ทันตแพทย์ในระบบบริการทันตสุขภาพ พ.ศ.2544
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาเรื่องทันตแพทย์ในระบบบริการทันตสุขภาพ พ.ศ. 2544 มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบ ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ จํานวน เพศ อายุ การกระจาย และการศึกษาต่อเนื่องเฉพาะทาง ตลอดจน เวลาที่ให้บริการทันตกรรม และลักษณะการให้บริการทันตกรรมของทันตแพทย์ในระบบบริการทันต สุขภาพของประเทศไทย ข้อมูลเบื้องต้นวิเคราะห์จากฐานข้อมูลที่มีอยู่คือ ฐานข้อมูลสมาชิกทันต แพทยสภา พ.ศ.2544 และฐานข้อมูลบุคลากรด้านทันตสาธารณสุข กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย พ.ศ.2544 ส่วนข้อมูลเวลาที่ให้บริการทันตกรรมและลักษณะการให้บริการทันตกรรม วิเคราะห์ ข้อมูลจากแบบสอบถามทางไปรษณีย์ ผลการศึกษาพบว่าทันตแพทย์ในระบบบริการทันตสุขภาพ ประเทศไทย พ.ศ.2544 มีจํานวน 7,156 คนเป็นทันตแพทย์หญิงมากกว่าทันตแพทย์ชายคิดเป็น สัดส่วน 1 : 0.64 ทันตแพทย์ร้อยละ 50.84 อยู่ในภาคเอกชน ร้อยละ 65.91 มีอายุไม่เกิน 40 ปี ร้อยละ 49.61 มีอายุการทํางานไม่เกิน 10 ปี ทันตแพทย์ร้อยละ 49.17 กระจุกตัวอยู่ใน กรุงเทพมหานคร และอีกร้อยละ 17.64 อยู่ในภาคกลาง สัดส่วนทันตแพทย์ต่อประชากรทั้ง ประเทศเท่ากับ 1 : 8,624 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือน้อยที่สุดเท่ากับ 1 : 24,462 ขณะที่ใน กรุงเทพมหานครมากที่สุดเท่ากับ 1 : 1,605 ทันตแพทย์เฉพาะทางที่มีวุฒิหลังปริญญาทันต แพทยศาสตร์มีน้อยมากคิดเป็นร้อยละ 25.45 ส่วนใหญ่สําเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาที่มีผู้สําเร็จการศึกษามากที่สุดคือศัลยศาสตร์ช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล มีร้อยละ 3.97 และมีเพียงร้อยละ 3.70 ที่ได้รับอนุมัติบัตร/วุฒิบัตรแสดงความรู้ความชํานาญในการประกอบ วิชาชีพทันตกรรม สาขาต่าง ๆ ของทันตแพทยสภา ข้อมูลจากแบบสอบถามซึ่งจัดส่งถึงทันตแพทย์ จํานวน 6,548 คน ได้รับกลับคืนจํานวน 2,475 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 37.80 พบว่าทันตแพทย์ใน ระบบบริการทันตสุขภาพที่ยังให้บริการทันตกรรมมีร้อยละ 94.51 เวลาเฉลี่ยที่ให้บริการทันตกรรม 36.61 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ทันตแพทย์ชายให้บริการทันตกรรม 40.44 ชั่วโมงต่อสัปดาห์มากกว่า ทันตแพทย์หญิงซึ่งให้บริการ 35.56 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ทันตแพทย์เฉพาะทางแต่ละสาขาให้เวลา ในการบริการทันตกรรมเฉลี่ยไม่แตกต่างกัน และยังคงให้บริการด้านทันตกรรมทั่วไปควบคู่ไปกับ การให้บริการเฉพาะทาง เกือบทั้งหมดให้บริการทันตกรรมเฉพาะทางมากกว่าทันตกรรมทั่วไป โดยเฉพาะในสาขาทันตกรรมจัดฟัน สาขาทันตกรรมสําหรับเด็ก และทันตกรรมหัตถการ ใช้เวลา กว่าร้อยละ 74 ในการให้บริการเฉพาะทาง โดยทันตแพทย์สาขาศัลยศาสตร์ช่องปากและ แม็กซิลโลเฟเชียลใช้เวลาในการให้บริการทันตกรรมสูงสุดในระหว่างเวลาราชการ ส่วนสาขา ทันตกรรมจัดฟันใช้เวลาในการให้บริการทันตกรรมสูงสุดในระหว่างนอกเวลาราชการ
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. ทันตแพทย์สมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, วงการทันตแพทย์ไทยและทําเนียบทันตแพทย์ โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม,กรุงเทพ. 2526.
3. อิศระ ยุกตะนันทน์, ปัญหาทันตสุขภาพของประเทศไทย. วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 15 ปีการศึกษา 2515-2516. เอกสารวิจัยส่วนบุคคล
4. สุภาพร กัณห์วานิช และคณะ, 50 ปี ทันตแพทย์จุฬาฯ : ประวัติและวิวัฒนาการ.นําอักษรการพิมพ์กรุงเทพฯ, 2533.
