สถานการณ์งานส่งเสริมสุขภาพในโรงเรียนประถมศึกษา

บทคัดย่อ

กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัยได้จัดทําโครงการเพื่อประเมินสถานการณ์การดําเนินงานส่งเสริมสุขภาพ ในโรงเรียนในระดับพื้นที่เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นปัจจุบันเพื่อใช้ประโยชน์ในการปรับการดําเนินงานในโรงเรียนให้มี ประสิทธิภาพวิธีการโดยการสุ่มตัวอย่าง โรงเรียนสังกัดสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จํานวน 6,020 แห่ง เครื่องมือประกอบด้วยแบบสอบถามจัดส่งทางไปรษณีย์ ผลการศึกษา โรงเรียนตอบกลับร้อยละ 37.2 ผู้ตอบ แบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นครูอนามัย(ร้อยละ 31.1) พบว่าร้อยละ 70.5 ของโรงเรียนมีครูอนามัยเพียง 1 คนเฉลี่ยจํานวน แกนนํา ผู้นํานักเรียนโรงเรียนละ 14.8 คน กลุ่ม/ชุมชน โรงเรียนที่บันทึกผลการ ตรวจสุขภาพช่องปากครั้งสุดท้าย ในปี 2546 ร้อยละ 62.9 และในปี 2547 ร้อยละ 36.0 ซึ่งร้อยละ 27.0 ส่งให้ สถานีอนามัยและโรงพยาบาล กิจกรรมการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน โรงเรียนขนาดใหญ่จัดการแปรงฟันน้อยที่สุด (ร้อยละ 52.9) การจัด ให้เด็กแปรงฟันพร้อมกันทั้งโรงเรียน ร้อยละ 48.2 กองทุนแปรงสีฟันและยาสีฟันในโรงเรียนคงมีการดําเนินการอยู่ร้อยละ 25.7 ทันตแพทย์หรือทันตาภิบาลหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขมาให้บริการที่โรงเรียน ร้อยละ 24.7 ครูพาไปสถานบริการ ร้อยละ 14.8 ความปลอดภัยของอาหารในโรงเรียน พบว่าช่วงเช้าโรงเรียนมีร้านหรือ แผงจําหน่ายอาหาร โดยรอบบริเวณ โดยเฉลี่ยโรงเรียนละ 2.4 ร้าน จํานวนแผงจําหน่ายอาหารสูงสุด 20 ร้าน แผงจําหน่ายอาหาร ในช่วงเย็นมีมากกว่าช่วงเช้า โรงเรียนมีโรงอาหารนั่งรับประทาน แยกส่วนชัดเจนร้อยละ 82.1 ผู้ปรุงประกอบอาหารเคยได้รับการอบรมด้าน ความปลอดภัยของอาหารร้อยละ 43.0 งานสุขาภิบาล สิ่งแวดล้อม พบว่า โรงเรียนมีห้องส้วม โดยเฉลี่ย 9.3 ที่ต่อ โรงเรียน จํานวนส้วม 1 ที่ ต่อจํานวนนักเรียนของโรงเรียนทั้งหมด คือ 1: 24.9 การส่งเสริมการออกกําลังกาย เพื่อสุขภาพของ นักเรียน ในระดับประถมศึกษาปีที่ 1-6 มีการจัดชั่วโมงวิชาพลศึกษา โดยเฉลี่ยจํานวน 86 นาทีต่อสัปดาห์ ค่าเฉลี่ย จํานวน 2.2 คาบเรียน ต่อสัปดาห์ โรงเรียนที่มีครูจบสาขาวิชาพลศึกษา ร้อยละ 50.2 สาขาวิชา วิทยาศาสตร์การกีฬา ร้อยละ 5.8 สถานที่สําหรับจัดกิจกรรมออกกําลังกายให้แก่นักเรียน โดยจัดเป็นสนามหรือลานอเนกประสงค์ที่อยู่ กลางแจ้งร้อยละ 65.8 ในร่มร้อยละ 5.1 สรุปและเสนอแนะในกรณี ของสุขภาพช่องปาก พบว่า กิจกรรม เกี่ยวกับ การส่งเสริมทันตสุขภาพยังคงมีการดําเนินการอยู่ หากแต่ความครอบคลุมของกิจกรรมลดน้อยลง ข้อมูลที่ต้องให้ความ สนใจเฝ้าระวังมากขึ้น คือ การจัดการ เรื่องอาหารและขนมในโรงเรียนซึ่งอยู่ในรูปของแผงลอย และร้านค้า ซึ่งไม่มีการควบคุมกํากับอาหารและขนมที่จําหน่ายที่มีผลเสียต่อสุขภาพของนักเรียน ขนาดโรงเรียนเป็นเงื่อนไขหนึ่ง ที่แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการพัฒนาโรงเรียน การปรับเกณฑ์การประเมิน ควรมีความยืดหยุ่นเพียงพอที่จะทําให้ โรงเรียนสามารถใช้ได้อย่างเป็นจริง โดยที่ยังยึดหลักการ มีสุขภาพที่ดีของนักเรียนอยู่