ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาต่อการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น กรณีศึกษาในอำเภอนิคมคำสร้อย จังหวัดมุกดาหาร

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาต่อการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น รวมทั้งปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นจำนวน 148 คน เก็บรวบรวมข้อมูลก่อนการทดลองโดยใช้แบบสอบถามความรู้ และความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากขั้นพื้นฐาน ขั้นปฏิสัมพันธ์ และขั้นวิจารณญาณ จากนั้น   จัดกิจกรรมบูรณาการร่วมกับโรงเรียน และคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ เพื่อสร้างโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ ด้วยการมีนโยบายสาธารณะและจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก      เก็บข้อมูลอีกครั้งหลังจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและมหกรรมการแสดงความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของนักเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลแบบ t-test และ ANOVA ที่ระดับนัยสำคัญ 5% ผลการศึกษาพบว่า        กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เรื่องสุขภาพช่องปากอยู่ในระดับปานกลาง โดยนักเรียนหญิงที่ปราศจากฟันผุ มีเกรดเฉลี่ย      ในระดับสูง มีความรู้เรื่องสุขภาพช่องปากระดับสูง เคยเข้ารับบริการ ทันตกรรมอย่างสม่ำเสมอ และนักเรียนที่ผู้ปกครองมีอาชีพรับราชการ จะมีความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากที่มากกว่า ภายหลังจากที่เข้าร่วมโปรแกรมสุขศึกษาพบว่า คะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากขั้นพื้นฐานเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แต่ไม่พบความแตกต่างของคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากในขั้นปฏิสัมพันธ์และขั้นวิจารณญาณ ดังนั้นจึงควรเพิ่มการพัฒนาโปรแกรมสุขศึกษาเพื่อให้สามารถเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ   ช่องปากในขั้นปฏิสัมพันธ์และขั้นวิจารณญาณ อันจะทำให้นักเรียนเกิดการปฏิบัติและจัดการตนเอง รวมทั้งสามารถชี้แนะเรื่องสุขภาพส่วนบุคคล ครอบครัว และชุมชนเพื่อสุขภาพช่องปากที่ดียิ่งขึ้น