ผลของโปรแกรมเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิตของผู้ดูแลผู้ป่วยทางจิตโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดสุพรรณบุรี

อรวัลย์  เมฆเคลื่อน; ปวิดา  โพธิ์ทอง; เสาวลักษณ์  ศรีโพธิ์

ผู้แต่ง

อรวัลย์ เมฆเคลื่อน โรงพยาบาลศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี
ปวิดา โพธิ์ทอง วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
เสาวลักษณ์ ศรีโพธิ์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข

คำสำคัญ:

ความแข็งแกร่งในชีวิต, ผู้ดูแลผู้ป่วยทางจิต

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาผลของโปรแกรมเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิตของผู้ดูแลผู้ป่วยทางจิตโรงพยาบาล ชุมชน จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบวัด 2 กลุ่ม ก่อน หลัง และติดตามผล 1 เดือน กลุ่มตัวอย่างผู้ดูแลผู้ป่วย ทางจิต จำนวน 60 คน สุ่มตัวอย่างเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมเสริมสร้างความ แข็งแกร่งในชีวิต ระยะเวลาดำเนินการวิจัย 4 สัปดาห์ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ โปรแกรมได้รับการตรวจสอบ เชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน (IOC = 0.90) หาค่าความเชื่อมั่นด้วยการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบากได้ เท่ากับ .85 และวัดผลด้วยแบบประเมินความเข้มแข็งทางใจของกรมสุขภาพจิต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การ วิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ และทดสอบความแตกต่างรายคู่ด้วยวิธีบรอนเฟอร์โรนี

ผลการวิจัยพบว่า คะแนนเฉลี่ยความเข้มแข็งทางใจในระยะหลังการทดลอง และระยะติดตามผล 1 เดือน ระหว่างกลุ่ม ทดลองและกลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( p < .001) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความเข้มแข็งทางใจ ระยะก่อนการทดลอง หลังการทดลอง และระยะติดตามผล แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( p < .001) ควรนำโปรแกรม เสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิตไปใช้ในการช่วยเหลือผู้ดูแลผู้ป่วยทางจิตมีความเข้มแข็งทางใจ สามารถเผชิญปัญหาอย่าง สร้างสรรค์และมีประสิทธิภาพส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2552). เปลี่ยนร้ายกลายเป็นดี พลังสุขภาพจิต RQ: Resilience Quotient. นนทบุรี: บริษัทดีน่าดูจำกัด.

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2552). คู่มือการจัดกิจกรรมกำรสร้างพลังอึด ฮึด สู้ ในชุมชน. นนทบุรี: บียอนด์พับลิสชิ่งจำกัด.

กรมสุขภาพจิต. (2567). สถิติการให้บริการโรคจิตเวชที่สำคัญ. https://catalog.dmh.go.th/dataset/service-important.

กริณี สังข์ประคอง. (2562) ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตต่อพลังสุขภาพจิตในผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่มีพฤติกรรมรุนแรง. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 2(2), 1-20.

กำทร ดานา. (2564). การพัฒนาบทบาทการดูแลผู้ป่วยจิตเวช ของครอบครัวและภาคีเครือข่ายในชุมชน. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(3), 404 -414.

ชาลินี สุวรรณยศ และ ดาราวรรณ ต๊ะปินตา. (2563). การลดความเครียดในผู้ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม. วารสารจิตเวชและสุขภาพจิต, 34(2), 1-17.

ฐิติยาภรณ์ พิมวรรณ์ และ นิสิตา นาทประยุทธ. (2564). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท. สมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 66(2), 203-16.

ปัญญา ยืนยงตระกูล, พัชรินทร์ นินทจันทร์, โสภิณ แสงอ่อน, นันทิยา เอกอธิคมกิจ, ฐิติมา สงวนวิชัยกุล. (2566). ปัจจัยคัดสรรที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 37(2), 1-21.

ภาคิณี เดชชัยยศ ดวงใจ วัฒนสินธุ์ และ ภรภัทร เฮงอุดมทรัพย์. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อความผาสุกทางใจของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 30(3), 170-181.

ไพจิตร พุทธรอด และมยุรี ลัคนาศิโรรัตน์ (2565).ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางใจต่อพลังสุขภาพจิต และภาวะซึมเศร้าในผูู้้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท.วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 36(3), 1-13.

ไพบูลย์ ชาวสวนศรีเจริญ, กรรณิกา เรืองเดช ชาวสวนศรีเจริญ และ เสาวลักษณ์ คงสนิท. (2562). ประสิทธิผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิตต่อความแข็งแกร่งในชีวิตการเห็นคุณค่าในตนเอง ความฉลาดทางอารมณ์และแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ในการเรียนของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา, 20(2), 16-30.

วรเศรษฐ์ วัชรโรจนสกุล ชาลินี สุวรรณยศ และภัทราภรณ์ ภทรสกุล (2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความแข็งแกร่งในชีวิตต่อความเครียด ของญาติผู้ดูแลผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม.วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 16(2), 1- 19.

วรงค์พร เจียรวัฒนาวิทย์. (2566). ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และความเครียดในผู้ดูแลหลักของผู้ป่วยจิตเภทโรงพยาบาลนครปฐม. วารสารสุขภาพและสื่งแวดล้อมศึกษา, 8(1), 39 – 51.

วัชรีพร เกียงภา พัชรินทร์ นินทจันทร์โสภิณ แสงอ่อน และวิไล นาป่า. (2563). ปัจจัยคัดสรรที่มีความสัมพันธ์กับภาวะกดดดันด้านจิตใจของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 34(3), 77-101.

อมรรัตน์ ไก่แก้ว ดวงกมล ปิ่นเฉลียว และทิพย์ฆัมพร เกษโกมล. (2567). ผลของโปรแกรมเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตร่วมกับแอปพลิเคชั่นไลน์ต่อความเข้มแข็งทางใจและภาวะกดดันด้านจิตใจ ของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 32(3), 202-12.

Cohen, J. (1992). Quantitative methods in psychology: A power primer. Psychological Bulletin, 112, 155-159.

Grotberg E. (1995). A guide to promoting resilience in children: strengthening the human spirit. The Hague:Bernard Van Leer Foundation.

Ryff CD, Keyes CLM. The structure of psychological well–being revisited. Journal of Personality and Social Psychology. 1995;69 (4): 719-27

Chen, X., Mao, Y., Kong, L., Li, G., Xin, M., Lou, F., et al. (2016). Resilience moderates the association between stigma and psycho-logical distress among family caregivers of patients with schizophrenia. Personality and Individual Differences, 96, 78-82.