แนวทางการจัดชุดบริการสุขภาพช่องปากที่เหมาะสมในนโยบายประกันสุขภาพถ้วนหน้าของประเทศไทย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ แนวคิดและประสบการณ์การจัดชุดสิทธิ ประโยชน์ทางสุขภาพช่องปากและเสนอแนะการจัดสิทธิประโยชน์ทางทันตกรรมที่เหมาะสมเป็นไปได้สําหรับ บริบทสังคมไทยและสอดคล้องกับความต้องการสุขภาพช่องปาก วิธีการศึกษาประกอบด้วยการทบทวน วรรณกรรมร่วมกับการประเมินผลการจัดชุดสิทธิประโยชน์ทันตกรรมที่จังหวัดปทุมธานี ซึ่งเก็บข้อมูลการรับ บริการทันตกรรม เดือน เมษายน 2543 ถึง ธันวาคม 2544 และการจัดสนทนากลุ่มทั้งฝ่ายผู้จัดบริการและ ผู้รับบริการในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี และการจัดลําดับความสําคัญของประเภทการบริการ การร่วมจ่ายและ เงื่อนไขอื่นๆ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ กลุ่มวิชาชีพ และตัวแทนประชาชน

ผลการศึกษา พบว่าหลังการดําเนินโครงการนโยบายประกันสุขภาพถ้วนหน้า จังหวัดปทุมธานีมีผู้มา รับบริการทันตกรรมเพิ่มขึ้น โดยงานบริการหลัก คือ อุดฟันเพิ่มร้อยละ 25.3 ขูดหินปูนเพิ่มร้อยละ 25.1 และ ถอนฟันเพิ่มร้อยละ 16.2 การจัดสนทนากลุ่มในส่วนผู้จัดบริการจะมีปัญหาเรื่องการตีความ การเพิ่มจํานวน ของผู้รับบริการ และงบประมาณที่ล่าช้าในส่วนการเบิกค่าทําฟันปลอม ในส่วนของผู้รับบริการส่วนใหญ่ ต้องการรับบริการรักษาโรคที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดและปัญหาการบดเคี้ยว การประชุมแสดงความคิดเห็น จากผู้ทรงคุณวุฒิ กลุ่มวิชาชีพ และตัวแทนประชาชนได้จัดลําดับความสําคัญของประเภทงานบริการ แบ่งเป็น 3 ระดับ ประกอบด้วยกลุ่มที่มีความสําคัญระดับต้น ระดับกลาง และระดับท้าย โดยข้อเสนอแนะในการจัดชุด บริการสุขภาพช่องปาก 3 ทางเลือก คือ ทางเลือกที่หนึ่งจัดชุดสิทธิประโยชน์ตามความจําเป็นเต็มรูปแบบ ทางเลือกที่สองจัดชุดบริการตามความจําเป็นแบบมีเงื่อนไข และทางเลือกที่สามจัดชุดบริการตามกลุ่มอายุและ ความจําเป็นแบบมีเงื่อนไข การจะเลือกใช้ทางเลือกใดขึ้นกับทรัพยากร บุคลากร และศักยภาพการจัดบริการ โดยควรให้ความสําคัญกับกลุ่มเด็กและผู้สูงอายุ และควรให้ความสําคัญกับงานส่งเสริมสุขภาพก่อนงานบําบัด รักษาและงานฟื้นฟูสภาพ ด้วยเหตุผลนโยบายแนวคิดการสร้างสุขภาพนซ่อมสุขภาพ ส่วนทางเลือกระหว่าง งานบําบัดรักษาและงานฟื้นฟูสภาพอาจต้องมีการพิจารณาร่วมกับงบประมาณ ศักยภาพและกําลังบุคลากรที่มี