รูปแบบการป้องกันการพลัดตกหกล้มซ้ำของผู้สูงอายุในโรงพยาบาล: การทบทวนวรรณกรรมแบบบูรณาการ

สิริพร กิจจา

ผู้แต่ง

สิริพร กิจจา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชลบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

รูปแบบ, การพลัดตกหกล้มซ้ำ, ผู้สูงอายุ, การทบทวนวรรณกรรมแบบบูรณาการ

บทคัดย่อ

การป้องกันการพลัดตกหกล้มซ้ำของผู้สูงอายุในโรงพยาบาลที่มีประสิทธิภาพ จะช่วยลดอุบัติการณ์การพลัดตกหกล้มซ้ำ และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุอย่างยั่งยืน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับองค์ประกอบ วิธีการดำเนินการ และผลลัพธ์ของรูปแบบ โปรแกรม หรือแนวทางการป้องกันการพลัดตกหกล้มซ้ำในผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล มีรูปแบบและวิธีการวิจัยเป็นการทบทวนวรรณกรรมแบบบูรณาการ โดยใช้กรอบแนวคิด PICO/PICo ในการคัดเลือกงานวิจัย ครอบคลุมการศึกษาเชิงพรรณนา เชิงสำรวจ เชิงคุณภาพ และเชิงทดลอง ดำเนินการตามแนวทางของ Whittemore and Knafl (2005) ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การกำหนดปัญหา การค้นหาและคัดเลือกข้อมูล การประเมินคุณภาพ การวิเคราะห์สังเคราะห์ข้อมูล และการนำเสนอผลการทบทวน จากฐานข้อมูล MEDLINE Complete, CINAHL Complete, ThaiJO และ Google Scholar ในช่วงปี พ.ศ. 2559–2569 รวมทั้งสิ้น 1,119 เรื่อง คัดเลือกเข้าสู่การวิเคราะห์จำนวน 11 เรื่อง โดยประเมินคุณภาพด้วยเกณฑ์ของ Joanna Briggs Institute (2022) มีการตรวจสอบความถูกต้อง การประเมินค่า การสกัดข้อมูลโดยผู้วิจัย และมีการใช้ thematic analysis และ narrative synthesis/summary ในการสังเคราะห์ข้อมูล

ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการป้องกันการพลัดตกหกล้มซ้ำของผู้สูงอายุในโรงพยาบาล มีลักษณะเป็นการจัดการหลายปัจจัย ประกอบด้วย การประเมินความเสี่ยง การดูแลเฉพาะราย การจัดการปัจจัยเสี่ยง การให้ความรู้และการมีส่วนร่วม การจัดการสิ่งแวดล้อม การทำงานร่วมกันของทีมสหสาขาวิชาชีพ และการดูแลต่อเนื่อง วิธีการดำเนินการมีความหลากหลายและควรปรับให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยง ความสามารถ และบริบทของผู้สูงอายุ โดยเชื่อมโยงการดูแลตั้งแต่โรงพยาบาลก่อนจำหน่ายจนถึงหลังจำหน่าย ผลลัพธ์ครอบคลุมการเกิดหกล้มและหกล้มซ้ำ ความเสี่ยงต่อการหกล้ม การทรงตัว สมรรถภาพทางกาย ความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน และความกลัวการหกล้ม ทั้งนี้ ควรนำองค์ประกอบที่สังเคราะห์ได้ไปประยุกต์ใช้ตามบริบทมากกว่าการใช้รูปแบบมาตรฐานเดียว

ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การป้องกันการพลัดตกหกล้มซ้ำในผู้สูงอายุควรดำเนินการภายใต้แนวคิดการดูแลแบบองค์รวมและบูรณาการหลายปัจจัย โดยพยาบาลมีบทบาทสำคัญในการประเมิน วางแผน ประสานการดูแล และติดตามต่อเนื่องตั้งแต่โรงพยาบาลสู่บ้าน ควรนำองค์ประกอบที่สังเคราะห์ได้ไปพัฒนาและปรับใช้เป็นแนวทางการดูแลเฉพาะรายตามบริบทของหน่วยบริการ พร้อมส่งเสริมการติดตามหลังจำหน่าย และควรมีการศึกษาวิจัยเชิงทดลองเพื่อประเมินประสิทธิผลของแนวทางดังกล่าวอย่างเป็นระบบ

