การประเมินผลโครงการฟันเทียมพระราชทานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระเกียรติพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550

Main Article Content

สุปราณี ดาโลดม
นนทลี วีรชัย
วรางคนา เวชวิธี
สุธา เจียรมณีโชติชัย

บทคัดย่อ

การประเมินผลโครงการฟันเทียมพระราชทานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาส
มหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินกระบวนการและปัจจัยที่ส่ง ผลกระทบต่อการจัดบริการใส่ฟันเทียมทั้งปากหรือเกือบทั้งปากแก่ผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างและเครื่องมือที่ใช้ แบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ 1) ประเมินผู้ให้บริการทุกคน โดยสุ่มจังหวัดใน 4 ภาคๆ ละ 2 จังหวัด และใช้แบบสอบถามในเรื่องระบบบริการ 2) ประเมินผู้ประสานงานหลักของโครงการใน 75 จังหวัด โดยใช้แบบสอบถามในเรื่องระบบสนับสนุน บริการในจังหวัด 3) ประเมินผู้สูงอายุที่รับบริการในจังหวัดที่สุ่มได้ในส่วนที่ 1 จังหวัดละ 50 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์ ในเรื่องบริการที่ได้รับและการใช้งานฟันเทียม ทั้งนี้ เครื่องมือที่ใช้ได้ผ่านการทบทวนโดยทีมงานโครงการ และผ่าน การปรับมาตรฐานก่อนการใช้เครื่องมือ โดยการประชุมชี้แจงแก่ทีมงานใน 8 จังหวัดๆ ละ 5 คน ประมวลผลข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบกับข้อมูลเชิงคุณภาพที่ได้จากการสอบถามและสัมภาษณ์ ผลการศึกษา จากผู้ให้บริการ 215 คน ผู้ประสานงาน 66 จังหวัด และผู้รับบริการ 442 คน พบว่า ร้อยละ 83.3 ของผู้ให้บริการ และร้อยละ 95.5 ของผู้ประสานงานมีความพึงพอใจต่อโครงการในระดับมาก-ค่อนข้างมาก ผู้สูงอายุสามารถใช้งานฟันเทียมได้ร้อยละ 93 ปัจจัยที่ทำให้โครงการประสบความสำเร็จ ได้แก่ บริการที่มีคุณภาพโดยผู้ให้บริการที่มีทักษะความชำนาญร่วมกับ การสนับสนุนการจัดบริการอย่างเป็นระบบเชื่อมโยงจากส่วนกลางถึงผู้ปฏิบัติและกําหนดบทบาทหน้าที่ที่ชัดเจน การผลักดันเป็นโครงการร่วมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเป็นนโยบายและมีการตรวจติดตามโดย กระทรวงสาธารณสุข มีหน่วยประสานงานในภาพรวมของประเทศ จัดสรรงบประมาณอย่างเพียงพอทั้งงบฯบริการ และ งบฯ สนับสนุนบริการ การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง การจัดการข้อมูล การรายงาน การกำกับ ติดตาม ประเมินผลอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งการรณรงค์สร้างกระแสเผยแพร่ประชาสัมพันธ์โครงการและเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของโครงการ จึงควรจัดอบรมฝึกทักษะทันตแพทย์ พัฒนาระบบการส่งต่อหรือจัดให้มีที่ปรึกษากรณีที่ยากเกินขีดความสามารถของผู้ให้บริการ พัฒนาระบบการคัดเลือกผู้รับบริการที่อยู่ห่างไกลเข้ารับบริการ พัฒนาสิทธิประโยชน์ในการรับบริการใส่ฟันเทียมของผู้สูงอายุทุกสิทธิ์ให้ใกล้เคียงกัน ตลอดจนการศึกษาวิจัยเพื่อหาความจำเป็นด้านบริการ สุขภาพช่องปาก การศึกษาวิจัยด้านผลกระทบต่อสุขภาพ
การดำรงชีวิตประจำวันและคุณภาพชีวิตเป็นปัจจัยที่ต้องคำนึงถึงร่วมกับการจัดบริการอย่างมีคุณภาพ

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ดาโลดม ส, วีรชัย น, เวชวิธี ว, เจียรมณีโชติชัย ส. การประเมินผลโครงการฟันเทียมพระราชทานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระเกียรติพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550. Th Dent PH J [อินเทอร์เน็ต]. 31 ธันวาคม 2008 [อ้างถึง 14 กุมภาพันธ์ 2026];13(5):71-84. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ThDPHJo/article/view/179405
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

1. ผู้สูงอายุไทย 2550. มุมมอง/เสียงสะท้อนจากข้อมูลสถิติ: สํานักสถิติพยากรณ์ สํานักงานสถิติแห่งชาติ, 1 มกราคม พ.ศ. 2551
2. กระทรวงสาธารณสุข. แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 พ.ศ. 2550-2554 : http//203.157.19.191/plan10/plan10-50.pdf
3. Aubrey Sheiham. Oral health, general health and quality of life, Editorials. Bulletin of the World Health Organization, September 2005,83(9)
4. World Health Organization. Improving oral health amongst the elderly : http://WWW. who.int/oral_health/action/groups/en/index1.html.
5. พัชราวรรณ ศรีศิลปนันทน์, ความสัมพันธ์ของสุขภาพช่องปากต่อภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุ : เอกสารประกอบการอบรมด้านผู้สูงอายุ และ ความชรา พ.ศ.2544, วันที่ 21-22 มิถุนายน 2544
6. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสํารวจสภาวะ ทันตสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 5 พ.ศ. 2543-2544 : โรงพิมพ์สามเจริญพาณิชย์, เมษายน 2545.
7. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ในหลวงกับงานทันตกรรม : สํานักงาน กิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก กุมภาพันธ์ 2550.
8. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือดําเนินงานโครงการภายใต้ หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าปี 2548 โครงการ ฟันเทียมพระราชทาน เพื่อการรณรงค์ส่งเสริม และฟื้นฟูสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในวาระมหามงคล 80 พรรษา: กรกฎาคม 2548.
9. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการปฏิบัติงานโครงการ ฟันเทียมพระราชทาน เฉลิมพระเกียรติพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสการจัดงาน ฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ภายใต้โครงการ หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าปี 2549 : สิงหาคม2549
10. สํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ, ข้อตกลงการดําเนินงานตามโครงการระหว่างสํานักงาน หลักประกันสุขภาพแห่งชาติและกระทรวง สาธารณสุข เลขที่ 66/2550 วันที่ 24 เมษายน 2550 (เอกสารโรเนียว)
11. กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย กองทันตสาธารณสุข. โครงการฟันเทียมพระราชทาน เพื่อการรณรงค์ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพช่องปาก ผู้สูงอายุ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสการจัดงานฉลอง สิริราชสมบัติครบ 60 ปี และเนื่องในโอกาส มหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 : สํานักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก, พฤศจิกายน 2550.
12. Srisilapanan, P. Assessing dental treatment needs in older people: a socio-dental approach. PhD. Thesis, (1997). London University.
13. Milton L Roemer. National Health Systems of the world. Vol.1 The countries. New York : Oxford University Press 1991. Chapter 3 Health system components and their relationship.
14. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย, รายงานบุคลากรทันตสาธารณสุข ปี 2550 : http:// dental.anamai.moph.go.th/more_downloads. php?cat_id=1
15. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย โดยคณะกรรมการพัฒนาวิชาการโครงการฟันเทียม พระราชทานฯ. คู่มือการทําฟันเทียมสําหรับ ผู้สูงอายุ : สํานักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก, มีนาคม 2549.
16. มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2549. โรงพิมพ์ เดือนตุลา, ธันวาคม 2550
17. ประกาศประเภทและอัตราค่าอวัยวะเทียมและอุปกรณ์ในการบําบัดรักษาโรคเกี่ยวกับ ฟันเทียม แนบท้ายประกาศกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุดที่ กค. 0422/ว.236 ลงวันที่ 7 กรกฎาคม 2551 : http://dental/anamai.moph.go.th/elderly/2551/CGD_V236.pdf.
18. สํานักงานประกันสังคม. ความรู้งานประกันสังคม,สิทธิประโยชน์กรณีทันตกรรม: http://WWW.SSO. go.thcontent.php?menu_id=28content_ id=89
19. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสํารวจ สภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 6 ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2550 : สํานักงาน กิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก กรกฎาคม 2551