การพัฒนารูปแบบของหลักสูตรโรงเรียนรักษ์ไตวิทยา โรงพยาบาลมหาสารคาม

Arisara  Sitthichansen; Anucha  Taiwong; Nanchaya  Naruenatthanaseth; Uraiwan  Prasertsang; Mariwan  Laihakot; Chotirose  Roekdee; Monrudee  Saenchan; Kamthorn  Dana

Authors

Arisara Sitthichansen Mahasarakham Hospital
Anucha Taiwong Srimahasarakham Nursing College, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute, Ministry of Public Health
Nanchaya Naruenatthanaseth Mahasarakham Hospital
Uraiwan Prasertsang Mahasarakham Hospital
Mariwan Laihakot Mahasarakham Hospital
Chotirose Roekdee Mahasarakham Hospital
Monrudee Saenchan Srimahasarakham Nursing College, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute, Ministry of Public Health
Kamthorn Dana Srimahasarakham Nursing College, Faculty of Nursing, Praboromarajchanok Institute, Ministry of Public Health

Keywords:

model, delay CKD progression, chronic kidney disease, family support

Abstract

This research aimed to develop and study the effectiveness of the Kidney Care School curriculum model at Mahasarakham Hospital. The study consisted of 4 main phases: 1) Analysis of problem situations and development needs, 2) Prototype creation, quality verification, and pilot study, 3) Testing effectiveness in a large sample group using a quasi-experimental one-group pretest-posttest design with 30 purposively selected patients with chronic kidney disease stages 3-4 from the chronic kidney disease clinic at Mahasarakham Hospital, and 4) Evaluation, improvement, and quality confirmation. Research instruments included focus group discussion guidelines, general information record form, chronic kidney disease knowledge assessment, self-management behavior assessment for delaying kidney deterioration, general quality of life assessment, and clinical data record form. The research was conducted between September 2022 and August 2023. Data were analyzed using descriptive statistics, paired t-test, and content analysis.

The study results showed that model of a Ruk-Tai Wittaya modules consists of 6 components: 1) kidney care curriculum, 2) individual and group learning management, 3) self-efficacy enhancement, 4) social support from family, 5) telenursing follow-up visits, and 6) innovation media sets and educational equipment. After a 6-month trial period, the sample group showed significantly higher mean scores in knowledge and overall self-management behaviors for delaying kidney deterioration and quality of life levels compared to pre-trial scores at the .05 statistical significance level. Additionally, all participants maintained that their kidney filtration rates were changeless. The healthcare team unanimously agreed that the developed curriculum model was beneficial and feasible for practical implementation, indicating that the developed curriculum model helps chronic kidney disease patients improve their self-management behaviors for delaying kidney deterioration, clinical outcomes, and quality of life.

References

Arora, P., Jalal, K., Gupta, A., Carter, R. L., & Lohr, J. W. (2017). Progression of kidney disease in elderly stage 3 and 4 chronic kidney disease patients. International Urology Nephrology, 49(6), 1033-1040. https://doi.org/1033-1040. 10.1007/s11255-017-1543-9

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Macmillan.

Bujang, M. A., Omar, E. D., Foo, D. H. P., & Hon, Y. K. (2024). Sample size determination for conducting a pilot study to assess reliability of a questionnaire. Restorative Dentistry & Endodontics, 49(1), e3. https://doi.org/10.5395/rde.2024.49.e3

Cheung, A. K., Chang, T. I., Cushman, W. C., Furth, S. L., Hou, F. F., Ix, J. H., Knoll, G. A., Muntner, P., Pecoits-Filho, R., & Sarnak, M. (2021). KDIGO 2021 clinical practice guideline for the management of blood pressure in chronic kidney disease. Kidney International, 99(3), S1-S87. https://doi.org/10.1016/j.kint.2020.11.003

Dai, D., Alvarez, P. J., & Woods, S. D. (2021). A predictive model for progression of chronic kidney disease to kidney failure using a large administrative claims database. Clinicoeconomics Outcomes Research, 13, 475-486. https://doi.org/10.2147/CEOR.S313857

de Boer, I. H., Caramori, M. L., Chan, J. C., Heerspink, H. J., Hurst, C., Khunti, K., Liew, A., Michos, E. D., Navaneethan, S. D., & Olowu, W. A. (2020). Executive summary of the 2020 KDIGO diabetes management in CKD guideline: Evidence-based advances in monitoring and treatment. Kidney International, 98(4), 839-848. https://doi.org/10.1016/j.kint.2020.06.024

Donald, M., Kahlon, B. K., Beanlands, H., Straus, S., Ronksley, P., Herrington, G., Tong, A., Grill, A., Waldvogel, B., & Large, C. A., Harwood, L., Novak, N., James, M. T., Elliott, M., Fernandez, N., Brimble, S., Samuel, S., & Hemmelgarn, B. R. (2018). Self-management interventions for adults with chronic kidney disease: A scoping review. BMJ Open, 8(3), e019814. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2017-019814

Herrington, G., Waldvogel, B., Large, C., Large, C., & Fernandez, N. (2017). Self-management interventions for adults with chronic kidney disease: A scoping review. BMJ Open, 8(3), e019814. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2017-019814

Hertzog, M. A. (2008). Considerations in determining sample size for pilot studies. Research in Nursing & Health, 31(2), 180-191. https://doi.org/10.1002/nur.20247

House, J. S., Umberson, D., & Landis, K. R. (1988). Structures and processes of social support. Annual Review of Sociology, 14(1), 293-318. https://doi.org/10.1146/ annurev.so.14.080188.001453

