ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพ 3 อ. 3 ล. ของประชาชน จังหวัดพิษณุโลก

ผู้แต่ง

  • ก้องภพ เวียงนาค วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ธีรวีร์ อิ่มเกิด วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ยุทธนา แยบคาย วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วิชัย เทียนถาวร สถาบันพระบรมราชชนก
  • รัศมี สุขนรินทร์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3 อ. 3 ล., พฤติกรรมสุขภาพ 3 อ. 3 ล., ประชาชน

บทคัดย่อ

           การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนายครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพ 3 อ.3 ล. ของประชาชน จังหวัดพิษณุโลก ประชากรคือ ประชาชน จังหวัดพิษณุโลก จ านวน 621,869 คน คำนวณขนาดตัวอย่าง ด้วยสูตรการประมาณการค่าเฉลี่ยประชากรได้ขนาดตัวอย่าง จำนวน 595 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบขั้นตอน
         ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3 อ. 3 ล.อยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 78.3 ประกอบด้วยความรู้ ความเข้าใจทางสุขภาพตาม 3 อ. 3 ล. อยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 46.1 การเข้าถึงข้อมูลบริการสุขภาพ ตาม 3 อ. 3 ล. อยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 69.6 การสื่อสารสุขภาพตาม 3 อ. 3 ล.อยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 52.1 การจัดการ ตนเองตาม 3 อ. 3 ล. อยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 66.1 การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศตาม 3 อ. 3 ล. อยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 79.3 และการตัดสินใจเกี่ยวกับการปฏิบัติตาม 3 อ. 3 ล. อยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 36.6 ตามลำดับ ส่วนพฤติกรรม สุขภาพ 3 อ. 3 ล. อยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 64.4 และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพ 3 อ. 3 ล.ของ ประชาชน ได้แก่ การสื่อสารสุขภาพตาม 3 อ. 3 ล. การตัดสินใจเกี่ยวกับการปฏิบัติตาม 3 อ. 3 ล. การจัดการตนเองตาม 3 อ. 3 ล. การไม่สูบบุหรี่ การไม่ดื่มสุรา เพศ และอายุ ตามลำดับ ซึ่งตัวแปรพยากรณ์ทั้ง 7 ตัวแปร สามารถร่วมกัน พยากรณ์พฤติกรรมสุขภาพ 3 อ. 3 ล.ของประชาชน จังหวัดพิษณุโลก ได้ร้อยละ 37.5 อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05
          ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3 อ. 3 ล. และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 3 อ. 3 ล. ของประชาชนให้เหมาะสมต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กองสุขศึกษา. (2561). กลยุทธ์การสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: สามเจริญพาณิชย์.

กองโรคไม่ติดต่อ. (2567). รายงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 กองโรคไม่ติดต่อ. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

กองสุขศึกษา. (2567). แนวทางการประเมินพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนตามหลัก 3อ. 2ส. และป้องกันโรคอุบัติใหม่. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข.

กัลยา วานิชย์บัญชา และฐิตา วานิชย์บัญชา. (2558). การใช้ SPSS for Windows ในการวิเคราะห์ข้อมูล (พิมพ์ครั้งที่ 27). กรุงเทพมหานคร: สามลดา.

จรณิต แก้วกังวาล. (2561). ขนาดกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเชิงคลินิก. ใน พรรณี ปีติสุทธิธรรม และชยันต์ พิเชียรสุนทร (บ.ก.), ต าราการวิจัยทางคลินิก ฉบับปรับปรุงใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 4, หน้า 185–227). กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

จงรัก เพ็งชัย และศันสนีย์ เมฆรุ่งเรืองวงศ์. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3 อ 2 ส 1 ย ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อ าเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 36(1), 1–15.

จุฑาภรณ์ สว่างเมฆ. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ จังหวัดกระบี่. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 6(3), 121–130.

ทรรศนีย์ บุญมั่น. (2566). ปัจจัยความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพ 3อ. 2ส. ของประชาชน อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 4(1), 137–152.

นิสิต ยิ้มนรินทร์. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย. วารสารสาธารณสุขมูลฐานภาคเหนือ, 32(3), 9–23.

ปุรินทร์ ศรีศศลักษณ์, สุภาวดี นพรุจจินดา, ประทีป หมีทอง และสุนิสา จันทร์แสง. (2567). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ที่มีภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต, 4(2), 25–36.

ภมร ดรุณ และประกันชัย ไกรรัตน์. (2562). ปัจจัยความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน จังหวัดบึงกาฬ. วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 15(3), 71–82.

มณีรัตน์ เทียมหมอก และพิมพ์รัตน์ ธรรมรักษา. (2567). ปัจจัยท านายความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพกับการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของวัยรุ่น. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 40(1), 61–72.

วิชัย เทียนถาวร. (2566). แนวคิด สบช.โมเดล. นนทบุรี: สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข.

วิทมา ธรรมเจริญ และนิทัศนีย์ เจริญงาม. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุตอนต้นและตอนปลายในต าบลสองพี่น้อง อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยร าไพพรรณี, 15(1), 137–150.

ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. (2566). ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดพิษณุโลก เขตสุขภาพที่ 2. เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567, จาก https://hdc.moph.go.th/plk/public/standard-subcatalog/ac4eed1bddb23d6130746d62d2538fd0

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). การส ารวจด้านพฤติกรรมสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก. (2567). รายงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ส านักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก. พิษณุโลก: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิษณุโลก.

Nitko, A. J., & Brookhart, S. M. (2014). Educational assessment of students (7th ed.). Boston, MA: Pearson.

World Health Organization. Division of Health Promotion, Education, and Communication. (1998). Health promotion glossary. World Health Organization.

World Health Organization. (2024, 23 December). Noncommunicable diseases. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2026-07-28 — ปรับปรุง 2026-08-14

เวอร์ชัน

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย