การประเมินผลการปฏิบัติงานของทันตาภิบาลในสถานีอนามัยขนาดใหญ่ 7 แห่ง จังหวัดลพบุรี ปี 2539

บทคัดย่อ

กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายพัฒนาคุณภาพบริการในสถานีอนามัยขนาดใหญ่ ในแผนฯ 7 ตาม โครงการทศวรรษแห่งการพัฒนาสถานีอนามัย โดยงานทันตสาธารณสุขกําหนดให้มีการบริการทันตสาธารณสุขระดับ Primary Dental Care โดยมีทันตาภิบาลไปอยู่ประจํา ปี 2539 จังหวัดลพบุรีมีสถานีอนามัย ขนาดใหญ่ที่มีทันตาภิบาล 7 แห่ง ใน 6 อําเภอ เพื่อนําไปสู่การปรับปรุงระบบการสนับสนุนบริการที่มีประสิทธิภาพ การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลระบบการสนับสนุน และผลการปฏิบัติงานของทันตาภิบาลที่ ปฏิบัติงานในสถานีอนามัยขนาดใหญ่ ศึกษาแบบ Cross sectional study โดยสร้างเครื่องมือสํารวจความคิด เห็นผู้เกี่ยวข้องต่อผลการปฏิบัติงานของทันตาภิบาลคือ สาธารณสุขอําเภอ หัวหน้าสถานีอนามัย ทันตา ภิบาลทุกคน และประชาชนที่มารับบริการที่สถานีอนามัย ตําบลละ 40 คน

ผลการศึกษาพบว่าทันตาภิบาลที่ปฏิบัติงานในสถานีอนามัยขนาดใหญ่เป็นทันตาภิบาลใหม่ (ร้อยละ 70) ผลงานการบริการทันตกรรมทั้ง 7 แห่ง เมื่อเทียบเกณฑ์ Primary Dental Care สามารถทําได้ตามเกณฑ์ ยกเว้นงานด้านการอุดฟันเนื่องจากปัญหาครุภัณฑ์เสียบ่อยสัดส่วนผลงานการปฏิบัติงานในด้านทันตสาธารณสุข : งานด้านอื่นๆ เท่ากับ 70 : 30 สาธารณสุขอําเภอและหัวหน้าสถานีอนามัยทั้งหมดสนับสนุนให้ดําเนิน นโยบายทันตสาธารณสุขระดับตําบลต่อไป ในด้านความพึงพอใจต่อการให้บริการของทันตาภิบาล พบว่า ทันตาภิบาล 6 คน คิดว่างานทันตสาธารณสุขในสถานีอนามัยขนาดใหญ่นั้นน่าสนใจ แต่ถ้าให้โอกาสโยกย้าย จะขอย้ายไปปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชน 3 คน โดยให้เหตุผลอยากทํางานในโรงพยาบาลมากกว่า จาก การสัมภาษณ์ประชาชนใน 7 ตําบล 277 คน พบผู้เคยใช้บริการทันตกรรมในสถานีอนามัยขนาดใหญ่ ร้อยละ 46.6 ส่วนใหญ่มารับบริการถอนฟัน (ร้อยละ 72.1) เหตุผลส่วนใหญ่ที่ไปใช้บริการคือ ใกล้บ้านและบริการดี ส่วนสาเหตุของผู้ที่ไม่ใช้บริการที่สถานีอนามัยสูงสุดคือ ไม่ทราบว่ามีบริการ ไกลและไปแล้วไม่เจอหมอรวม ร้อยละ 57.5 ปัญหา อุปสรรคสําคัญต่อการให้บริการคือ ครุภัณฑ์ทันตกรรมเสียบ่อย ใช้เวลาในการติดต่อ ซ่อมบํารุงนาน การประเมินผลชี้ให้เห็นว่า การจัดบริการทันตสาธารณสุขโดยให้มีทันตาภิบาลไปอยู่ประจําใน สถานีอนามัยขนาดใหญ่นั้น แม้ว่าจะมีจุดอ่อนและปัญหาอุปสรรคอยู่บ้าง ผู้เกี่ยวข้องส่วนใหญ่สนับสนุนให้ โครงการนี้ดําเนินการต่อไป