การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วม ของชุมชน ตำบลบางนกแขวก จังหวัดสมุทรสงคราม

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน 2) พัฒนารูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน 3) ศึกษาผลของการใช้รูปแบบ กลุ่มตัวอย่างมี 3 กลุ่ม คือ 1) ผู้ร่วมพัฒนารูปแบบ จำนวน 14 คน 2) ผู้ดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 6 คน และ 3) ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงจำนวน 40 คน เครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง แบบสอบถามวัดการรับรู้ความสามารถของผู้ดูแลและแบบสอบถามวัดคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบค่าที

ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง คือผู้ดูแลไม่เพียงพอ ไม่มีประสิทธิภาพและขาดระบบการจัดการอย่างมีส่วนร่วมในชุมชน 2) รูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน คือ ACCELA model ประกอบด้วย Attitude: การสร้างทัศนคติเชิงบวก Collaboration: การร่วมมือของเครือข่ายชุมชน Communication: การสื่อสารที่ดี Empower: การสร้างพลังอำนาจในตน Literacy: การเสริมสร้างความรอบรู้ด้วยการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง และ Achievement: การบรรลุความสำเร็จตามเป้าหมาย 3) ผลการใช้รูปแบบ พบว่า ผู้ดูแลมีการรับรู้ความสามารถเพิ่มขึ้นในการดูแลผู้สูงอายุ ส่งผลให้ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีคุณภาพชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

ผลการวิจัยแสดงว่า รูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพผู้ดูแลโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน สามารถพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลและเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง