การให้ความหมาย คุณค่า และรูปแบบในการเคี้ยวหมากของผู้สูงอายุบ้านเปิ่งเคลิ่ง ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้ความหมายและคุณค่า รวมถึงรูปแบบของการเคี้ยวหมากของผู้สูงอายุในหมู่บ้านเปิ่งเคลิ่ง ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ซึ่งเป็นพื้นที่ชายแดนไทย-พม่า มีการปลูกต้นหมากมากเป็นอันดับต้นของอำเภอ ผู้สูงอายุยังนิยมเคี้ยวหมาก และพบข้อมูลผู้ป่วยมะเร็งช่องปากจำนวนมากที่สุดในอำเภอ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตโดยการคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจง เป็นผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่เคี้ยวหมากหรือเคยเคี้ยวหมาก และสามารถสื่อสารด้วยภาษาไทยหรือภาษากะเหรี่ยง จำนวน 13 คน เก็บข้อมูลในช่วงเดือนสิงหาคมถึงธันวาคม พ.ศ.2567 ผลการศึกษาพบว่าการให้ความหมายของการเคี้ยวหมากในผู้สูงอายุบ้านเปิ่งเคลิ่ง มี 3 ประเด็น ได้แก่ การเคี้ยวหมากเพื่อความเพลิดเพลินยามว่าง เป็นเรื่องปกติธรรมดา แม้แต่เด็ก วัยรุ่น และผู้ใหญ่ในชุมชนก็ชอบเคี้ยวหมาก การเคี้ยวหมากไม่เป็นอันตราย ส่งผลกระทบต่อช่องปากเพียงเล็กน้อย และการเคี้ยวหมากแก้ง่วงนอนและช่วยให้ตื่นตัว ส่วนรูปแบบของการเคี้ยวหมากในชุมชนมี 2 แบบ ได้แก่ การเคี้ยวหมากที่ทำเองที่บ้าน และการเคี้ยวหมากที่ซื้อจากร้านค้าโดยผู้สูงอายุชอบเคี้ยวหมากที่ทำเองที่บ้านมากกว่า เนื่องจากมีรสชาติดีกว่าสะอาด และปลอดภัยมากกว่าหมากที่ซื้อจากร้านค้า ข้อเสนอแนะการวิจัย ควรเพิ่มการให้ความรู้เรื่องอันตรายของการเคี้ยวหมากแก่กลุ่มผู้สูงอายุ