การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือดในห้องผู้ป่วยหนักอายุรกรรม โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
ระบบการดูแล, ภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือด, ห้องผู้ป่วยหนักอายุรกรรมบทคัดย่อ
บทนำ: ภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือดเป็นภาวะที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง จึงจำเป็นต้องมีระบบการดูแลที่ชัดเจน
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและประเมินผลระบบการดูแลผู้ป่วยช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือดห้องผู้ป่วยหนักอายุร
กรรม โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
วิธีการดำเนินการวิจัย: การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ ผู้ร่วมวิจัย คือ พยาบาลวิชาชีพ 60 คน และ ผู้ป่วยที่มีภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือด 57 ราย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ ระบบการดูแลผู้ป่วยที่พัฒนาขึ้น แบบบันทึกการทบทวนเวชระเบียน แนวคำถามสนทนากลุ่ม แบบสังเกตการปฏิบัติงาน แบบประเมินบันทึกทางการพยาบาล และแบบวัดความรู้ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบ t-test, chi-square และ Fisher's exact test
ผลการวิจัย: ระบบการดูแลที่พัฒนาขึ้นส่งผลต่อผลลัพธ์เชิงระบบ 2 ผลลัพธ์ ได้แก่ 1) ระบบการดูแลผู้ป่วย พบว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ พฤติกรรมการปฏิบัติ และความสมบูรณ์ของการบันทึกทางการพยาบาลตามมาตรฐาน 7 ASPECTS of care ของพยาบาลเพิ่มขึ้นกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) อัตราการได้รับยาปฏิชีวนะขนาดแรกของการรักษาภายใน 1 ชั่วโมง เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 75.40 เป็นร้อยละ 89.50 และอัตราการเสียชีวิตลดลงจากร้อยละ 63.15 เหลือร้อยละ 43.85 และ 2) การนำระบบไปใช้ พบว่า พยาบาลสามารถนำระบบไปปฏิบัติจริงในบริบทวิกฤต และเกิดระบบขนส่งยาปฏิชีวนะเชิงรุกนอกเวลาราชการร่วมกับทีมสหวิชาชีพ และได้บทเรียนเชิงนโยบายว่า ควรกำหนดผู้รับผิดชอบระบบ พัฒนาสมรรถนะและการนิเทศทางคลินิก จัดระบบส่งมอบยาปฏิชีวนะที่รวดเร็ว และสนับสนุนทรัพยากรอย่างต่อเนื่อง
สรุปผลและข้อเสนอแนะ: ระบบที่พัฒนาช่วยให้กระบวนการดูแลผู้ป่วยวิกฤตมีความชัดเจน เพิ่มการเข้าถึงการรักษาที่สำคัญ และพบแนวโน้มอัตราการเสียชีวิตลดลง จึงควรประยุกต์ใช้ในห้องผู้ป่วยวิกฤตอื่น โดยขับเคลื่อนผ่านพยาบาลผู้จัดการรายกรณี การนิเทศทางคลินิก และการกำกับติดตามระบบยาและการบันทึกทางการพยาบาลอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2544). การประกันคุณภาพการพยาบาล: งานบริการพยาบาลผู้ป่วยใน. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2568). มาตรฐานและการประเมินคุณภาพการบริการพยาบาลผู้ป่วยหนัก. กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายละเอียดตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุขฉบับปรับปรุง ครั้งที่ 2 ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2023/02/Kpi_template_edit_2.pdf
พัชนีภรณ์ สุรนาทชยานันท์, วนิดา เคนทองดี, และสุพัตรา กมลรัตน์. (2561). การพัฒนาระบบการพยาบาลผู้ป่วยภาวะติดเชื้อในโรงพยาบาลเลย. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 36(1), 207–215. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/127444
ยุวดี เทียมสุวรรณ, อรชร มาลาหอม, ธีรนุช ยินดีสุข, ประภัสสร ควาญช้าง, นุสรา ประเสริฐศรี. (2560). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดในผู้ป่วยหนัก โดยใช้การจัดการรายกรณี ในโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อุบลราชธานี. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 35(1), 184–193. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/85380
ศศิธร รักษนาเวศ. (2563). ผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดในหอผู้ป่วย อายุรกรรมหญิง โรงพยาบาลพัทลุง. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ; 2(2) : 70-80. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/HSJT/article/view/243379
ศูนย์วิจัยคาร์ดิโอเมตาบอลิก โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์. (2564). รายงานสถิติโรคผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ ประจำปี พ.ศ. 2564. (รายงานภายในหน่วยงาน)
ศูนย์วิจัยคาร์ดิโอเมตาบอลิก โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์. (2566). รายงานสรุปตัวชี้วัดการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดของโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ ประจำปื พ.ศ. 2566. (รายงานภายในหน่วยงาน)
Benner, P. (1984). From novice to expert: Excellence and power in clinical nursing practice. Menlo Park: Addison-Wesley; 1984.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed). Lawrence Erlbaum Associates.
Donabedian, A. (1980). Explorations in quality assessment and monitoring: Vol. 1. The definition of quality and approaches to its assessment. Health Administration Press.
Evans, L., Rhodes, A., Alhazzani, W., Antonelli, M., Coopersmith, C. M., French, C., Machado, F. R., McIntyre, L., Ostermann, M., Prescott, H. C., Schorr, C., Simpson, S., Wiersinga, W. J., Alshamsi, F., Angus, D. C., Arabi, Y., Azevedo, L., Beale, R., Beilman, G., ... Levy, M. M. (2021). Surviving sepsis campaign: International guidelines for management of sepsis and septic shock 2021. Intensive Care Medicine, 47(11), 1181–1247. https://doi.org/10.1007/s00134-021-06506-y
GBD 2021 Global Sepsis Collaborators. (2025). Global, regional, and national sepsis incidence and mortality, 1990–2021: A systematic analysis. The Lancet Global Health, 13(12), e2013–e2026. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(25)00356-0
Kemmis, S., McTaggart, R., & Nixon, R. (2014). The action research planner: Doing critical participatory action research. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-4560-67-2
Khwannimit, B., Bhurayanontachai, R., & Vattanavanit, V. (2019). Comparison of the accuracy of three early warning scores with SOFA score for predicting mortality in adult sepsis and septic shock patients admitted to intensive care unit. Heart & Lung, 48(3), 240–244. https://doi.org/10.1016/j.hrtlng.2019.02.005
Schorr, C. A., Seckel, M. A., Papathanassoglou, E., & Kleinpell, R. (2022). Nursing implications of the updated 2021 surviving sepsis campaign guidelines. American Journal of Critical Care, 31(4), 329–336. https://doi.org/10.4037/ajcc2022324
Singer, M., Deutschman, C. S., Seymour, C. W., Shankar-Hari, M., Annane, D., Bauer, M., Bellomo, R., Bernard, G. R., Chiche, J.-D., Coopersmith, C. M., Hotchkiss, R. S., Levy, M. M., Marshall, J. C., Martin, G. S., Opal, S. M., Rubenfeld, G. D., van der Poll, T., Vincent, J.-L., & Angus, D. C. (2016). The third international consensus definitions for sepsis and septic shock (Sepsis-3). JAMA, 315(8), 801–810. https://doi.org/10.1001/jama.2016.0287
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีอุดรธานี

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
