การศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพช่องปากในสถานประกอบการต่อความรอบรู้และพฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ปฏิบัติงาน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากในสถานประกอบการ ผ่านการวัดระดับความรอบรู้และพฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ปฏิบัติงาน สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบสองชั้นภูมิ โดยชั้นที่ 1 สุ่มสถานประกอบการแบบเฉพาะเจาะจง และชั้นที่ 2 สุ่มผู้ปฏิบัติงานแบบบังเอิญจากผู้ปฏิบัติงานในสถานประกอบการที่มีการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพช่องปากต่อเนื่องอย่างน้อย 2 ปี และสถานประกอบการที่ไม่มีการดำเนินงานดังกล่าว กลุ่มละ 9 แห่ง จำนวนทั้งหมด 678 คน เก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 1 - 30 กันยายน 2567 โดยการตอบแบบสอบถามด้วยตนเองในแบบฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไป ข้อมูลความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก และข้อมูลพฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปาก โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างกลุ่มผู้ปฏิบัติงานในสถานประกอบการที่มีการดำเนินงาน และไม่มีการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก โดยใช้สถิติ independent samples t-test ผลการศึกษาพบว่า สถานประกอบการที่มีการดำเนินงาน และไม่มีการดำเนินโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก มีผู้ปฏิบัติงานที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากเพียงพอ ร้อยละ 70.8 และ 50.5 ตามลำดับ และมีคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากเฉลี่ย 91.4 และ 79.9 คะแนน ตามลำดับ (จากคะแนนเต็ม 136 คะแนน) ซึ่งมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) นอกจากนี้ สถานประกอบการที่มีการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ยังพบผู้ปฏิบัติงานมีพฤติกรรมแปรงฟันนานอย่างน้อย 2 นาที ร้อยละ 67.0 และไปพบทันตแพทย์ในปีที่ผ่านมา ร้อยละ 90.3 ซึ่งสูงกว่าสถานประกอบการที่ไม่มีการดำเนินโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ที่พบการแสดงพฤติกรรมดังกล่าวเพียงร้อยละ 12.8 และ 29.8 ตามลำดับ ซึ่งมีความแตกต่างอย่างที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นนี้ แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากที่ส่งผลต่อความรอบรู้ และพฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปากผู้ปฏิบัติงานในสถานประกอบการที่ร่วมโครงการ