รูปแบบการดูแลสุขภาวะชุมชนด้วยสถานีสุขภาพชุมชน : กรณีศึกษา ชุมชนทุ่งบอน ตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

งานวิจัยเชิงสำรวจเพื่อศึกษารูปแบบการดูแลสุขภาวะชุมชนด้วยสถานีสุขภาพชุมชน โดยใช้กรอบแนวคิด 3ก 1ข 3ส และแนวคิดทุนทางสังคม ประกอบด้วย มิติด้านโครงสร้าง และมิติด้านบริการ ใช้เทคนิคการวิจัยcแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างเป็น อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) พยาบาลวิชาชีพ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (ผอ.รพ.สต.) ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบล (ส.อบต.) จำนวน 13 คน  และประชาชนผู้รับบริการ จำนวน 35 คน รวมทั้งสิ้น 48 คน สุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก คุณภาพความเที่ยงตรง IOC = 0.67 ความเชื่อมั่น = 0.87 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) มิติด้านโครงสร้าง  ประกอบด้วย ก ที่ 1 คือ คณะกรรมการ ก ที่ 2 กองทุน มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก (=3.68, SD=0.79) แสดงถึงความความพร้อมของคณะกรรมการชุมชนแม้ไม่ได้แต่งตั้งอย่างเป็นทางการ การบริหารจัดการ และการสนับสนุนจากภาคส่วนต่างๆ และ 2) มิติด้านการบริการ ประกอบด้วย ก ที่ 3 คือ กิจกรรมของชุมชน ข ที่ 1 ข้อมูลข่าวสารและสารสนเทศ ส ที่ 1 สร้างความร่วมมือ ส ที่ 2 สื่อสารและให้ข้อมูล  และ ส ที่ 3 สู่ความยั่งยืน มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (=4.65, SD=0.61) สะท้อนถึงความเข้มแข็งของระบบบริการของสถานีสุขภาพชุมชน โดยประชาชนเข้าถึงบริการได้ง่ายและต่อเนื่อง ผลวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพพบ 3 ธีมสำคัญ คือ 1) พลังจิตอาสาและทุนทางสังคม 2) บริการใกล้ตัว ใกล้บ้าน ใกล้ใจ และ 3) การสื่อสารและความร่วมมือคือหัวใจของความยั่งยืน การสังเคราะห์เชิงระบบนำสู่ต้นแบบ “ THUNG-BON MODEL” เพื่อการจัดการสุขภาวะชุมชนอย่างยั่งยืน