การจำแนกความเสี่ยงต่อโรคฟันผุของเด็กนักเรียนอายุ 13-14 ปี กลุ่มหนึ่งโดยชุดเครื่องมืออย่างง่ายสำหรับหาความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ำลาย

Main Article Content

ยุทธนา ปัญญางาม
พรศรี ปฏิมานุเกษม
ระวีวรรณ ปัญญางาม
โอบเอื้อ เจริญทรัพย์

บทคัดย่อ

ความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลายเป็นดัชนีสําหรับจําแนกความเสี่ยงต่อโรคฟันผุได้ดี นอกจากจะมีวิธีที่จะทําการทดสอบทางห้องปฏิบัติการได้หลายวิธีแล้ว ยังมีการประดิษฐ์ชุดเครื่องมือ สําหรับวิเคราะห์หาความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ให้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ตามชุดสําเร็จรูปเหล่านี้ ต้องอาศัยอุปกรณ์พิเศษและขั้นตอนการสร้างยุ่งยาก การทดลองครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อจําแนก ความเสี่ยงต่อโรคฟันผุสูงของเด็กนักเรียนกลุ่มหนึ่งโดยอาศัยชุดเครื่องมืออย่างง่ายที่ประดิษฐ์ขึ้น โดยอาศัยหลักการไทเทรทด้วยกระดาษกรองชุบกรดเพื่อวัดความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของ น้ําลาย กลุ่มที่ศึกษาเป็นนักเรียนชั้นมัธยมปีที่สองของโรงเรียนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร อายุ ระหว่าง ๑๓ - ๑๔ ปี จํานวน ๓๑๔ คนมีสุขภาพสมบูรณ์ไม่มีโรคประจําตัวและไม่ปรากฏความผิด ปกติของต่อมน้ําลายที่ตรวจพบได้ทางคลินิก บันทึกอัตราฟันผุ ถอน อุด เป็นซี/คน และเก็บน้ําลาย ในระยะกระตุ้น วิเคราะห์ความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลายโดยชุดเครื่องมืออย่างง่าย ทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างระดับความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลายกับระดับความเสี่ยง ต่อโรคฟันผุ ด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวน คํานวณค่าสัมประสิทธิ์การณ์จรตามวิธีของเพียร์สัน และวิเคราะห์ประสิทธิภาพของชุดเครื่องมือโดยการคํานวณความไวและความจําเพาะ ผลการทดลอง พบว่า กลุ่มที่ความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลายต่ํามีอัตราเฉลี่ยฟันผุ ถอน อุด เป็นซี่/คน สูงกว่ากลุ่มอื่นอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p< 0.๐๕) ระดับความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของ น้ําลายมีความสัมพันธ์กับระดับความเสี่ยงต่อโรคฟันผุอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p<0.๐๕) โดยมีขนาด ของความสัมพันธ์เท่ากับ 0.๑๗ ชุดเครื่องมือมีประสิทธิภาพในการจําแนกกลุ่มเสี่ยงต่อโรคฟันผุ สูง ด้วยความไว ร้อยละ ๓๗.๕ และมีความจําเพาะร้อยละ ๗๕.๒ จึงสรุปได้ว่าการวัดความสามารถในการ เป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลายโดยชุดเครื่องมืออย่างง่ายใช้เป็นปัจจัยหนึ่งในขั้นตอนการจําแนกกลุ่มเสี่ยงต่อ โรคฟันผุของประชากรตัวอย่างได้ และเป็นวิธีที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ทางห้องปฏิบัติการสามารถนําไปใช้ ในการศึกษาภาคสนามได้

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ปัญญางาม ย, ปฏิมานุเกษม พ, ปัญญางาม ร, เจริญทรัพย์ โ. การจำแนกความเสี่ยงต่อโรคฟันผุของเด็กนักเรียนอายุ 13-14 ปี กลุ่มหนึ่งโดยชุดเครื่องมืออย่างง่ายสำหรับหาความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ำลาย. Th Dent PH J [อินเทอร์เน็ต]. 30 ธันวาคม 2002 [อ้างถึง 17 กุมภาพันธ์ 2026];7(2):16-2. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ThDPHJo/article/view/213056
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

1. Thylstrup A, Fejerskow O. Textbook of cariology 2nd ed. Copenhagen : Munksgaard; 1994. p. 17 43.
2. Turner NC, Scribner JH, Bell JT. The relationship of titratable acidity, titratable alkalinity and pH to the incidence of dental caries. J Dent Res 1954;33:55-61.
3. Ericsson Y. Clinical investigation of the salivary buffering action. Acta Odont Scand 1959;17:131 - 165. ก น
4. ยุทธนา ปัญญางาม, ดลฤดี แก้วสวาท, อรพินท์ อัจฉรานุกูล, การกําจัดน้ําตาลกลูโคสและคุณสมบัติความ เป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลายในกลุ่มที่มีฟันผุมากและกลุ่มที่มีฟันผุน้อย, ว ทันต จุฬาฯ ๒๕๓๖,๑๑:๑๐๑-๑๑๐.
5. Frostell GA. A colourimetric screening test for evaluation of the buffer capacity of saliva. Swed Dent J 1980;4:81-86.
6. Wikner S, Nedlich U. A clinical evaluation of the ability of the Dentobuff method to estimate buffer capacity of saliva. Swed Dent J 1985;9:45-47.
7. Ericsson D, Bratthall B. Simplified method to estimate salivary buffer capacity. Scand J Dent Res 1989;97:405-40 7.
8. พรศรี ปฏิมานุเกษม, ยุทธนา ปัญญางาม, ระวีวรรณ ปัญญางาม. ชุดเครื่องมืออย่างง่ายสําหรับวัดความสามารถในการเป็นบัฟเฟอร์ของน้ําลาย. ว.ทันต.๒๕๔๕; ๕๒:๑๘๒-๑๙๑.
9. World Health Organization, Oral health survey basic method, WHO, Geneva 1977.
10. Marlay E. The relationship between dental caries and salivary properties at adolescence. Austral Dent J 1970;15:412-422.
11. World Health Organization, Oral health survey basic method, WHO, Geneva 1987.
12. ศรีสุดา ลีละศิธร, ปิยะดา ประเสริฐสม, อังศนา ฤทธิ์อยู่, ขนิษฐ์ รัตนรังสิมา สภาวะโรคฟันผุของประชาชนไทยและปัจจัยที่เกี่ยวข้องระหว่าง พ.ศ.๒๕๒๖-๒๕๔๐. ว ทันต สธ ๒๕๔๔๒ :๗ - ๒๓. 13. กานดา พูนลาภทวี, สถิติเพื่อการวิจัย พิมพ์ครั้งที่ ๑ กรุงเทพมหานคร เฟิสิกส์เซนเตอร์การพิมพ์;๒๕๓๐. หน้า ๑๑๑ และ ๒๔๗.