5. พระบําราบนราพาธ. ประวัติการสาธารณสุขแห่งประเทศไทย. ไม่ระบุสถานที่พิมพ์
6. ชนินทร์ เตชะประเสริฐวิทยา และคณะ. 60 ปี คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บริษัทเบียร์บุ๊คพับลิชเชอร์ จํากัด, กรุงเทพฯ. 2543.
7. สุวิทย์ อุดมพาณิชย์, การพัฒนารูปแบบการจัดบริการทันตสาธารณสุขระดับชุมชน. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาสาธารณสุขศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล. 2533
8. Duangjai Lexomboom and komson punyashing. Supply Projections for dentists. Thailand (2001 2002). Original Article.
9. กระทรวงสาธารณสุข. คําสั่งที่ 301 /2504 ลงวันที่ 20 สิงหาคม 2524 เรื่องแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ กําหนดเงื่อนไขการเข้ารับราชการของแพทย์. (เอกสารอัดสําเนา)
10. กรมอนามัย กองทันตสาธารณสุข คณะกรรมการทันตสาธารณสุขแห่งชาติ, โครงการแก้ปัญหาการกระจายทันตแพทย์โดยกําหนดเงื่อนไขในการรับราชการ. 2525. (เอกสารอัดสําเนา)
11. สํานักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, หนังสือสํานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ที่ สร. 0202/6731 ลงวันที่ 21 พฤษภาคม 2525. เรื่องการแก้ไขปัญหาขาดแคลนทันตแพทย์ปฏิบัติงานในชนบท. (เอกสารอัดสําเนา)
12. กระทรวงสาธารณสุข. หลักเกณฑ์และแนวทางปฏิบัติการจ่ายเงินเพิ่มพิเศษสําหรับแพทย์ ทันตแพทย์และเภสัชกรที่ปฏิบัติงานในสถานบริการสาธารณสุข โดยไม่ทําเวชปฏิบัติส่วนตัวหรือปฏิบัติงานโรงพยาบาลเอกชน พ.ศ. 2536. (เอกสารอัดสําเนา)
13. สุวัฒน์ กิตติดิลกกุล, ณิชากร ศิริกนกวิไล. เบี้ยเลี้ยงเหมาจ่ายกับการกระจายกําลังคนด้านสุขภาพ: แก้หรือสร้างปัญหา, เอกสารพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านสุขภาพ 2542, ปีที่ 1 ฉบับที่ 1
14. สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กองโรงพยาบาลภูมิภาค. โครงการจัดบริการแก่ผู้ป่วยทั่วไป (โอ.พี.ดี.) นอกเวลาราชการ 2535. (เอกสารอัดสําเนา)
15. กระทรวงสาธารณสุข. ข้อบังคับของกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย การจ่ายเงินค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ ที่ปฏิบัติราชการในหน่วยบริการอื่นในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ที่ช่วยปฏิบัติงานให้บริการคลินิกนอกเวลาราชการ พ.ศ. 2538. (เอกสารอัดสําเนา)
16. กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการสร้างหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าในระยะเปลี่ยนผ่าน. โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (รสพ.), กรุงเทพฯ. 2544
17. พระราชบัญญัติวิชาชีพทันตกรรม พ.ศ. 2537
18. ทันตแพทยสภา ระเบียบการและข้อกําหนดในการสมัครเป็นสมาชิกทันตแพทยสภา และการสอบขึ้นทะเบียนรับอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพทันตกรรมของทันตแพทย์ที่สําเร็จการศึกษาจากต่างประเทศพ.ศ. 2542
19. สุนทร ระพิสุวรรณ, วีรศักดิ์ เหลืองจามีกร, สมพล เล็กเฟื่องฟู. องค์ประกอบที่จูงใจให้เรียนทันตแพทย์ ของนิสิตทันตแพทย์ปีที่ 1 จุฬาฯ. วารสารทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 7 ฉบับที่ 2 พฤษภาคม - สิงหาคม 2527.
20. ทบวงมหาวิทยาลัย, โครงการพัฒนาอาจารย์สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ ฉบับปรับปรุงเพิ่มเติม พ.ศ. 2540-2550. (เอกสารอัดสําเนา)
21. สํานักงานเลขาธิการทันตแพทยสภา, ฐานข้อมูลสมาชิกทันตแพทยสภา พ.ศ. 2544
22. หนังสือเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0202/7462 ลงวันที่ 24 พฤษภาคม 2532 เรื่องโครงการเพิ่มการผลิตบัณฑิต สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์
23. พิชิต โคตรจรัส. ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อทัศนคติของนักศึกษาทันตแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับนักศึกษาที่ได้รับ
ทุนในประเทศไทยที่จะออกไปปฏิบัติงานในชนบท. เชียงใหม่ทันตแพทยสาร. 2534
24. พลสิทธิ์ บัวศรี และคณะ, การประมาณระยะเวลาเพื่อยกเลิกทันตแพทย์คู่สัญญาของกระทรวงสาธารณสุข 2538. (ไม่ระบุสถานที่พิมพ์)
25. พิสุทธิ์ สังขะเวส, วัลลภ ภูวพานิช และสุมล ยุทธสารประสิทธิ์ ผลของการฝึกปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชนต่อความรู้ความเข้าใจ และทัศนะของนักศึกษาทันตแพทยศาสตร์ วารสารทันต.มหิดล 2531
26. เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการสมาชิกผู้บริหาร คณะทันตแพทยศาสตร์ แห่งประเทศไทย ปี 2536. โรงแรมฮอลิเดย์ อินน์ แม่โขงรอยัล จังหวัดหนองคาย
27. พิศักดิ์ องค์ศิริมงคล. ข้อเสนอการปฏิรูประบบบริการทันตสุขภาพไทยในทศวรรษหน้า. สํานักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทอง, กรุงเทพฯ. 2542
28. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. แนวทางการพัฒนากําลังคนด้านทันตสาธารณสุขเพื่อบรรลุเป้าหมายทางทันตสุขภาพของประเทศไทย, โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก, 2529.