เอกสารอ้างอิง

Aromataris, E., Lockwood, C., Porritt, K., Pilla, B., & Jordan, Z. (Eds.). (2024). JBI manual for evidence synthesis. JBI. https://doi.org/10.46658/JBIMES-24-01

Alsaad, S. M., Alabdulwahed, M., Rabea, N. M., Tharkar, S., & Alodhayani, A. A. (2024). Knowledge, attitudes, and practices of nurses toward risk factors and prevention of falls in older adult patients in a large-sized tertiary care setting. Healthcare, 12(4), 472. https://doi.org/10.3390/healthcare12040472

Buarengthiantong, S., & Yindee, O. (2021). Risk of falls, fear of falling, and fall prevention management among older adults in a geriatric clinic, Klang Hospital. Vajira Nursing Journal, 23(2), 31–43. [In Thai].

Choi, N. G., Marti, C. N., Choi, B. Y., & Kunik, M. M. (2023). Recurrent falls over three years among older adults age 70+: Associations with physical and mental health status, exercise, and hospital stay. Journal of Applied Gerontology, 42(5), 1089–1100. https://doi.org/10.1177/07334648221150884

Department of Health. (2022). Guidelines for fall prevention in the elderly at the community and healthcare facility levels. Ministry of Public Health. Retrieved from https://sgh.go.th/uploads/CPG-book.pdf

Kowasandilok, T., Wannapruck, P., Charoenwai, P., & Kathungkang, P. (2023). Fear of falling in the elderly: Nursing care by using health belief model. Journal of Health Center 9: The Journal of Health Promotion and Environmental Health, 17(3), 1050–1061. [In Thai].

Kullavaniteewat, S., Sorachaimetha, P., Chiarat, S., Kittichaised, R., Radabutr, M., & Boonprasop, S. (2020). A development of personalized care model to prevent falling for patients with impaired mobility receiving rehabilitation in the hospital. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 21(2), 422–432. [In Thai].

Meechin, N., Dongruangrach, R., & Daouruang, S. (2023). The development of a model to prevent falls in hospitalized elderly patients. Journal of Khon Kaen Provincial Health Office, 5(1), 138–150. [In Thai].

Meesri, N., Kangchai, W., Jullamate, P., & Chantakeeree, C. (2024). Effects of perceived health belief promotion program on fall prevention behaviors in older adult patients admitted to a hospital. Journal of Health and Nursing Education, 30(3), 72–86. [in Thai].

Mingsumdang, N. (2025). Development of nursing supervision model to prevent falls in elderly patients at Damnoen Saduak Hospital. Journal of Research for Health Improvement and Quality of Life, 5(1), 27–40. [In Thai].

Siri, S. (2020). Effectiveness of clinical practice guidelines implementation for repeated fall prevention among elderly people with hip fracture, Lamphun Hospital. Journal of the Phrae Hospital, 28(1), 135–151. ([In Thai].

Siripanich, B. (2020). Holistic health care for Thai elderly. Journal of Nursing Research, Innovation, and Health, 32(2), 1–14. [In Thai].

The Joanna Briggs Institute. (2022). Title of a qualitative review protocol. Retrieved from https://jbi-globalwiki.refined.site/space/MANUAL/4688211

Thongsumrit, D., Meebunmak, Y., Kaewthong, W., & Khuntorn, S. (2022). Effect of prevention program for the prevention of repeated falls in the elderly in Watphleng District, Ratchaburi Province. Journal of Research for Health Improvement and Quality of Life, 2(1), 62–73. [In Thai].

Ueda, T., Higuchi, Y., Hattori, G., Nomura, H., Yamanaka, G., Hosaka, A., Sakuma, M., Fukuda, T., Fukumoto, T., & Nemoto, T. (2022). Effectiveness of a tailored fall-prevention program for discharged older patients: A multicenter, preliminary, randomized controlled trial. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), 1585. https://doi.org/10.3390/ijerph19031585

Unkanawarapan, H. (2025). Effects of the education and behavior change program to increasing self- efficacy in preventing falls in the elderly, That Phanom Crown Prince Hospital. Journal of Environmental Education Medical and Health, 10(3), 557–562. [In Thai].

World Health Organization. (2021). Step safely: Strategies for preventing and managing falls across the life-course. World Health Organization. Retrieved from https://iris.who.int/handle/10665/340962