ภาวะแคลเซียมต่ำที่เกิดขึ้นล่าช้าหลังการผ่าตัดต่อมพาราไทรอยด์ในสุนัขที่เป็นมะเร็งต่อมพาราไทรอยด์
คำสำคัญ:
ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ, ภาวะแคลเซียมในเลือดสูง, การตัดต่อมพาราไทรอยด์, มะเร็งของต่อมพาราไทรอยด์บทคัดย่อ
ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ (hypocalcemia) เป็นความผิดปกติของอิเล็กโทรไลต์ที่พบได้บ่อยในสุนัขภายหลังจากการผ่าตัดนำต่อมพาราไทรอยด์ออก (parathyroidectomy) ซึ่งมักพบภายในระยะเวลา 2 ถึง 4 วันภายหลังการผ่าตัด รายงานสัตว์ป่วยฉบับนี้นำเสนอสุนัขพันธุ์เชาเชา เพศเมีย ทำหมันแล้ว อายุ 11 ปี ที่เข้ารับการวินิจฉัยหาสาเหตุของภาวะเบื่ออาหารและตรวจพบภาวะแคลเซียมในเลือดสูงแบบต่อเนื่อง โดยมีระดับแคลเซียมอิสระในเลือด (Ionized calcium) เท่ากับ 2.08 มิลลิโมลต่อลิตร การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) พบการขยายขนาดของต่อมพาราไทรอยด์บริเวณขั้วบนภายนอกฝั่งซ้ายและขั้วล่างภายในฝั่งขวา ผลอัลตราซาวนด์ช่องท้องพบแร่ธาตุสะสมขนาดเล็กหลายตำแหน่งในไตทั้งสองข้าง โดยความผิดปกติเหล่านี้สอดคล้องกับภาวะต่อมพาราไทรอยด์ทำงานเกินแบบปฐมภูมิ (primary hyperparathyroidism) จึงได้ทำการผ่าตัดนำต่อมพาราไทรอยด์บริเวณขั้วบนภายนอกฝั่งซ้ายและขั้วล่างภายในฝั่งขวาออก ผลการตรวจชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยาพบการเพิ่มจำนวนของเซลล์ประสาทต่อมไร้ท่อที่มีลักษณะนิวเคลียสไม่สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นลักษณะของมะเร็งของต่อมพาราไทรอยด์ (parathyroid carcinoma) การติดตามระดับแคลเซียมอิสระในเลือด ในซีรั่มต่อเนื่องเป็นเวลา 5 วันหลังผ่าตัด ไม่พบภาวะแคลเซียมต่ำ แต่ในวันที่ 12 หลังผ่าตัด ระดับแคลเซียมอิสระในเลือดลดลงจาก 2.08 มิลลิโมลต่อลิตร เหลือ 0.6 มิลลิโมลต่อลิตร โดยสุนัขแสดงอาการทางคลินิกของภาวะแคลเซียมต่ำ ได้แก่ กล้ามเนื้อกระตุกและชักเกร็ง จึงทำการรักษาด้วยแคลเซียมกลูโคเนตความเข้มข้นร้อยละ 10 ทางหลอดเลือดดำ ขนาดยา 1 มิลลิลิตรต่อกิโลกรัม ต่อเนื่อง 3 วัน จากนั้นให้ แคลซิไตรออลทางการกิน ขนาดยา 0.01 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม วันละ 2 ครั้ง เป็นระยะเวลา 7 วัน ภายใน 4 วันหลังการรักษาด้วยแคลซิไตรออล ไม่พบอาการผิดปกติทางคลินิก และระดับแคลเซียมอิสระในเลือด เพิ่มขึ้นสู่ระดับปกติ (1.45 มิลลิโมลต่อลิตร) จึงทำการปรับลดขนาดยาแคลซิไตรออล ลงเป็นวันละครั้ง 7 วัน และ วันเว้นวันอีก 14 วัน และหยุดยารวมระยะเวลาในการรักษาด้วยยาแคลซิไตรออลทั้งหมดเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ หลังหยุดการรักษา 2 สัปดาห์ ระดับแคลเซียมอิสระในเลือดยังคงอยู่ในช่วงปกติ (1.26 มิลลิโมลต่อลิตร) และไม่พบอาการของภาวะแคลเซียมต่ำ
เอกสารอ้างอิง
Arbaugh M, Smeak D, Monnet E. Evaluation of preoperative serum concentrations of ionized calcium and parathyroid hormone as predictors of hypocalcemia following parathyroidectomy in dogs with primary hyperparathyroidism: 17 cases (2001–2009). J Am Vet Med Assoc. 2012;241(2):233-6.
