ปัจจัยกำหนดทางสังคมของสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่มีความสัมพันธ์กับการหกล้มในผู้สูงอายุ: การศึกษาภาคตัดขวางในเขตพื้นที่ชุมชน จังหวัดสุพรรณบุรี

บทคัดย่อ

           การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิต ปัจจัยกำหนดทางสังคมของสุขภาพ และการหกล้ม พร้อมทั้งวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการหกล้มของผู้สูงอายุในจังหวัดสุพรรณบุรี กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้น ไป จำนวน 200 คน ซึ่งสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถาม 4 ส่วน ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา โดยมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา (CVI) อยู่ระหว่าง 0.90–0.97 และมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ระหว่าง 0.77–0.87 เก็บข้อมูลโดยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ 
          ผลการศึกษาพบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีคุณภาพชีวิตในระดับปานกลางร้อยละ 53.0 และระดับดี ร้อยละ 47.0 (M= 2.47, SD=0.50) ผลการวิเคราะห์อิทธิพลพบว่า ปัจจัยกำหนดทางสังคมของสุขภาพ สามารถอธิบายความผันแปรของการหกล้มของ ผู้สูงอายุได้ร้อยละ 24.3 (Adjusted R2=.243) โดยแบบจำลองมีความเหมาะสมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p-value =<0.001 ตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อการหกล้มของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย ความเพียงพอของรายได้ (b = -0.11, β = -0.29, p-value = 0.001) และความสะดวกในการไปพบแพทย์/สถานีอนามัย (รพ.สต.) (b = 0.15, β = 0.19, p-value = 0.019)
           ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่า ผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงสูงต่อการหกล้มคือกลุ่มที่ยังคงมีกิจกรรมทางกายและเดินทางออกจากบ้านได้ดี (ความสะดวกในการเดินทางไปสถานพยาบาล) แต่ยังคงมีข้อจำกัดทางด้านเศรษฐกิจ (รายได้ไม่เพียงพอ) ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรบูรณาการมาตรการป้องกันการหกล้มร่วมกับการพัฒนาสิ่งแวดล้อมในชุมชนให้เอื้อต่อ ผู้สูงอายุ (Elderly-Friendly Environment) ควบคู่ไปกับมาตรการป้องกันการหกล้ม โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย เพื่อลดอัตราการหกล้มและการบาดเจ็บในผู้สูงอายุได้อย่างยั่งยืน