ความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพช่องปากกับความเชื่ออำนาจการควบคุมตนด้านสุขภาพในผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

ความเชื่อส่งผลต่อการกําหนดพฤติกรรมของมนุษย์ ความเชื่อด้านสุขภาพมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจ ปฏิบัติพฤติกรรมสุขภาพในการป้องกันโรค การเจ็บป่วย และการรักษา การวิจัยแบบภาคตัดขวางมี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพช่องปากกับความเชื่ออํานาจการควบคุมตนด้านสุขภาพ ในผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่โรงพยาบาลแม่ทะ อําเภอแม่ทะ จังหวัดลําปาง ประชากรศึกษาเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการ วินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน ที่อาศัยอยู่ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลแม่ทะ และเริ่มรับการรักษาในคลินิก โรคเรื้อรัง ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึงเดือนมิถุนายน 2550 จํานวน 51 คน เป็นเพศชาย 20 คน หญิง 31 คนอายุ เฉลี่ย 50.73 + 6.85 ปี เก็บข้อมูลโดยผู้วิจัยเลือกผู้ป่วยเบาหวานที่มีลักษณะตรงตามข้อกําหนดแบบเจาะจง สัมภาษณ์ข้อมูลส่วนบุคคล และใช้แบบวัดความเชื่ออํานาจการควบคุมตนด้านสุขภาพหลายมิติซึ่งแบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความเชื่ออํานาจภายในตน ด้านความเชื่ออํานาจผู้อื่นและด้านความเชื่ออํานาจบังเอิญโดยตรวจ สุขภาพช่องปากด้วย ดัชนีฟันผุ ถอน อุด (DMFT), ดัชนีปริทันต์ (Community periodontal index)และ คราบนุ่มบนตัวฟัน (Debris index) ผลการศึกษาพบว่าประชากรศึกษากลุ่มนี้มีค่าเฉลี่ยคะแนนด้านความเชื่อ อํานาจภายในตน 30.18+ 3.56 ค่าเฉลี่ยคะแนนด้านความเชื่ออํานาจผู้อื่น 30.86 + 3.42 และค่าเฉลี่ยคะแนน ด้านความเชื่ออํานาจบังเอิญ 22.76 + 446 โดยมีสภาวะฟันผุ ถอน อุด 2.29 + 3.02 ซี่ต่อคน ไม่มีผู้ป่วยเบา หวานที่มีสภาวะปริทันต์ปกติ มีหินน้ําลายร้อยละ 54.90 มีร่องลึกปริทันต์ตั้งแต่ 4-5 มม.ขึ้นไปร้อยละ 41.17 และ มีคราบนุ่มบนตัวฟันเฉลี่ยเท่ากับ 1.93+0.43 พบความแตกต่างอย่างมีนัยสําคัญของคะแนนเฉลี่ยความเชื่อ อํานาจในการควบคุมตนด้านสุขภาพหลายมิติในด้านความเชื่ออํานาจภายนอกระหว่างกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่มี คราบนุ่มบนตัวฟันแตกต่างกัน(p-value = 0.012) แต่ในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่มีสภาวะฟันผุแตกต่างกันและผู้ที่ มีสภาวะปริทันต์แตกต่างกันมีคะแนนเฉลี่ยความเชื่ออํานาจในการควบคุมตนด้านสุขภาพหลายมิติในด้านความ เชื่ออํานาจภายนอกไม่มีความแตกต่างกัน และไม่พบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ยความเชื่ออํานาจภายในตน และคะแนนเฉลี่ยความเชื่ออํานาจบังเอิญของผู้ป่วยเบาหวานที่มีสุขภาพช่องปากแตกต่างกัน