Assadipour Y, Zhou H, Kuo E, Haigh P, Adams A, Yeh M. End-organ effects of primary hyperparathyroidism: A population-based study. Surgery. 2019;165:99-105.
Baum J, Boston S, Case J. Prevalence of adrenal gland masses as incidental findings during abdominal computed tomography in dogs: 270 cases (2013–2014). J Am Vet Med Assoc. 2016;249(10):1165-9.
Berger B, Feldman EC. Primary hyperparathyroidism in dogs: 21 cases (1976–1986). J Am Vet Med Assoc. 1987;191(3):350-6.
Burkhardt S, Sumner J, Mann S. Ambidirectional cohort study on the agreement of ultrasonography and surgery in the identification of parathyroid pathology, and predictors of postoperative hypocalcemia in 47 dogs undergoing parathyroidectomy due to primary hyperparathyroidism. Vet Surg. 2021;50:1379-88.
Capen C. Tumors and nonneoplastic cysts of the parathyroid gland. In: Meuten DJ, editor. Tumors in domestic animals. 4th ed. Ames, IA: Iowa State Press; 2002. p. 665-9.
Champion C, Miller A, Parry S, Demeter E. Immunohistochemical and histomorphologic characterization of canine neoplasms of the disseminated neuroendocrine system. Vet Pathol. 2025;62:490-501.
Coady M, Fletcher D, Goggs R. Severity of ionized hypercalcemia and hypocalcemia is associated with etiology in dogs and cats. Front Vet Sci. 2019;6:276.
Cordella A, Bertaccini J, Rondena M, Zoia A, Bertolini G. Multidetector-row CT findings in dogs with different primary parathyroid gland diseases. Vet Sci. 2022;9(6):273.
Corsini A, Dondi F, Serio D, Zamagni S, Golinelli S, Fernandez M, et al. Calcium and phosphate homeostasis in dogs with newly diagnosed naturally occurring hypercortisolism. J Vet Intern Med. 2021;35:1265-73.
Cortadellas O, Del Palacio M, Talavera J, Bayón A. Calcium and phosphorus homeostasis in dogs with spontaneous chronic kidney disease at different stages of severity. J Vet Intern Med. 2010;24(1):73-9.
Dear J, Kass P, Della Maggiore A, Feldman E. Association of hypercalcemia before treatment with hypocalcemia after treatment in dogs with primary hyperparathyroidism. J Vet Intern Med. 2017;31:349-54.
Erickson AK, Regier PJ, Watt MM, Ham KM, Marvel SJ, Wallace ML, et al. Incidence, survival time, and surgical treatment of parathyroid carcinomas in dogs: 100 cases (2010–2019). J Am Vet Med Assoc. 2021;259(11):1309-17.
Gagliardo T, Ruggeri R, Di Paola A, Baroni M, Cherubini G, Gallucci A, et al. Clinical features of muscle cramp in 14 dogs. J Vet Intern Med. 2020;35(2):372-7.
Gear R, Neiger R, Skelly BJ, Herrtage M. Primary hyperparathyroidism in 29 dogs: diagnosis, treatment, outcome and associated renal failure. J Small Anim Pract. 2005;46(1):10-6.
Graham K, Wilkinson M, Ja C, Dhand N, Churcher R. Intraoperative parathyroid hormone concentration to confirm removal of hypersecretory parathyroid tissue and time to postoperative normocalcaemia in nine dogs with primary hyperparathyroidism. Aust Vet J. 2012;90(6):203-9.
Groman RP. Acute management of calcium disorders. Top Companion Anim Med. 2012;27(4):167-71.
Hilbe M, Sydler T, Fischer L, Naegeli H. Metastatic calcification in a dog attributable to ingestion of a tacalcitol ointment. Vet Pathol. 2000;37:490-2.