29. คณะทํางานกลุ่มผู้ให้บริการทางทันตกรรม. ผลการศึกษาวิจัยความต้องการกําลังคนด้านสุขภาพ กลุ่มผู้ให้บริการด้านทันตกรรม. เอกสารประกอบการประชุมเพื่อเสนอผลการศึกษาวิจัยโครงการพัฒนากําลังคนด้านสุขภาพ. โรงแรมรามาการ์เด้นส์ กรุงเทพมหานคร. 2539
30. วิลาวัลย์ ศรีภิรมย์มิตร และคณะ, การศึกษาความต้องการการศึกษาต่อเนื่องของทันตแพทย์ที่รับราชการสังกัดกระทรวงสาธารณสุข รายงานการวิจัย, 2534.
31. คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ผลการศึกษาถึงปัญหาและอุปสรรคที่เกี่ยวข้องกับทันตแพทย์คู่สัญญา. รายงานการสัมมนาทางวิชาการ สมาชิกผู้บริหารคณะทันตแพทยศาสตร์ แห่งประเทศไทย ประจําปี 2535. (เอกสารอัดสําเนา)
32. โกเมศ วิชชาวุธ และจารุวัฒน์ บุษราคัมรุหะ, สถานการณ์ทันตบุคลากรในโรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป พ.ศ.2536-2540. วิทยาสารทันตสาธารณสุข ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 กค. - ธค. 2541.
33. ข้อบังคับทันตแพทยสภาว่าด้วยหลักเกณฑ์การออกหนังสืออนุมัติบัตรหรือวุฒิบัตร แสดงความรู้ ความชํานาญในการประกอบวิชาชีพทันตกรรมสาขาต่าง ๆ พ.ศ.2539.
34. หนังสือสํานักงาน ก.พ. ที่ นร 0708.8/878 ลงวันที่ 2 สิงหาคม 2542 เรื่องการกําหนดอัตราเงินเดือน
35. คําสั่งทันตแพทยสภา ที่ 8/2540 เรื่องการออกหนังสืออนุมัติบัตรให้แก่อนุกรรมการฝึกอบรมและสอบ
36. J. Timothy Newton , Nicki Thorogood and David E.Gibbons. The work patterns of male and female dental practitioners in the United Kingdom. International dental journal(2000) 50,61 -68(www.fdiworlddental.org/assets/pdf/idjabstracts/abstract 10.pdf)
37. โกเมศ วิชชาวุธ, จารุวัฒน์ บุษราคัมรุหะ และณัฏฐิณา รังสินธุ์, การให้บริการทันตกรรมนอกเวลาราชการ ในโรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป (พ.ศ.2541). วิทยาสารทันตสาธารณสุข ปีที่ 3 ฉบับที่ 1 มค. - มิย.2541.
38. กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. รายงานผลการสํารวจสภาวะทันตสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 5 พ.ศ.2543 2544.โรงพิมพ์สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จํากัด. กรุงเทพฯ, 2545.
39. สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ, ปิยะดา ประเสริฐสม, ศิริเกียรติ เหลียงกอบกิจ, จันทนา อึ้งชูศักดิ์ และคณะ ทางเลือกระบบบริการ เพื่อทันตสุขภาพของคนไทย.โรงพิมพ์สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จํากัด.กรุงเทพฯ 2542.
40. ศิริชัย ชูประวัติ, เนาวสรรค์ ทับทิมโต, แสวง โพธิ์ไทรย์, เจียรนัย โพธิ์ไทรย์ และคณะ, การศึกษาจํานวนและประเภทของทันตบุคลากรที่เหมาะสมต่อการให้บริการทันตกรรมในโรงพยาบาลระดับจังหวัดรายงานการวิจัย, 2533.
41. ชาญชัย โห้สงวน, โสภิตา ทวีถาวรสวัสดิ์ และสุคนธา อิศรวิริยะกุล. การใช้บริการทันตกรรมของผู้ประกันตนภายใต้พระราชบัญญัติประกันสังคม. วิทยาสารทันตแพทยศาสตร์, ปีที่ 51 ฉบับที่ 4.กค. สค. 2544
