหาคม 2549.
13. สุปราณี ดาโลดม และคณะ. การประเมินผลโครงการฟันเทียมพระราชทานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวาคม 2550. วิทยาสารทันตสาธารณสุข กรกฎาคม – สิงหาคม 2551; 13(5) :71-83.
14. สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 7 พ.ศ. 2555 : โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก, พฤษภาคม 2556.
15. นนทลี วีรชัย, สุปราณี ดาโลดม และวรางคณา เวชวิธี. การจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง. วิทยาสารทันตสาธารณสุข กรกฎาคม – สิงหาคม 2551; 13(5).
16. มณกานติ์ สีหะวงษ์. การศึกษาสถานการณ์และปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับการมีฟันเคี้ยวอาหารของผู้สูงอายุ จังหวัดเพชรบูรณ์. วิทยาสารทันตสาธารณสุข มกราคม – มิถุนายน 2556; 18(1) :20-33.