Holowaychuk M, Birkenheuer A, Li J, Marr H, Boll A, Nordone S. Hypocalcemia and hypovitaminosis D in dogs with induced endotoxemia. J Vet Intern Med. 2012;26(2):244-51.
Jores K, Kessler M. Primary hyperparathyroidism in the dog: diagnosis, therapy and postoperative management in 19 dogs. Tierarztl Prax K. 2011;39(6):389-96.
Kohart NA, Elshafae SM, Breitbach JT, Rosol TJ. Animal models of cancer-associated hypercalcemia. Vet Sci. 2017;4(2):21.
Kuwata K, Shibutani M, Kemmochi Y, Taniai E, Morita R, Ogawa BI, et al. A neuroendocrine carcinoma of undetermined origin in a dog. J Toxicol Pathol. 2010;23:151-5.
Li Y, Simonds WF, Chen H. A Comparative Genomic Analysis of Parathyroid Adenomas and Carcinomas Harboring Heterozygous Germline CDC73 Mutations. J Clin Endocrinol Metab. 2025;110(2):429-40.
Milovancev M, Schmiedt CW. Preoperative factors associated with postoperative hypocalcemia in dogs with primary hyperparathyroidism that underwent parathyroidectomy: 62 cases (2004–2009). J Am Vet Med Assoc. 2013;242(4):507-15.
Mooney CT, Shiel RE, Sekiya M, Dunning M, Gunn E. A Preliminary Study of the Effect of Hyperadrenocorticism on Calcium and Phosphate Concentrations, Parathyroid Hormone and Markers of Bone Turnover in Dogs. Front Vet Sci. 2020;7:311.
Mu Y, Zhao Y, Zhao J, Zhao Q, Zhang Y, Li Y, et al. Factors influencing serum calcium levels and the incidence of hypocalcemia after parathyroidectomy in primary hyperparathyroidism patients. Front Endocrinol (Lausanne). 2023;14:1276992.
Repasy A, Selmic L, Kisseberth W. Canine apocrine gland anal sac adenocarcinoma: A review. Top Companion Anim Med. 2022;47:100682.
Russo C, Simonelli S, Luz M, Moreno I, Carrera A, Bracarense A. Hypercalcemia in bitches with malignant mammary neoplasms. Pubvet. 2021;15(8):1-8.
Sawyer E, Northrup N, Schmiedt C, Culp W, Rassnick K, Garrett L, et al. Outcome of 19 dogs with parathyroid carcinoma after surgical excision. Vet Comp Oncol. 2012;10(1):57-64.
Strumpf A, Selmic L, Husbands B. Evaluation of the clinical outcome of hypercalcemia of malignancy and concurrent azotemia in dogs with lymphoma. J Vet Intern Med. 2023;38:308-15.
Travail V, Motta C, Lea C, Salas-Garcia A, Clarke K, Lombardo S, et al. Plasma parathyroid hormone concentration as a predictor of postoperative hypocalcemia in dogs diagnosed with primary hyperparathyroidism and treated with parathyroidectomy. J Vet Intern Med. 2025;39(2):e70016.
Wermers RA, Griebeler ML, Thapa P, Hathcock MA, Kearns AE. Survival in primary hyperparathyroidism over five decades (1965–2010): a population-based retrospective study. Bone. 2021;152:116099.
Wilson JW, Harris SG, Moore WD, Leipold HW. Primary hyperparathyroidism in a dog. J Am Vet Med Assoc. 1974;164(9):942-6.
Xu J, Kong N, Bai N, Zhang Z, Cui A, Tan S, et al. Identification of novel risk factors for postoperative severe hypocalcemia in patients with primary hyperparathyroidism undergoing parathyroidectomy. BMC Endocr Disord. 2024;24(1):88.
Young KM, Degner DA. Surgical description and outcome of ultrasound-guided minimally invasive parathyroidectomy in 50 dogs with primary hyperparathyroidism. Vet Surg. 2023;52(1):18-25.
Zandvliet M. Canine lymphoma: a review. Vet Q. 2016;36:104-76.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Animal Science ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Animal Science ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร Journal of Applied Animal Science หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสาร Journal of Applied Animal Science ก่อนเท่านั้น
