ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมป้องกันภาวะน้ำเกินและน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างการฟอกเลือดในผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม

บทคัดย่อ

     การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมป้องกันภาวะน้ำเกินและน้ำหนักตัวระหว่างการฟอกเลือดในผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม 3 ครั้งต่อสัปดาห์ จำนวน 50 ราย สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 25 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการตนเองเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการพยาบาลตามปกติ ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนธันวาคม 2566 ถึงเดือนมีนาคม 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามพฤติกรรมป้องกันภาวะน้ำเกิน และแบบบันทึกน้ำหนักตัว วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ สถิติฟิชเชอร์ สถิติ Wilcoxon Signed Rank Test และ Mann-Whitney U test

     ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมป้องกันภาวะน้ำเกินหลังได้รับโปรแกรมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -4.20, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -4.97, p < .001) น้ำหนักตัวเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นระหว่างการฟอกเลือดของกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -3.01, p = .003) แต่ไม่แตกต่างจากกลุ่มเปรียบเทียบ (Z = -1.57, p = .116) ผลการศึกษานี้สนับสนุนว่าโปรแกรมการจัดการตนเองช่วยให้ผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันภาวะน้ำเกินได้