Kaneyama, A., Hirata, A., Hirata, T., Imai, Y., Kuwabara, K., Funamoto, M., Sugiyama, D., & Okamura, T. (2023). Impact of hypertension and diabetes on the onset of chronic kidney disease in a general japanese population. Hypertension Research, 46(2), 311-320. https://doi.org/10.1038/s41440-022-01041-9

Khwanchum, R., Pothiban, L., Wonghongkul, T., & Lirtmulikaporn, S. (2023). Effectiveness of the nurse-led self and family management support program among adults with early-stage chronic kidney disease: A Randomized controlled trial. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 28(1), 219–233. https://doi.org/10.60099/prijnr.2024.264735

Kovesdy, C. P. (2022). Epidemiology of chronic kidney disease: An update 2022. Kidney International Supplements, 12(1), 7-11. https://doi.org/10.1016/j.kisu.2021.11.003

Lorig, K. R., & Holman, H. R. (2003). Self-management education: History, definition, outcomes, and mechanisms. Annals of behavioral medicine, 26(1), 1-7. https://doi.org/10.1207/S15324796ABM2601_01

National Kidney Foundation. (2020). KDIGO 2020 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Journal Kidney International Supplement, 3(1), 1-150. https://www.kidney-international.org/article/S0085-2538%2820%2930718-3/fulltext

Peng, S., He, J., Huang, J., Lun, L., Zeng, J., Zeng, S., Zhang, L., Liu, X., & Wu, Y. (2019). Self-management interventions for chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. BMC nephrology, 20, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.kint.2020.06.019

Suvamat, J., Powwattana, A., Thaingtham, W., Pichayapinyo, P., & Boonlue, S. (2023). Effectiveness of program to slow progression of chronic kidney disease among T2DM with HT with CKD 3 in the community: A randomized controlled trial. Journal of Primary Care & Community Health, 14, 21501319231210619. https://doi.org/10.1177/21501319231210619

Taba, H., & Spalding, W. B. (1962). Curriculum development: Theory and practice. Harcourt, Brace & World.

Wint, Y. Z., Lininger, J., & Leelacharas, S. (2023). Related factors with self-management behaviors among patients with predialysis chronic kidney disease: A multicenter study in Myanmar. Makara Journal of Health Research, 27(2), 3. https://doi.org/10.7454/msk.v27i2.1451

Yoomuang, P., & Suphannakul, P. (2023). Factors predicting self-management behaviors among patients with chronic kidney disease stage 3 in suphanburi province, Thailand. Malaysian Journal of Public Health Medicine, 23(1), 272-278. https://doi.org/10.37268/mjphm/ vol.23/no.1/art.1925

กัญญาณัฐ ใจกลาง. (2567). การพัฒนาโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการจัดการตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อม ในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะ 4 โรงพยาบาลพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข, 3(3), 27-45.

กุลฤดี จงเทพ, และ นงลักษณ์ เมธากาญจนศักดิ์. (2560). ความเชื่อด้านสุขภาพเกี่ยวกับการบำบัดทดแทนไต ของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(1), 186-194.

จันทร์เพ็ญ ประโยงค์, กชกร พุทธา, และ วินัย กล่อมแก้ว. (2563). การพัฒนารูปแบบการป้องกันและแก้ไขปัญหาโรคไตเรื้อรังในอำเภอบ้านธิ จังหวัดลำพูน. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 29(6), 1035-1043.

ณิชชารีย์ ภูมิพาณิชย์ชัย, วีณา อิศรางกูร ณ อยุธยา, และ สนใจ ไชยบุญเรือง. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการปฏิบัติตัวเพื่อชะลอการเสื่อมของไต ในคลินิกโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลพล อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 12(2), 123-133.

นิสากร วิบูลชัย, และ รุ่งทิวา ศรีเดช. (2563). การพัฒนาโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจในการจัดการตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง. วารสารแพทย์นาวี, 47(2), 373-393.

เพียงดาว จุลบาท, และ นงณภัทร รุ่งเนย. (2564). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ระยะที่ 3-4 ในโรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 7(1), 95-112.

ไพศาล ไตรสิริโชค, หลั่งพร อุตรศาสตร์, และ วราทิพย์ แก่นการ. (2562). ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองโดยทีมสหสาขาวิชาชีพเพื่อชะลอโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิ โรงพยาบาลศูนย์ขอนแก่น. ศรีนครินทร์เวชสาร, 34(6), 552-558.

รัตนา เสนาหนอก. (2566). ผลของโรงเรียนเบาหวานสามัคคีต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองความพึงพอใจในการรับบริการและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานประเภท 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 38(2), 533-543.

โรงพยาบาลมหาสารคาม. (2565). รายงานผลการดำเนินงานนตามตัวชี้วัด คลินิกโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลมหาสารคาม. โรงพยาบาลมหาสารคาม.

ศุภวรรน ยอดโปร่ง, และ ลัฆวี ปิยะบัณฑิตกุล. (2562). การพัฒนาโรงเรียนเบาหวานโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารการพยาบาลและการดูสุขภาพ, 36(2), 185-195.

สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565, 5 พฤษภาคม). คำแนะนำสำหรับการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2023/06/CKD-guideline_-draft

อนุชา ไทยวงษ์, นิโรบล กนกสุนทรรัตน์, และ สุชิรา ชัยวิบูลย์ธรรม. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มอาการไม่พึงประสงค์และคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 35(3), 120-128.